အေမ.....

ေက်းငွက္သံေလးေတြ စုိးစီစုိးစီနဲ႔ အရုဏ္ဦးက စတင္အသက္၀င္လာခဲ႔ျပီ
ငါ႔မ်က္လုံးကုိ ျဖည္းညင္းစြာ ဖြင္႔ဟလုိ႔ မ်က္ႏွာၾကက္ကုိ ေမာ႔ၾကည္႔မိတယ္.
ေဩာ္…
ဒီေန႔ ငါ႔ေမြးေန႔ပဲေလ…

ငါဘာလုပ္ရင္ေကာင္းမလဲ
ငါ႔ေဘးနားမွာ ငါ႔ကုိ ခ်စ္တဲ႔ငါ႔ေဖေဖမရွိေတာ႔တာလည္း ၾကာပါျပီ.
ငါ႔ကုိ သြန္သင္ဆုံးမေပးတတ္တဲ ငါ႔ေမေမမ်က္ကြယ္ျပဳသြားခဲ႔တာလည္ း
၁၉ ႏွစ္ေတာင္ ရွိေရာ႔ေပါ႔
ငါ႔ကုိ အနစ္နာခံ အလုိလုိက္တတ္တဲ႔ ငါ႔ခင္ပြန္းလည္း မရွိရွာေတာ႔ဘူး
ငါသိပ္ခ်စ္တဲ႔ ငါ႔သားႏွစ္ေယာက္လည္း ငါနဲ႔ ေ၀းကြာခဲ႔တာ ႏွစ္ေပါင္းမနည္းေတာ႔ဘူး.
ငါ႔ေမြးေန႔မွာ ငါ႔ရဲ႔အရင္းႏွီးဆုံးေသြးသားရင္း

ခ်ာေတြကို ငါ႔နားမွာ
ရွိေစခ်င္လုိက္တာ
ငါလည္း ေသြးနဲ႔ကုိယ္သားနဲ႔ကုိယ္ပဲေလ.
ငါ႔စိတ္ဓာတ္ကုိမာေက်ာတည္ျငိမ္ေအာင္ ထိန္းေက်ာင္းျပဳျပင္ခဲ႔ေပမယ္႔လည္း
အခြင္႔သာရင္ေတာ႔
ငါ႔သားေလးႏွစ္ေယာက္ကုိ ငါ႔နားမွာ ရွိေစခ်င္လုိက္တာ.
အေမ႔ရင္ေတြနာလုိက္တာ သားတုိ႔ရယ္…
ဘယ္ေတာ႔မ်ားမွ အခြင္႔သာမွာလည္းဟင္…

တကယ္ေတာ႔ ဒီလုိေန႔မ်ိဳးဟာ လူတစ္ေယာက္အတြက္ အထိမ္းအမွတ္ေန႔တစ္ခုပါ.
လူတုိင္းဟာ သူတုိ႔ေမြးေန႔ကုိ တန္ဖုိးထားအမွတ္ရေနျပီး အထူးတလည္က်င္းပတတ္ၾကတာပဲ
ငါလည္း ငါ႔ေမြးေန႔ေပါင္းမ်ားစြာကုိ က်င္းပခဲ႔ဖူးတာေပါ႔.
အိႏၵိယမွာ ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ေမေမနဲ႔အတူတူ
ေအာက္စဖုိ႔မွာ ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔အတူတူ
အေမရိကန္မွာ ငါ႔ရဲ႔ ခ်စ္သူငယ္ခ်င္း မသန္းအိတုိ႔နဲ႔အတူတူ
ဘူတန္မွာ ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ခင္ပြန္းနဲ႔အတူတူ
အဂၤလန္မွာ ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔မိသားစုနဲ႔အတူတူ

အုိ….
ငါသိပ္လြမ္းတယ္သိလား…
ဒါေတြကို မျဖစ္ႏုိင္ေပမယ္႔လည္း ငါတမ္းတမိေနတာ ၀န္ခံပါရေစ…

ငါ႔ရဲ႔ဘ၀ဟာ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ျပည္႔လွ်မ္းခဲ႔တာပါ.
ငါ႔ကုိေမြးျပီး ႏွစ္ႏွစ္အၾကာမွာပဲ ငါသိပ္ခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ေဖေဖကို မလုိသူေတြက
လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခဲ႔ၾကတယ္.
အဲဒီ႔ေန႔က ရုံးကားၾကီးတစ္စင္း အိမ္ေရွ႔ကုိ ထုိးရပ္လာလုိ႔
ေမေမ႔ကုိ လူတစ္ေယာက္က အေျပးလာေခၚလုိ႔
ေမေမ ဆံပင္ဖရုိဖရဲနဲ႔ ေျပးလုိက္သြားလုိ႔
ငါ႔နဲ႔ ငါ႔အစ္ကုိေတြကုိ အိမ္မွာထားခဲ႔လို႔
အိမ္မွာ လူေတြမ်ားလာလုိ႔
အုိ…
ဘာေတြမွန္းေတာ႔ ငါမသိခဲ႔ဘူး
ငါ႔ကုိ ေထြးဖက္ထားတဲ႔ ငါတုိ႔အိမ္ေဖာ္မၾကီးမွာလည္း မ်က္ရည္ေတြ၀ဲေနလုိ႔ပါလား
ငါဘာမွနားမလည္ခဲ႔ဘူး
အဲဒီ႔ေန႔က ငါတစ္ခုကုိေတာ႔ မွတ္မိေနတယ္.
ညေနခင္းျပန္လာရင္ ငါ႔ကို အျမဲနမ္းရႈပ္က်ီစယ္တတ္တဲ႔
ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ေဖေဖ
အဲဒီ႔ေန႔က ျပန္မလာခဲ႔ဘူး
ေမွ်ာ္လုိက္ရတာ ေဖေဖရယ္..

ေနာက္ရက္ေတြမွာ ငါတုိ႔အိမ္မွာ လူေတြစည္ကားေနတယ္.
ငါတုိ႔ ေမာင္ႏွမသုံးေယာက္ကုိ ေမေမက ေထြးဖက္ထားလုိ႔ သူ႔အနားမွာ ေနေနေစတယ္.
လာတဲ႔လူတုိင္းက ေမေမ႔ကုိ စကားေတြလာေျပာၾကတယ္.
အမ်ိဳးသမီးၾကီးေတြက ေမေမ႔ကုိ လာျပီး အားေပးၾကတယ္.
ငါတုိ႔ ေမာင္ႏွမ သုံးေယာက္ကုိ ၾကည္႔ေနတဲ႔ မ်က္၀န္းေတြမွာ
ကရုဏာေငြ႔ေတြ ယွက္သန္းေနခဲ႔တယ္
ငါသိပ္ေတာ႔ မမွတ္မိခဲ႔ပါဘူး
ငါသိတာေတာ႔ အဲဒီ႔ေန႔က ေဖေဖ႔ကို ငါသိပ္လြမ္းေနခဲ႔တယ္…
ေဖေဖရယ္..
ဘာလုိ႔ သမီးတုိ႔ကုိ ထားခဲ႔တာလဲဟင္…
ေဖေဖေပ်ာက္ဆုံးသြားတဲ႔ သမီးတုိ႔ အိမ္ၾကီးမွာ ေျခာက္ကပ္သြားတာပဲ.
သမီးတုိ႔ေရွ႔မွာ တည္ျငိမ္စြာေနတတ္ေပမယ္႔ ညအိပ္ရင္ သမီးတုိ႔ မသိေအာင္
ၾကိတ္္ငိုေနတဲ႔ ေမ႔ေမ႔ရဲ႔ ရႈိက္သံေတြက သမီးရဲ႔ ညေပါင္းမ်ားစြာကုိ
လႊမ္းမုိးေနခဲ႔တယ္
ေဖေဖ တကယ္ျပန္မလာခဲ႔ေတာ႔ဘူးေနာ္…

၁၉၆၀ ခုႏွစ္

ေမေမ႔လက္ထဲမွာ ရုံးစာအိတ္ၾကီးတစ္ခုကုိင္ထားတယ္.
အိမ္ကလူေတြကုိ ပစၥည္းေတြလုိက္သိမ္းခုိင္းေနတာလည္း ငါမွတ္မိတယ္.
ဘာလုပ္ေနၾကတာလဲ ေမေမရယ္လုိ႔ ေမးေတာ႔
ေမေမက တည္ျငိမ္တဲ႔မ်က္၀န္းေတြနဲ႔ငါ႔ကို ငုံ႔ၾကည္႔ျပီး ခ်ိဳျမတဲ႔ေလသံေလးနဲ႔
ေျပာတယ္.
ငါ႔ေခါင္းေလးေပၚမွာ ေမေမက သူ႔လက္ကေလးကုိတင္ထားလုိ႔ေပါ႔

ေမေမတုိ႔ေျပာင္းရေတာ႔မယ္ သမီးေလး..
ဘယ္ကိုလဲဟင္..
နယူးေဒလီကုိ
ဘယ္မွာလဲဟင္
ႏိုင္ငံျခားမွာေပါ႔ သမီးေလးရဲ႔
ေမေမက ဘာသြားလုပ္မွာလဲဟင္
ေဩာ္. ေမေမ႔ကုိ သံအမတ္ၾကီးခန္႔လိုက္တယ္. ေမေမအဲဒီ႔မွာ သြားေနရမွာ. သမီးတုိ႔လည္း
လုိက္ခဲ႔ရမွာေလ.
သံအမတ္ၾကီးဆုိတာ ဘာလဲဟင္ ေမေမ.
ဟင္းဟင္းဟင္း…
ငါ႔သမီးေလးက သိပ္အေမးအျမန္းထူတာပဲ. သံအမတ္ၾကီးဆုိတာ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔တစ္ႏုိင္ငံ
အၾကားမွာ အဆင္ေျပေအာင္ စကားေတြ ေျပာေပးတဲ႔ လူၾကီးေပါ႔. ခုဆုိ ေမေမက
အဲဒီ႔ႏုိင္ငံၾကီးနဲ႔ ခုသမီးေနေနတဲ႔ ျမန္မာျပည္ၾကီး အဆင္ေျပေအာင္ စကားေတြ
သြားေျပာေပးရမွာေလ.

ဘာစကားေတြ ေျပာရမွာလဲဟင္ ေမေမ.
သမီးေလးၾကီးေတာ႔ သိလာမွာေပါ႔ကြယ္. ခုေလာေလာဆယ္ သမီးခ်စ္တဲ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြကုိ
လုိက္ႏႈတ္ဆက္လုိက္ဦးေနာ္. မနက္ျဖန္ညက်ရင္ ေမေမ႔သားသမီးေလးေတြနဲ႔
သူငယ္ခ်င္းေလးေတြ ႏႈတ္ဆက္ပဲြေလးလုပ္ေပးမယ္ေနာ္. သမီးေလးၾကိဳက္တဲ႔ မုန္႔ေတြ
၀ယ္ထားေပးမယ္.

ငါ႔မ်က္ႏွာမွာ အျပဳံးပန္းေလးေတြ ေ၀ျဖာလုိ႔ ငါခ်စ္တဲ႔ ေမေမရဲ႔ ရင္ခြင္ထဲကုိ
ေျပး၀င္ခဲ႔တယ္.
ေမေမက သိပ္ေတာ္တာပဲေနာ္.
ငါ႔လုိ အရြယ္ေလးကုိ နားလည္ေအာင္ စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔ ရွင္းလင္းေျပာျပခဲ႔တယ္
ေမေမ႔ကုိ ခုခ်ိန္ထိ သမီးသတိရေနတုန္းပါပဲ ေမေမရယ္…
ေမေမသြန္သင္ေပးခဲ႔တဲ႔၊ ခ်မွတ္ေပးခဲ႔တဲ႔ စည္းကမ္းေတြ၊ လူမႈက်င္႔၀တ္ေတြကုိ
စံနမူနာထားလုိ႔
သမီးရဲ႔ ဘ၀ခရီးတေလွ်ာက္မွာ ေအာင္ပဲြေတြ အလီလီ ဆြတ္ခူးႏုိင္ခဲ႔ပါတယ္ေလ…

၁၉၆၄ ခုႏွစ္

ငါေပ်ာ္လုိက္တာ…
ေအာက္စဖုိ႔တကၠသိုလ္ကုိ ငါ၀င္ခြင္႔ရတယ္.
ေက်ာင္း၀င္ခြင္႔စာရြက္ေလးကုိ ကုိင္လုိ႔ ေမေမ႔ဆီကုိ ငါေျပးသြားခဲ႔တယ္.
ေမေမက ငါ႔ကို ဆီးၾကိဳေပြ႔ဖက္လုိ႔ ငါ႔ပါးျပင္ေပၚမွာ အနမ္းေလးေတြ ေျခြခဲ႔တယ္.
I'm proud of you, honey! လုို႔
ငါ႔မ်က္ႏွာကို ရႊမ္းရႊမ္းစားစား စုိက္ၾကည္႔ရင္း ေျပာလုိ္က္တဲ႔
ေမေမ႔မ်က္၀န္းေတြကုိ ငါမက္ေမာလုိက္တာ…
ေမေမက စကားေတြ အမ်ားၾကီး မေျပာခဲ႔ပါဘူး.
ဒါေပမယ္႔ ေမေမငါ႔အတြက္ သိပ္ကုိ ဂုဏ္ယူေပ်ာ္ရႊင္ေနခဲ႔တယ္ဆုိတာ ငါသိေနတယ္.
အဲဒီ႔ညက ငါတုိ႔အိမ္မွာ ပါတီလုပ္ခဲ႔ၾကတယ္.
အမွတ္တရဓာတ္ပုံေတြ ရုိက္လုိ႔
သီခ်င္းေတြကုိ တစ္ေယာက္တစ္ေပါက္ သီဆုိၾကလုိ႔
ဓာတ္ျပားတစ္ခ်ပ္ကုိဖြင္႔ျပီး အတူတူကခုန္ၾကလုိ႔
ျပန္ေတြးလုိက္တုိင္း္ ၾကည္ႏူးစရာပုံရိပ္ေလးေတြ ထင္က်န္ေနဆဲပါပဲေလ…

ေအာက္စဖုိ႔တကၠသုိလ္ကုိတက္ဖုိ႔ ငါထြက္ခဲ႔ရျပီ
ေလဆိပ္ကုိ ေမေမနဲ႔ ငါ႔သူငယ္ခ်င္းေတြက လုိက္ပုိ႔တယ္.
Departure Gate ထဲမ၀င္မီ ေမေမက ငါ႔ကုိ တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ဖက္နမ္းျပီး
စကားတစ္ခြန္းေျပာတယ္.
I believe in you! တဲ႔.
ငါၾကက္သီးေတြေတာင္ထသြားခဲ႔တယ္.
ေမေမ၀မ္းနည္းေနတာ ငါသိတယ္.
ဒါေပမယ္႔ ေမေမမငုိခဲ႔ဘူး
ေလယာဥ္ေပၚမွာ ငါငုိေနခဲ႔မိတယ္.
ငါ၀မ္းနည္းလုိ႔ေတာ႔ မဟုတ္ခဲ႔ဘူး
ငါ႔ကိုယုံၾကည္တဲ႔ ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ေမေမအတြက္
၀င္ခြင္႔သိပ္ခက္ခဲတဲ႔ ဒီတကၠသုိလ္ကုိ ငါ၀င္ခြင္႔ရခဲ႔တဲ႔အတြက္
ဖတဆုိးသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္ေပမယ္႔ အမ်ားနဲ႔မတူေအာင္ ၾကိဳးစားခဲ႔တဲ႔
ငါ႔ဘ၀ရဲ႔ ေအာင္ျမင္မႈပထမေျခလွမ္းသစ္အတြက္
ငါဂုဏ္ယူေနလုိ႔ပါ
ငါေပ်ာ္ေနလုိ႔ပါ
ငါပီတိျဖစ္ေနလုိ႔ပါ

တကၠသိုလ္မွာ ငါအေကာင္းဆုံးျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားခဲ႔တယ္
ငါ႔ရဲ႔ Host Parents ေတြက Lord Gore-Booth တုိ႔မိသားစုပဲ.
သူက ငါတုိ႔ျမန္မာျပည္မွာ သံအမတ္ၾကီးလာလုပ္သြားဖူးတယ္
သူ႔အိမ္မွာပဲ ငါ႔ရဲ႔ အနာဂတ္ခင္ပြန္းေလာင္း မုိက္ကယ္႔ကုိ စေတြ႔ျပီး
ရင္းႏွီးခဲ႔ရတယ္.
သူက တိဗက္လူမ်ိဳးေတြအေၾကာင္းေလ႔လာေနတဲ႔ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ပဲေလ.
တည္ျငိမ္ရင္႔က်က္တဲ႔ အေတြးအေခၚေတြကုိ ပုိင္ဆုိင္တဲ႔ ထက္ျမက္တဲ႔
ေယာက်ၤားေကာင္းတစ္ေယာက္ပါပဲ…

၁၉၆၉ ခုႏွစ္

နယူးေယာက္ျမိဳ႔ကုိ ငါထြက္လာခဲ႔တယ္.
ဘဲြ႔လြန္သင္တန္းတက္ဖုိ႔ေပါ႔
မသန္းအိတုိ႔အိမ္မွာ ငါေနခဲ႔တယ္.
သူက ကုလသမဂၢမွာ အလုပ္လုပ္ေနတာေလ
အဲဒီ႔အခ်ိန္တုန္းက ဦးသန္႔က အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ျဖစ္ေနတယ္.
ငါ႔ႏုိင္ငံသားေတြအတြက္ ဂုဏ္ယူလုိက္ရတာ
မသန္းအိက ငါ႔ကို အလုပ္ေလွ်ာက္ဖုိ႔တုိက္တြန္းတာနဲ႔ ေလွ်ာက္လႊာတင္ခဲ႔တယ္
ငါအလုပ္ရခဲ႔တယ္.
Administrative and Budgetary Questions မွာ Assistant Secretary အျဖစ္နဲ႔ေပါ႔.
ေက်ာင္းတက္ေနတာကုိ ငါခဏနားျပီးေတာ႔ အလုပ္ကုိ အခ်ိန္ျပည္႔လုပ္ခဲ႔တယ္
မဟုတ္ရင္ ဘယ္အရာကုိမွ အာရုံစိုက္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူးေလ.
ညေနရုံးဆင္းခ်ိန္ေတြနဲ႔ စေန၊ တနဂၤေႏြေတြမွာ ေဆးရုံတစ္ခုမွာ Volunteer
၀င္လုပ္ခဲ႔တယ္
ဆင္းရဲတဲ႔ လူနာေတြကုိ စာဖတ္ရာမွာ ကူညီႏိုင္ဖုိ႔နဲ႔ အေဖာ္အျဖစ္ ေနေပးဖုိ႔ေပါ႔
ငါ႔အခ်ိန္ေတြ က်ပ္တည္းခဲ႔ေပမယ္႔ အဲဒီ႔လူနာေတြအတြက္ ရေအာင္အခ်ိန္ေပးခဲ႔တယ္.
ငါ႔ရဲ႔တန္ဖုိးေတြက ဘာလဲဆုိတာကုိ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ငါေတြ႔ရွိခဲ႔တယ္.
နယူးေယာက္မွာ ေနခဲ႔ရတဲ႔ အခ်ိန္က ၂ ႏွစ္ထဲရယ္ပါ.
ဒါေပမယ္႔ ငါအမ်ားၾကီး ရင္႔က်က္ေျပာင္းလဲခဲ႔တယ္..

၁၉၇၂ ခုႏွစ္

မုိက္နဲ႔ ငါလက္ထပ္ဖုိ႔ဆုံးျဖတ္ခဲ႔တယ္.
သူနဲ႔အတူတူ ဘူတန္ကုိထြက္ခြာခဲ႔တယ္.
မုိက္က ဘူတန္ဘုရင္မိသားစု၀င္ေတြကုိ စာသင္ေပးေနတဲ႔အခ်ိန္မွာ
ငါကေတာ႔ ေတာ္၀င္ႏုိင္ငံျခားေရးရာဌာနမွာ
Research Officer အျဖစ္၀င္လုပ္ခဲ႔တယ္.
ဟိမ၀ႏၱာေတာင္ျပာတန္းၾကီးေတြရဲ႔ အရိပ္ေအာက္မွာ
ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ခင္ပြန္းနဲ႔အတူတူ ငါျမတ္ႏုိးတဲ႔ အမ်ားအက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းေတြကုိ
လုပ္ေဆာင္ခြင္႔ရခဲ႔တယ္.
အဲဒီ႔ အခ်ိန္ေတြကုိ ငါအျမဲတမ္းသတိရေနမွာပါ…

မိုက္ကုိေတာ႔ ငါလက္မထပ္ခင္က prenuptial agreement တစ္ခုေတာင္းခဲ႔တယ္.
ငါ႔ကုိ ငါ႔တုိင္းျပည္က လုိအပ္လာရင္ အခ်ိန္မေရြး သြားေရာက္ကူညီခြင္႔ျပဳပါလုိ႔..
သူက ငါ႔ကုိ နားလည္မႈရွိတဲ႔အျပဳံးနဲ႔ ေခါင္းညိတ္ျပခဲ႔တယ္ေလ.
ငါ႔ကို သိပ္နားလည္မႈရွိတဲ႔သူကို ငါ႔ဘ၀ရဲ႔ ခင္ပြန္းေလာင္းအျဖစ္ေရြးခ်ယ္ခဲ႔တာ
ငါ႔ရဲ႔ လြတ္လပ္စြာဆုံးျဖတ္ပုိင္ခြင္႔ပဲ မဟုတ္ဘူးလား
ေမေမ႔ကုိေတာ႔ ငါတုိင္ပင္ခဲ႔ပါေသးတယ္
ေမေမကေတာ႔ ထုံးစံအတုိင္းပဲေပါ႔
I trust you… တဲ႔
တကယ္ေတာ႔ ဒီေန႔အခ်ိန္အထိ ငါ႔စိတ္ဓာတ္ေတြ ျမဲျမဲခုိင္မာစြာနဲ႔
ငါ႔ရဲ႔ အဖ်က္အင္အားစုေတြကုိ ၾကံ႔ၾကံ႔ခံေနႏုိင္ေသးတာ
ငါ႔ႏွလုံးအိမ္ထဲကုိ ေလာင္းခ်ခဲ႔တဲ႔ ေမေမ႔ရဲ႔ သံမဏိစိတ္ဓာတ္ေတြေၾကာင္႔ပဲေလ…
ငါဘယ္ေတာ႔မွ ဦးက်ိဳးသြားမွာ မဟုတ္ဘူး…


၁၉၇၃ ခုႏွစ္

အဂၤလန္ကုိ ငါျပန္လာခဲ႔တယ္.
ငါ႔ဘ၀မွာ ဘာနဲ႔မွမတူတဲ႔ ခံစားမႈတစ္ရပ္ကုိ ငါခံစားလုိက္ရတယ္သိလား
အဲလက္စ္ကုိ ငါေမြးခဲ႔တယ္.

ငါမိခင္တစ္ေယာက္ျဖစ္ခဲ႔ျပီပဲ..
အဲဒီ႔ေန႔က ေမေမနဲ႔ ငါစကားအၾကာၾကီးေျပာျဖစ္တယ္.
ေမေမရယ္ေလ.
ငါ႔ကို စကားေတြ တတြတ္တြတ္နဲ႔ မွာေနလုိက္တာ မျပီးေတာ႔ဘူး
ေမေမက ရယ္စရာေတြလည္း ေျပာလုိက္ေသးတယ္
ငါ႔မွာ ရယ္လုိက္ရတာ ေခ်ာင္းေတာင္သီးတယ္
မုိက္ကငါ႔ေဘးနားမွာရွိေနခဲ႔တယ္ေလ…

၁၉၇၄ ခုႏွစ္

မုိက္ကယ္အလုပ္ရတယ္.
ေအာက္စဖုိ႔တကၠသိုလ္ရဲ႔ တိဗက္ဘာသာစကားဌာနမွာေပါ႔

၁၉၇၇ ခုႏွစ္

ကင္မ္ကုိ ေမြးတယ္. ငါ႔ရဲ႔ ဒုတိယသားေလးေပါ႔
ခုဆုိငါလည္း ကေလးေတြနဲ႔ အိမ္ေထာင္ရွင္မၾကီးကုိ လုံးလုံးျဖစ္ေနျပီေလ
ဒါေပမယ္႔ ငါ႔ရဲ႔ ေလ႔လာမႈကိုေတာ႔ ငါမေလွ်ာ႔ေသးဘူး
ကေလးေတြကုိ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ရင္းနဲ႔ ငါစာေတြေရးျဖစ္ခဲ႔တယ္
ေဖေဖ႔ရဲ႔ အတၳဳပတၱိနဲ႔ Asian Studies စာတမ္းတစ္ခ်ိဳ႔ေပါ႔
မုိက္ကုိလည္း သူေလ႔လာေနတဲ႔ Himalayan Studies ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ငါကူညီခဲ႔တယ္.

၁၉၈၅ ခုႏွစ္

က်ိဳတုိတကၠသိုလ္မွာ Visiting Scholar အေနနဲ႔ ေဖေဖ႔ရဲ႔ ဂ်ပန္ျပည္မွာ
လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို
စာတမ္းျပဳစုခဲ႔တယ္.
ငါေက်နပ္အားရဂုဏ္ယူမိပါတယ္.
ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ေဖေဖအတြက္ ေက်းဇူးျပန္ဆပ္ႏုိင္တာ ဒီတစ္နည္းပဲ ရွိေတာ႔လုိ႔ပါ.

၁၉၈၆ ခုႏွစ္

ကေလးေတြကုိ ေခၚျပီး ရန္ကုန္ကုိအလည္သြားခဲ႔တယ္.
အဖြားျဖစ္သူနဲ႔ ေတြ႔ေပးရေအာင္ေပါ႔
ရန္ကုန္ကုိေရာက္တုန္း ကေလးႏွစ္ေယာက္လုံးကုိ သာသနာ႔ေဘာင္တက္ေစခဲ႔တယ္
ၾကည္ႏူးလုိက္တာ.
ေရစက္ခ်ေနတဲ႔ ငါ႔လက္ေတြ တုန္ေနခဲ႔တယ္.
ေမေမ႔မ်က္ႏွာမွာ အျပံဳးေတြ လင္းလက္ေနခဲ႔တယ္.
ငါ ရဟန္းဒါယိကာမ ျဖစ္ခဲ႔ျပီေလ..



၁၉၈၇ ခုႏွစ္

ကေလးေတြနဲ႔အတူတူ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ဆင္းမလားျပည္နယ္ကုိ သြားခဲ႔တယ္
မုိက္က စာတမ္းေတြ ျပဳစုေနခဲ႔တယ္.
အဂၤလန္ကုိလည္း ငါခဏျပန္ခဲ႔ေသးတယ္.
ေမေမ႔ကုိ ေဆးရုံတင္ထားတာကုိ သြားျပီး ေစာင္႔ေရွာက္ဖုိ႔ေပါ႔.
စက္တင္ဘာလထဲမွာ ငါတုိ႔မိသားစုေတြအားလုံး ေအာက္စဖုိ႔ကုိ ျပန္လာခဲ႔ၾကတယ္.
ငါ႔ရဲ႔ Advanced Degree အတြက္
London School of Oriental and African Studies မွာ
စာရင္းေပးခဲ႔တယ္

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ မတ္ ၃၁

တယ္လီဖုန္းသံျမည္လာခဲ႔တယ္.
ခါတိုင္းလုိပဲ ေကာက္ကိုင္လုိက္ခဲ႔တယ္
ဒါေပမယ္႔ ၾကားလုိက္ရတဲ႔ သတင္းကေတာ႔ ခါတုိင္းလုိ မဟုတ္ခဲ႔ဘူး
ေမေမေလျဖတ္သြားတယ္တဲ႔
ေနာက္တစ္ေန႔မွာပဲ ေလယာဥ္နဲ႔ ရန္ကုန္ကုိ ငါထြက္ခြာခဲ႔တယ္
ေရာက္ေရာက္ခ်င္းပဲ ေမေမရွိေနတဲ႔ ေဆးရုံကုိ အေျပးသြားခဲ႔တယ္.
ေမေမရယ္…
မွတ္ေတာင္မမွတ္မိေတာ႔ဘူး
ေမေမခံစားေနရတဲ႔ ေ၀ဒနာကုိ ငါလဲယူလုိ႔ရႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ယူပစ္ခ်င္လုိက္တာ..
ကုတင္ေပၚမွာ လဲေလ်ာင္းေနတဲ႔ ေမေမ
ငါ႔ကုိ ၾကိဳးစားျပဳံးျပေနတဲ႔ေမေမ
ေတာ္ေတာ္ကုိေျပာင္းလဲသြားခဲ႔တာပဲေနာ္…

ရန္ကုန္ျမိဳ႔ၾကီးမွာ ႏုိင္ငံေရးေတြ စတင္ရႈပ္ေထြးေနတယ္.
အျမင္မေတာ္စရာေတြ၊ စိတ္တုိင္းမက်စရာေတြနဲ႔ျပည္႔ႏွက္ေနတယ္
၈ ရက္ ၈ လ ၁၉၈၈ မွာ တစ္ႏိုင္ငံလုံး အေရးေတာ္ပုံ ဆင္ႏဲႊဲခဲ႔ၾကတယ္.
စစ္အာဏာရွင္ရဲ႔ ေသနတ္သံမ်ားၾကားမွာ
ရဟန္းရွင္လူျပည္သူအမ်ား ေသြးေျမက်ခဲ႔ရတယ္.
ေသနတ္ဆုိတာ မုိးေပၚေထာင္မပစ္ဘူးတဲ႔
တစ္ႏုိင္ငံလုံးကုိ ေသနတ္ၾကိမ္းၾကိမ္းသြားခဲ႔တယ္
ရာဇ၀င္ေတြလည္း ရုိင္းခဲ႔ရျပီ အဖသခင္ကုိယ္ေတာ္မႈိင္းရယ္…

စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္
စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းလုိက္ျပီတဲ႔
ငါဘာလုပ္ရမလဲ
ဒီအခ်ိန္မွာ ဒါေတြကို ငါမသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ျပီး အဂၤလန္ကုိ ျပန္သြားမလား
ဒါဆုိရင္ေတာ႔ ငါ႔မိသားစုနဲ႔အတူတူ အသိုက္အျမံဳမပ်က္
ျငိမ္းျငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းေနလုိ႔ရတယ္.
ဒါေပမယ္႔ ေသခ်ာတယ္
ငါလိပ္ျပာမလုံဘူး

ငါ႔ကုိယ္ထဲမွာ အာဇာနည္ေသြးေတြ စီးဆင္းေနတယ္.
သူတုိ႔ကုိ ငါရွက္တယ္.
ငါမျပန္ဘူး
ငါဒီမွာေနမယ္
ငါ႔တုိင္းျပည္ ငါ႔လူမ်ိဳးအတြက္ ငါ႔ရဲ႔ေပးဆပ္မႈ အခန္းက႑ စတင္ခဲ႔ျပီ
သူတုိ႔ ငါ႔ကုိလုိအပ္ေနျပီလုိ႔ ငါခံစားရတယ္.
ဟုတ္တယ္
ငိုေၾကြးေနတဲ႔ ျပည္သူေတြကုိ ငါမ်က္ကြယ္မျပဳႏုိင္ဘူး
ငါဒီမွာေနမယ္
ငါမျပန္ေတာ႔ဘူး
ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ျပည္သူေတြအတြက္၊ ငါခ်စ္တဲ႔ ငါ႔ႏုိင္ငံေတာ္အတြက္၊ ငါခ်စ္တဲ႔
ငါ႔ေဖေဖအတြက္
ငါျမန္မာျပည္မွာ ေနျပီး စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကုိ ဆန္႔က်င္ဖယ္ရွားမယ္.
လူတုိင္းကုိယ္႔အခြင္႔အေရးကုိ ကုိယ္လြတ္လပ္စြာဖန္တီးယူႏုိင္ေအာင္ ငါၾကိဳးစားမယ္
ဟုတ္တယ္
ဒါငါပဲ.

NLD ကုိ စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ စတည္ေထာင္တယ္.
အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးအေနနဲ႔ ငါပါ၀င္လႈပ္ရွားတယ္
ဂႏၵီရဲ႔ အဟိ ံသလမ္းစဥ္ကုိ ငါစြဲျမဲစြာ ယုံၾကည္ခဲ႔တယ္ေလ
ဒါကို ငါအသုံးခ်ခဲ႔တယ္
စစ္ဘီလူးရဲ႔ မ်က္ႏွာဖုံးကုိ အၾကမ္းမဖက္အႏုနည္းနဲ႔ ခြာခ်ျပႏိုင္ခဲ႔တယ္.
ငါ႔ကိုအေသေတာင္ပစ္သတ္ေတာ႔မလုိ႔တဲ႔
ေသနတ္ေျပာင္းေတြနဲ႔ ခ်ိန္ထားလုိက္ၾကတာ
တည္ျငိမ္စြာနဲ႔ သူတုိ႔ဆီကုိ ဦးတည္ျပီးလွမ္းေလွ်ာက္ခဲ႔တယ္

င႔ါရင္ထဲက ခုိင္က်ည္တဲ႔ သစၥာတရားနဲ႔ ေျဖာင္႔မွန္တဲ႔ ေမတၱာဓာတ္ကုိ
သူတုိ႔ မလႊမ္းမုိးႏိုင္ပါဘူးေလ.
သူတုိ႔ၾကားထဲက ျဖတ္ေလွ်ာက္သြားတဲ႔ ငါ႔ကုိ
လူထုၾကီးက
ေဟးးးးးးးးးးးးးးးးးးးးးးး
ဆုိျပီး
တခဲနက္အားေပးလုိက္ၾကတာ
ငါ႔မွာ ၾကက္သီးေတြေတာင္ထလုိ႔…

၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၇ ရက္

ေမေမေဒၚခင္ၾကည္ အနိစၥေရာက္ခဲ႔ျပီ..
ေကာင္းရာသုဂတိလားပါေစ ေမေမရယ္..
ေမေမ႔အသက္ ၇၆ ႏွစ္ထိ အမ်ားအက်ိဳးကို သယ္ပုိးေဆာင္ရြက္ခဲဲ႔တဲ႔ ေမေမ႔အတြက္
ေကာင္းကင္ဘုံက လက္ကမ္းၾကိဳဆုိေနမယ္လုိ႔ သမီးခုိင္မာစြာယုံၾကည္ေနပါတယ္.

၁၉၈၉ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီ ၂ ရက္
ေမေမ႔ရဲ႔ ေနာက္ဆုံးခရီးကုိ လုိက္ပုိ႔ၾကတဲ႔ ျပည္သူေတြ မနည္းဘူးေမေမရယ္.
ေမေမ႔ကို ျမင္ေစ႔ခ်င္လုိက္တာ.
ေမေမ႔ကုိ သျဂိဳဟ္တဲ႔ေန႔မွာပဲ ေမေမ႔ရုပ္ကလာပ္ေရွ႔မွာ သမီးတုိင္တည္သစၥာျပဳခဲ႔တယ္
ေဖေဖနဲ႔ေမေမတုိ႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ၾကီးအတြက္ ေသသည္အထိ ေကာင္းက်ိဳးသယ္ပုိး
ေဆာင္ရြက္ခဲ႔ၾကတယ္.
ဒီတာ၀န္ကုိ ေက်ျပြန္ေအာင္ သမီးဆက္လက္ထမ္းေဆာင္ပါ႔မယ္
သမီးေသသည္ထိေပါ႔…

ငါ႔ကုိလုိက္ေနွာင္႔ယွက္ေနတဲ႔ အတားအဆီးေတြၾကားထဲကပဲ ငါတုိ႔ NLD ပါတီ
ေရြးေကာက္ပဲြကုိ ျခြင္းခ်က္မရွိ အႏုိင္ရခဲ႔တယ္.
အရွက္မရွိလုိက္ၾကတာေလ.
ငါတုိ႔လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြကုိ လုိက္ဖမ္းတယ္
ေရြးေကာက္ပဲြရလာဒ္ကို အက်ဳံးမ၀င္ပါဘူးလုိ႔ ေျဗာင္ျငင္းတယ္.
ငါ႔ကုိလည္း အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ခဲ႔တယ္

အဲဒီ႔ကတည္းကပဲ ငါ႔ကုိျပန္လႊတ္လုိက္၊ အက်ယ္ခ်ဳပ္ျပန္ခ်လိုက္နဲ႔
ႏုိင္ငံေရးကစားကြက္ေတြ လွည္႔ကစားခဲ႔တယ္..
ငါ႔အေပၚရက္စက္လုိက္ၾကတာ.
ကုိယ္ခ်င္းမစာလုိက္ၾကတာ
ေျပာရက္လုိက္ၾကတာ
သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ ရုပ္ျမင္သံၾကား၊ ေရဒီယုိေတြနဲ႔ ငါ႔နာမည္ကုိ ဖ်က္ဆီးလုိက္ၾကတာ
ႏုိင္ငံအေပၚသစၥာေဖာက္သူတဲ႔
လူမ်ိဳးျခားနဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳသူတဲ႔
ဒါေတြကို ငါတုံံ႔ျပန္မေနခ႔ဲပါဘူး
ငါလုပ္စရာရွိတာေတြကုိပဲ ေအးေအးေဆးေဆး မမွားရေအာင္ ငါလုပ္ခဲ႔တယ္
ဒီလုိအခ်ိန္ေတြမွာ ငါ႔အေနနဲ႔ပုိျပီးတည္ျငိမ္ဖုိ႔လုိတယ္ေလ..

ငါ႔ကုိႏုိဘယ္လ္ဆုေပးတဲ႔အေၾကာင္းကုိ ရွားရွားပါးပါးေတာင္းဆုိထားရတဲ႔
ေရဒီယုိအစုတ္ေလးတစ္လုံးကတစ္ဆင္႔ ငါၾကားသိခဲ႔ရတယ္.
ငါ႔သားၾကီး အဲလက္စ္က အခမ္းအနားမွာ ငါ႔ကုိယ္စား ေက်းဇူးတင္စကားေျပာသတဲ႔ေလ..
ေမေမဂုဏ္ယူပါတယ္ သားၾကီးရယ္…
ေမေမ႔အတြက္ရတဲ႔ ဆုေၾကးေငြကုိ Prospect Burma ဆုိတဲ႔ NGO အဖဲြ႔ဖဲြ႔ျပီး
ျမန္မာျပည္က ပညာေတာ္သင္ေက်ာင္းသားေတြကို ပံ႔ပုိးကူညီေနတာ
ခုခ်ိန္ထိပဲေလ.
ေမေမက ကုိယ္က်ိဳးရွာသူဟုတ္မဟုတ္ဆုိတာ သားတုိ႔အသိဆုံးပါ
သားတုိ႔ကုိ ပစ္ထားခ်င္လုိ႔ ပစ္ထားတာမဟုတ္ရပါဘူး
သားတုိ႔ကုိ သိပ္ခ်စ္တာေပါ႔
သားတုိ႔နဲ႔ အတူတူသိပ္ေနခ်င္တာေပါ႔
ဒါေပမယ္႔သားတုိ႔ရယ္
သားတုိ႔ကုိခ်စ္တဲ႔အခ်စ္ေတြထက္ နိမ္႔က်ႏြမ္းပါးေနတဲ႔ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူလူထုကုိ
ေမေမပုိခ်စ္မိတယ္.
ဒါကို သားတုိ႔ခြင္႔လႊတ္နားလည္ေပးၾကပါေနာ္…
သားတုိ႔အေပၚ ဂရုမစုိက္မိခဲ႔တာေတြကို ေနာင္ဘ၀ဆုိတာေတြမွာ ျပန္ဆုံေတြ႔ခဲ႔ရင္
အတုိးခ်ျပီး ျပန္ေပးဆပ္ပါမယ္ သားတုိ႔ရယ္…

၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလ ၃၀ ရက္

ရက္စက္လုိက္ၾကတာကြယ္
ရက္စက္လုိက္ၾကတာ
ျမင္ရၾကားရတာ ယုံႏုိင္စရာေတာင္မရွိဘူး
သတ္ေဟ႔သတ္ဟ
ခ်ေဟ႔ခ်ဟ
ဆုိတဲ႔ စစ္ဘီလူးရဲ႔ ၾကိဳးဆဲြရုပ္ေတြေအာက္မွာ
တုိင္းျပည္ရဲ႔ အညႊန္႔အဖူးေလးေတြ လြင္႔ေၾကြခဲ႔ရရွာျပီ…
အဲဒီ႔ညက ေကာင္းကင္ျပာၾကီးမွာေတာင္ ေသြးေရာင္ေတြလႊမ္းေနခဲ႔တယ္.
ရင္ထဲမွာ ဆုိ႔နစ္လုိက္တာ ခ်စ္သားခ်စ္သမီးတုိ႔ရယ္..
သားတုိ႔သမီးတုိ႔ ေကာင္းရာသုဂတိလားႏုိင္ၾကပါေစ
ဒီလုိအျဖစ္ဆုိးမ်ိဳးကုိ ဘယ္ဘ၀မွာမွ ထပ္မံ မၾကံဳေတြ႔ႏုိင္ၾကပါေစနဲ႔ေတာ႔လုိ႔
ေမေမစု ဆုေတာင္းေပးပါတယ္ကြယ္…
ဒီပဲယင္းရဲ႔ အက်ည္းတန္ညတစ္ခုေပါ႔…

အခ်ိန္ေတြလည္း အေတာ္ၾကာခဲ႔ျပီေလ.
ျပည္သူလူထုေပါင္းမ်ားစြာလည္း အသက္ခႏၵာစြန္႔လႊတ္ခဲ႔ရရွာျပီ
ငါ႔ကို ျပန္လႊတ္ရင္ဆုိတဲ႔ ေမွ်ာ္လင္႔ခ်က္နဲ႔ ေစာင္႔ေမွ်ာ္ေနသူေတြလည္း
ႏြမ္းလ်လွပါျပီ
မ်က္စိကုိမွိတ္၊ နားကုိပိတ္ျပီး တရားစီရင္ခ်င္သူေတြရဲ႔ အတၱမ်ားေအာက္မွာ
အမွန္တရားက ကမၻာကုိပတ္ဖုိ႔ သူ႔ဖိနပ္ေလး လုိက္ရွာေနတုန္းပဲ

ေႏြမုိးေဆာင္းေပါင္းမ်ားစြာလည္း ငါ႔ျခံ၀င္းထဲမွာ က်ေရာက္ခဲ႔ျပီ
ငါ႔ပါးျပင္ေပၚမွာလည္း အေရးအေၾကာင္းတစ္ခ်ိဳ႔ ေနရာယူခဲ႔ျပီ
ငါ႔အသက္လည္း ၆၂ နွစ္ထဲေရာက္ခဲ႔ျပီ
ငါ႔သားေတြလည္း အိမ္ေထာင္ရက္သားက်သူက်နဲ႔ အေျခက်ကုန္ျပီ
ငါ႔မွာေတာ႔…
ငါခ်စ္တဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြကေတာ႔…
ငါျမတ္ႏုိးတဲ႔ ျမန္မာျပည္ကေတာ႔…
သံတုိင္ေတြေနာက္မွာ ငုိရႈိက္ေနဆဲပဲေလ….

ကုတင္တုိင္ကုိ လက္နဲ႔ကုိင္ျပီး အားယူလုိ႔ ငါထလုိက္တယ္
အျပင္မွာ ေနျခည္ေတြျဖာေနျပီေနာ္
ေရဒီယုိထဲက ဆုေတာင္းသံေတြ တစ္သဲသဲနဲ႔ ၀င္လာမစဲျဖစ္ေနတယ္.
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္… က်န္းမာပါေစ.. ခ်မ္းသာပါေစ..
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္… က်န္းမာပါေစ.. ခ်မ္းသာပါေစ..
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္… က်န္းမာပါေစ.. ခ်မ္းသာပါေစ.. တဲ႔..

က်လုဆဲဆဲ မ်က္ရည္တစ္ခ်ိဳ႔ကို သိမ္းဆည္းလုိက္ျပီး
အခန္းျပတင္းကုိဖြင္႔လုိက္တယ္.
ငါ႔ကုိေစာင္႔ၾကည္႔ေနရတဲ႔ ရဲေဘာ္ေလးတစ္ေယာက္က ငါ႔ကုိ အလန္႔တၾကားေမာ႔ၾကည္႔တယ္.
မေၾကာက္ပါနဲ႔သားရယ္
ငါ႔ရဲ႔ ေအးျမတဲ႔ အျပဳံးေအာက္မွာ ခက္ထန္တဲ႔ ေသနတ္ေျပာင္း၀ေလး တုိးလွ်ိဳးလုိ႔
ငါ႔ကုိ ဦးညႊတ္တယ္.
သားစာဆက္က်က္ပါကြယ္.. စိတ္ကုိေအးေအးသာထားပါ.

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆုိတာ ဘယ္ေတာ႔မွ ထြက္ေျပးမယ္႔ မိန္းမစားမဟုတ္ပါဘူး
တုိင္းျပည္အတြက္၊ လူမ်ိဳးအတြက္၊ အရုိးေၾကေၾက၊ အေရခမ္းခမ္း အမ်ားအက်ိဳးအတြက္
အသက္နဲ႔ ဘ၀ကိုပါ ေပးလႉထားတဲ႔ အာဇာနည္မိန္းမပါ.
ဒီသစၥာစကားမွန္ရင္
ငါခ်စ္တဲ႔
ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ၾကီး အေမွာင္ကုိေဖ်ာက္လုိ႔ အလင္းေန႔သစ္မ်ားကုိ
ၾကိဳဆုိႏိုင္ပါေစသား…

ငါရွင္သန္ေနဦးမွာပါ.
မေသမခ်င္းေပါ႔…

ေနေရာင္ျခည္ရဲ႔ႏႈတ္ဆက္မႈကုိ အသာတၾကည္ခံယူျပီး
ဘုရားစင္ဖက္ကုိ လွမ္းေလွ်ာက္ခဲ႔တယ္.
အရွင္ဘုရားရဲ႔ ေမတၱာကရုဏာေတာ္ေအာက္မွာ
ဘုရားတပည္႔ေတာ္မ ျငိမ္းခ်မ္းရပါေစသား…
ျမန္မာျပည္သူမ်ား ျငိမ္းခ်မ္းၾကပါေစသား…
ငိုရႈိက္သံမ်ား ကြယ္ေပ်ာက္ပါေစသား…
မတရားမႈမ်ား ဖယ္ခြာႏုိင္ပါေစသား…

ကြယ္လြန္သူ ေဖေဖဦးေအာင္ဆန္းႏွင္႔ ေမေမေဒၚခင္ၾကည္..
က်ဆုံးေလျပီးေသာ အာဇာနည္အမ်ိဳးေကာင္းသား ရဟန္းရွင္လူမ်ား…
အမွ်အမွ်အမွ်…..

သာဓု..သာဓု..သာဓု……



ဤေနရာမွ အခ်က္အလက္ေလးေတြကုိ အေျခခံျပီး ခံစားေရးဖဲြ႔ထားပါတယ္...

Polishing away a big blemish

WEEKEND BRUNCH
Polishing away a big blemish
By Nophakhun Limsamarnphun
The Nation
Published on May 9, 2009

Anthony Brooke, a veteran in the Thai gem and jewellery industry, is trying really hard to alleviate the negative impact the US Tom Lantos Block Burmese JADE Act is having on local exports


Anthony Brooke, 49, deputy director for public relations of the Thai Gem and Jewellery Traders Association, is working alongside other associations and government officials to mitigate the negative impact of a US law banning Burmese gemstones on Thai exports.
A 28-year veteran in the industry with his own jewellery trading business in Thailand, Brooke says the US is currently one of the largest importers of Thai gems and jewellery, accounting for 13 to 25 per cent of total shipments over the last three years.

However, the US economic recession and recent enforcement of the Tom Lantos Block Burmese JADE (Junta's Anti-Democratic Efforts) Act has led to a 40-per-cent year-on-year plunge in Thai shipments in the first quarter of this year.

The Foreign Ministry is working closely with the association to help negotiate a review of the law, which was put into force in September last year, since it is having a negative impact on the export of Thai gems and jewellery to the American market.

"Besides the US economic recession, the export slump has been compounded by the ban on [Burmese] ruby," says Brooke, who also runs a gem and jewellery outlet in Bangkok.

Rubies and other Burmese gemstones account for about 20 per cent of the raw materials used by the Thai jewellery industry.

"There is also a big impact on employment in Thailand as many operators have had to lay off workers. Since last year, up to 100,000 people have lost their jobs, with significant losses in Mae Sot and other border towns where there used to be large numbers of gem-cutters, polishers etc," he adds.

According to Brooke, the industry in Thailand employs 1.1 million people, with more than 700,000 working in the upstream sector.

Exports of gems and jewellery totalled US$8 billion (Bt279 billion) in 2008, making the industry one of the country's top-three foreign-exchange earners.

"Though many members of our association have had to lay off staff [as a result of the export slump], they are still trying to keep as many skilled workers as possible.

"Given the Burmese-ruby ban [in the US market], there remains the negative impact on Thai exporters: there is no alternative source of raw materials yet," he says.

However, Chinese traders will gain, because they have become more active in buying rough gemstones from Burma such as rubies and jade as raw materials for domestic sales.

Brooke is concerned the European Union may also consider slapping a ban on Burmese gemstones in its vast market.

"This kind of economic sanction is similar to what the US did to Cuba, aiming for a regime change, but it has yet to see results after 47 years," he says.

In addition, the United States' Tom Lantos law is not consistent with the World Trade Organisation's provisions on the origin of products since Burmese gemstones used in Thai jewellery undergo substantial transformation and therefore should be regarded as Thai products.

In his opinion, the US law is aimed at punishing the Burmese junta but has in fact hurt underprivileged Burmese people working in the jewellery industry near the Thai border.

"Small Burmese gem-traders have decided to sell more rough gemstones to their government, which then auctions them off to foreign buyers. In other words, the ban has had an opposite effect.

"It is depressing the prices for small Burmese operators while the Chinese are gaining from the situation. Politically, the ban has pushed the Burmese regime closer to China, both economically and militarily," he says.

In coming years, however, China is expected to be the next big market for precious stones and jewellery due to its unrelenting economic growth and fast-expanding middle class. With the world's largest population at 1.3 billion, China will soon be trailing closely behind the US and European markets in terms of demand for gems and jewellery, he adds.

၂ဝ၁ဝ စိန္ေခၚမွဳမ်ားနဲ႔ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္

မိုးမခ သတင္း

“- - သူနဲ႔ ေဒၚစုတုိ႔ သက္ရိွ ထင္ရွား ရိွေနတုန္း ယခုအခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ႏွစ္ဦး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုက္ၾကရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ေခတ္ ဘယ္အခါနဲ႔မွ မတူတဲ့ ညီညြတ္မွဳတစ္ခုကို အရယူႏိုင္တယ္ - - ”

၂ဝဝ၉ခုႏွစ္ရဲ႕ ရက္ေတြလေတြ တေရြ႕ေရြ႕ တိုက္စားလုိ႔ ခရစ္ႏွစ္ ၂ဝ၁ဝ ဆိုတာကို ခ်ဥ္းကပ္လုိ႔ေနပါၿပီ၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ၂ဝ၁ဝ ပန္းခ်ီကားလည္း တျဖည္းျဖည္း ပီပီျပင္ျပင္ျဖစ္လုိ႔လာေနပါၿပီ၊ အခ်ဳိ႕ ႏိုင္ငံေရး အကဲခပ္သမားမ်ားကေတာ့ ႏိုင္ငံအေရး ေဆြးေႏြးစရာ အခင္းအက်င္း အသစ္ေတြ ေပၚထြက္လာေတာ့မယ္၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား အတြက္ ေျပာေရး ဆိုခြင့္ေတြ ပိုမို ရရိွလာေတာ့မယ္ စသည္ျဖင့္ အေကာင္းျမင္ အေတြးမ်ားလည္း ရိွေနသလို အခ်ဳိ႕ကလည္း ေပၚထြက္လာမယ့္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္သစ္ဟာ ျမန္မာျပည္အတြက္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို တရားဝင္ အသက္သြင္းတဲ့ စနစ္ပါလုိ႔ ဆိုၾက ျပန္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ၂ဝ၁ဝျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းအသစ္က ယူေဆာင္လာႏိုင္တဲ့ စိန္ေခၚမွဳ အသစ္ေတြြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ Scenario ေလးတစ္ခု ဖန္တီးၿပီး ေတြးၾကည့္ၾကရေအာင္။

Xxx - - - - xxX

၂ဝ၁ဝ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္

၂ဝ၁ဝျပည့္ႏွစ္အလြန္၊ ျပည္ေထာင္စု သမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ထဲက ျမင္ကြင္း တစ္ခုေပါ့၊ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္နာယကရဲ႕ ေရွ႕ေမွာက္မွာ ေရြးေကာက္ တင္ေျမာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ အမတ္တစ္ဦးက ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ တင္ျပလာတဲ့ ႏွစ္စဥ္ အရအသံုး ခန္႔မွန္းေျခ ေငြစာရင္းကို အတည္ျပဳေပးရမယ့္ ကိစၥအတြက္ အေရးပါတဲ့ အစီရင္ခံစာ တစ္ခုကို တင္သြင္းေနပါတယ္၊ လႊတ္ေတာ္အတြင္းက လူထု ကိုယ္စားလွယ္၊ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားလည္း နားအစြင့္သားနဲ႔ စိတ္ဝင္တစား နားေထာင္ေနၾကပါတယ္။ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္က ဘာေတြ တင္ျပေနသလဲ ဆိုေတာ့ -

- “လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂ဝ အတြင္း အစိုးရ အသံုးစရိတ္မ်ားကို ေလ့လာတဲ့အခါမွာ ကာကြယ္ေရးက႑ အတြက္ အသံုးစရိတ္ဟာ ႏွစ္စဥ္ အစိုးရ အသံုးစရိတ္ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၄ဝ% မွ ၅ဝ% အတြင္း ရိွေနတာကို ေလ့လာ ေတြ႔ရိွရပါတယ္၊

- ဒါေပမယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂ဝ ကာလတေလွ်ာက္လံုး က်န္းမာေရးက႑နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အစိုးရရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ အသံုးစရိတ္ သတ္မွတ္မွဳဟာ အစိုးရအသံုးစရိတ္ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၁% မွ ၂% အတြင္းသာ ရိွခဲ့ ပါတယ္၊

- အဲဒီ အသံုးစရိတ္ဟာ က်န္းမာေရးက႑မွာ အသံုးျပဳရမယ့္ ပမာဏရဲ႕ ၁ဝ% မွ ၁၈% နဲ႔သာ ညီမွ်ခဲ့ၿပီး အသံုးျပဳမွဳကို ေလ့လာတဲ့ အခါမွာလည္း ေဆးရံု/ ေဆးခန္းမ်ား ေဆာက္လုပ္ျခင္း စတဲ့ အေျခခံ အေဆာက္အဦ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အပိုင္းမွာ အားလံုး နီးပါး သံုးခဲ့တာ ျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္ေတြ႔ရပါတယ္၊

- ဒါေၾကာင့္ လိုအပ္ေနတဲ့ ၈၂% မွ ၉ဝ%ေသာ က်န္းမာေရးက႑ အသံုးစရိတ္ေတြ အတြက္ ကုလသမဂၢ အဖဲြ႔အစည္းမ်ား၊ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမွဳ အကူအညီ ေပးေရး အဖဲြ႔ အစည္းမ်ားနဲ႔ လူထုရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ စုေဆာင္းေငြမ်ား အေပၚမွာသာ အမီွျပဳ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရတာ ေတြ႔ရပါတယ္၊

- ဒီေငြမ်ားနဲ႔ လိုအပ္ေနတဲ့ ေဆးရံု ေဆးခန္းမ်ားအတြက္ လူထု က်န္းမာေရး ကုသမွဳ အသံုးစရိတ္၊ ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းလို လူထု က်န္းမာေရး ျမင့္တင္မွဳလုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ အသံုးစရိတ္၊ HIV/ AIDS နဲ႔ တီဘီေရာဂါ စီမံခ်က္မ်ားလို ေရာဂါေဘး ကာကြယ္ တားဆီးမွဳ လုပ္ငန္းမ်ား အသံုးစရိတ္၊ ေဆးသုေတသန လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အသံုးစရိတ္နဲ႔ လူ႕ စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းမ်ား အသံုးစရိတ္မ်ားကို အေထာက္အပံ့ ေပးေနခဲ့ရပါတယ္၊

- က်န္းမာေရးက႑ အသံုးစရိတ္မ်ား ျပည္ပ အေထာက္အပံ့ကို အထူး မီွခိုေနခဲ့ရတဲ့အတြက္ ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး လုပ္ငန္းေတြလို လုပ္ငန္းေတြမွာ ေဆာင္ရြက္သင့္သေလာက္ မေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့အျပင္ ၂ဝဝ၅ခုႏွစ္ မွာ Global Fund အဖဲြ႔ရဲ႕ ေထာက္ပံ့မွဳျဖတ္ေတာက္ခံရစဥ္က ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးမွာ အဓိကျပႆနာ ႀကီး (၃)ခုျဖစ္တဲ့ HIV/AIDS၊ တီဘီနဲ႔ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ကာကြယ္တားဆီးေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အထူး စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနမ်ား ႀကံဳေတြခဲ့ရတာ အားလံုးသိၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊

- ယခု ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက တင္ျပလာတဲ့ အရအသံုး ခန္႔မွန္းေျခေငြစာရင္းကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့ရာမွာ ယခင္ အႏွစ္ (၂ဝ)ကာလရဲ႕ လ်ာထားသံုးစြဲမွဳပံုစံအတိုင္း ျဖစ္ေနျပန္တာ ေတြ႔ရပါတယ္၊

- က်န္းမာေရးဟာ လူထုအတြက္ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္ တစ္ခု ျဖစ္တာေၾကာင့္ ယခု ျပည္ေထာင္စု အစိုးရရဲ႕ အရအသံုး ခန္႔မွန္းေျခေငြစာရင္းမွာ ကာကြယ္ေရးက႑ အသံုးစရိတ္ သတ္မွတ္မွဳကို နဲနဲေလ်ာ့ကာ ၃ဝ% သာ ထားၿပီး က်န္းမာေရးက႑အတြက္ ၁ဝ% သတ္မွတ္မယ္ဆိုရင္ လက္ရိွ က်န္းမာေရးက႑ အသံုးစရိတ္မ်ား အတြက္ အေတာ္ ျပည့္စံုသြားေစမွာျဖစ္ပါတယ္၊

- ဒါေၾကာင့္ ျပည္ပ အေထာက္အပံ့မ်ားကို က်န္းမာေရးက႑ ဖြံ႔ၿဖိဳးဖုိ႔ အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ေနရာမ်ားမွာ ရယူ အသံုးခ်သြားႏိုင္ေၾကာင္း၊ က်န္းမာတဲ့ မိသားစုဘဝကို ပိုမို ပိုင္ဆိုင္လာၾကတဲ့ ႏိုင္ငံသားမ်ား အေနနဲ႔ မိသားစု စုေဆာင္းေငြ ပိုရိွလာၾကမယ္၊ စုေဆာင္းေငြကို အျခား လုိအပ္တဲ့က႑ေတြမွာ ပိုသံုးလာႏိုင္ ၾကမယ္ဆိုရင္ တိုင္းျပည္လည္း ပိုမို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ လာေစမွာျဖစ္ပါတယ္” စသည္ျဖင့္ က်န္းမာေရး က႑နဲ႔ တိုင္းျပည္တစ္ခုရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မွဳကိုပါ ဆက္စပ္ကာတင္ျပရင္း က်န္းမာေရးက႑အတြက္ အသံုးစရိတ္ ပိုမိုလ်ာထားဖုိ႔ စည္းရံုးေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ဒီတင္ျပမွဳအၿပီးမွာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္နာယကမွ အေထြေထြေဆြးေႏြးဖုိ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အစီအစဥ္ အတိုင္း လမ္းဖြင့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးသူ အေတာ္မ်ားပါတယ္၊ ၾကည့္လိုက္ေတာ့လည္း လူထုက ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ေပးလိုက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျဖစ္ၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေရြးခ်ယ္ ေစလႊတ္ေပးလိုက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးကေတာ့ -

“လူထုရဲ႕ က်န္းမာေရး အေျခအေန ပိုမို တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေစဖုိ႔၊ ႏိုင္ငံေတာ္ ပိုမို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ လာေစဖုိ႔ တင္ျပေဆြးေႏြးသြားတာ ျဖစ္လုိ႔ ဂုဏ္ယူပါေၾကာင္း၊ ေလးစားပါေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္စား လွယ္ႀကီးမ်ားကို အသိေပးလိုတဲ့ အခ်က္တစ္ခု ရိွပါေၾကာင္း၊ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒရဲ႕ အခန္း(၁)၊ ပုဒ္မ (၂ဝ) အပိုဒ္(ခ)မွာ တပ္မေတာ္သည္ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ား အားလံုးကို လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခြဲ စီရင္ ေဆာင္ရြက္ပိုင္ခြင့္ ရိွသည္ လုိ႔ ေဖၚျပထားေၾကာင္း၊ ယခုကိုယ္စားလွယ္ႀကီး တင္ျပလာတဲ့ ကိစၥဟာ ဒီအခ်က္ နဲ႔ ၿငိေနေၾကာင္း၊ ဝိုင္းဝန္း စဥ္းစားၾကဖုိ႔ လိုေၾကာင္း” စသည္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးသြားျပန္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားျပဳ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ ႏွစ္ဦးကလည္း ဒီအခ်က္ကို ေထာက္ခံေဆြးေႏြး သြားျပန္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကေတာ့ ၿငိမ္ခ်က္သား ေကာင္းေနၾကပါတယ္။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ ေနာက္ခံရိွၾကတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ားကေတာ့ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ားနဲ႔ ထိပ္တိုက္ မေတြ႔လိုတဲ့သေဘာ ေရငံုႏွဳတ္ပိတ္ကာ ဘာမွတ္ခ်က္မွ မေပးၾကပါဘူး။ ေဆြးေႏြးခ်ိန္သာ ကုန္သြားပါတယ္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတက တဆင့္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရက တင္ျပလာတဲ့ ႏွစ္စဥ္ အရအသံုး ခန္႔မွန္းေျခ ေငြစာရင္းကို ဆံုးျဖတ္ေပးႏိုင္ဖုိ႔အေရး တိက်တဲ့ အေျဖတစ္ခု ထြက္မလာတဲ့အတြက္ အဆံုးမွာေတာ့ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ နာယကႀကီးက ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ အခန္း (၄)၊ ပုဒ္မ ၈၆ (က)ပါ အခ်က္အရ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွာ ဆႏၵမဲေပး ဆံုးျဖတ္ၾကဖုိ႔ ေၾကညာလိုက္ပါေတာ့တယ္။

“ - - - လုပ္ငန္းရွင္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ားကေတာ့ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ားနဲ႔ ထိပ္တိုက္ မေတြ႔လိုတဲ့သေဘာ ေရငံုႏွဳတ္ပိတ္ကာ ဘာမွတ္ခ်က္မွ မေပးၾကပါဘူး - - ”

လူထုက ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္လိုက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (၄၉၈)ဦးနဲ႔ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ က ေရြးခ်ယ္ ေစလႊတ္ေပးလိုက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (၁၆၆)ဦး၊ စုစုေပါင္း လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (၆၆၄)ဦး ရိွတဲ့၊ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ဥပေဒျပဳအာဏာ အရာမွာ အျမင့္ဆံုး အဆင့္ ျဖစ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ႀကီးက အေျခခံဥပေဒ အခန္း (၄)၊ အပိုဒ္ ၁ဝ၃ (င) မွာ ေဖၚျပ ေပးအပ္ထားတဲ့ အခြင့္အာဏာကို အသံုးျပဳၿပီး ျပည္ေထာင္စုအစိုးရရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ အရအသံုး ခန္းမွန္းေျခ ေငြစာရင္းမွာ က်န္းမာေရး အသံုးစရိတ္ကို နဂိုတင္ျပစဥ္အတိုင္း ၂% ထားမွာလား၊ ကာကြယ္ေရး အသံုးစရိတ္ကို ေလ်ာ့ၿပီး က်န္းမာေရးစရိတ္ကို ၁ဝ% ထားမွာလား ဆိုတာ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ လိုက္တဲ့ အခါမွာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ႕ ၇၈%က က်န္းမာေရးစရိတ္ကို ၁ဝ% ထားဖုိ႔ သေဘာတူတဲ့ အေျဖ တစ္ခု ထြက္လာပါေတာ့တယ္။ ေပၚထြက္လာတဲ့ ေထာက္ခံမွဳ ရာခိုင္ႏွဳန္းကို ၾကည့္ရင္ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ အခ်ိဳ႕လည္း ေထာက္ခံမွဳမွာ ပါဝင္ေၾကာင္း အထင္အရွား သိႏိုင္တာမုိ႔ လူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမာက္ေပးလိုက္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အတြင္းမွာ အထူးကို ဝမ္းသာေၾကနပ္ ပီတိျဖစ္ေနၾကတာေပါ့။

Defult ခလုပ္နဲ႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္

အဲဒီ ပီတိေတြ ၾကာၾကာမခံလိုက္ပါဘူး၊ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ အတည္ျပဳခ်က္ ေရးသား ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္မွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ထံမွ လႊတ္ေတာ္ နာယကႀကီးထံ စာတစ္ေစာင္ ဝင္လာပါတယ္။ ယခုအတည္ျပဳခ်က္ ေတာင္းခံထားတဲ့ အစိုးရရဲ႕ အရအသံုး ခန္႔မွန္းေျခ ေငြစာရင္းမွာ ကာကြယ္ေရးက႑ အသံုးစရိတ္ကုိ ေလွ်ာ့လိုက္ရင္ တပ္မေတာ္အတြက္ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ျပင္ဆင္ထားသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားမွာ ထိခိုက္ ေႏွာင့္ေႏွးသြားေစမွာ ျဖစ္ၿပီး အေျခခံဥပေဒရဲ႕ အခန္း(၁)၊ ပုဒ္မ (၂ဝ) အပိုဒ္(ခ)တြင္ ေဖၚျပထားခ်က္နဲ႔လည္း မကိုက္ညီရာလည္း ေရာက္ေၾကာင္း၊ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေရး က႑အသံုးစရိတ္ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းကို လက္မခံႏိုင္ပါေၾကာင္းနဲ႔ က်န္းမာေရးက႑ အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ကို အျခားနည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ လႊတ္ေတာ္မွာ အေျဖရွာၾကရန္ ေရးသားထားပါတယ္။ ေနာက္ရက္အနည္းငယ္အၾကာမွာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ နာယကႀကီးထံ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ထံမွ စာတစ္ေစာင္ ထပ္ဝင္လာပါတယ္။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေရြးခ်ယ္ ေစလႊတ္ထားတဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အနက္မွ (၁ဝ)ဦးကို ေျပာင္းလဲ တာဝန္ေပးအပ္တဲ့ အေၾကာင္းပါ။

Xxx - - - - xxX

ဇာတ္လမ္းကေတာ့ ဒီမွ်သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝဝ၈ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ဖတ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမင္ေယာင္မိတဲ့ အေတြး ျမင္ကြင္းတစ္ခုပါ။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္တစ္ခုကို ဆြဲထုတ္လုိ႔ ေတြးမိတာ ျဖစ္ပါတယ္၊ အင္မတန္ အေရးႀကီးတဲ့ ဖဲြ႔စည္းပံုဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာေတြသာ ေတြးမိရင္ ဒီ Scenario ထဲမွာ မေအာင္ျမင္တဲ့ အဆိုျပဳမွဳေတြ၊ အဆိုျပဳမွဳေအာင္ျမင္ေသာ္လည္း ရွဳံးနိမ့္သြားတဲ့ မဲခြဲဆံုးျဖတ္မွဳေတြ၊ မဲခြဲ ဆံုးျဖတ္မွဳေအာင္ျမင္ေသာ္လည္း အခက္အခဲနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ လူထုဆႏၵခံယူပြဲေတြ၊ လူထုဆႏၵခံယူပြဲ ေအာင္ျမင္ေသာ္လည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ အာဏာသိမ္းမွဳေတြနဲ႔ စာမ်က္ႏွာ အေတာ္စားသြားပါလိမ့္မယ္။ ထူူးျခားတာ တစ္ခုေတာ့ ျမင္သာထင္သာ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္၊ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒ အာဏာတည္ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းမွဳမ်ားဟာ အေျခခံဥပေဒပါ အခြင့္အာဏာအရ လုပ္တဲ့ အာဏာသိမ္းမွဳမ်ား ျဖစ္လာမွာေၾကာင့္ ယေန႔ေခတ္ နဝတ၊ နအဖ တုိ႔လို ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ တရားဝင္မွဳ Legitimacy ျပႆနာမ်ဳိး အဲဒီေခတ္ စစ္အစိုးရေတြ ရင္ဆိုင္စရာ မရိွႏိုင္ေတာ့ပါ။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ အတိုက္အခံမ်ားက စင္ၿပိဳင္အစိုးရဖဲြ႔စည္းတာ၊ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္ကို ကန္႔ကြက္ဖယ္ရွားဖုိ႔ ႀကိဳးစားတာေတြဟာ ေနာင္လာမည့္ ႏိုင္ငံေရးစင္ျမင့္မွာ ျမင္ေတြ႔စရာ မရိွေတာ့ပါဘူး။

“ - - စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းမွဳမ်ားဟာ အေျခခံဥပေဒပါ အခြင့္အာဏာအရ လုပ္တဲ့ အာဏာသိမ္းမွဳမ်ား ျဖစ္လာမွာေၾကာင့္ ယေန႔ေခတ္ နဝတ၊ နအဖ တုိ႔လို ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ တရားဝင္မွဳ Legitimacy ျပႆနာမ်ဳိး အဲဒီေခတ္ စစ္အစိုးရေတြ ရင္ဆိုင္စရာ မရိွႏိုင္ေတာ့ပါ - -”

ဒီအေတြးထဲက ရလိုက္တဲ့ သင္ခန္းစာက အဲဒီ ၂ဝဝ၈ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒထဲမွာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ အတြက္ Defult ခလုပ္ကေလးေတြ တပ္ထားတာ ေတြ႔လိုက္ရပါတယ္။ ကြန္ျပဴတာသံုးေနရင္းနဲ႔ setting ေတြ မႀကိဳက္ေတာ့ ဘူးဆိုရင္ နဂို စက္ရံုထုတ္ setting အတိုင္း ျပန္ျဖစ္သြားေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့ ခလုပ္ေလး ေတြလိုေပါ့။

ရင္နင့္စရာ ျဖတ္သန္းမွဳတစ္ခု

တကယ္ေတာ့ အဲဒီ Default ခလုပ္မ်ား၊ တနည္းအားျဖင့္ လူထု ိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ႕ဆႏၵ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ ကာကြယ္ေရး ီးစီးခ်ဳပ္ဆိုသူ လူတစ္ဦးရဲ႕ ဆႏၵအတိုင္း ျဖစ္ေစဖုိ႔ စီမံထားတဲ့ ဖဲြ႔စည္းပံုဥပေဒပါ ခ်က္မ်ားကို အတိုက္ အခံ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ တိုင္းရင္းသား ဖဲြ႔အစည္းမ်ား၊ ျပည္တြင္း ျပည္ပက ဒီမိုကေရစီအေရး လွဳပ္ရွားသူမ်ား အားလံုးက သတိျပဳမိၾကလုိ႔ ၂ဝဝ၈ လူထု ဆႏၵခံယူပြဲမွာ ဆႏၵမဲ သြားမေပးၾကဖုိ႔၊ ကန္႔ကြက္မဲ ေပးၾကဖုိ႔ ေဆာ္ၾသ ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီဖဲြ႔စည္းပံုဥေပဒနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္းကလည္း ၂ဝဝ၈ခုႏွစ္၊ မတ္လအတြင္းမွာ အခ်က္(၅) ခ်က္ပါတဲ့ အဆိုျပဳခ်က္ တစ္ရပ္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊထံ ေပးခဲ့ပါေသးတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အထူးသံတမန္ ဂမ္ဘာရီအတြက္ ျမန္မာျပည္မွာ ရံုးစိုက္ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ေပးဖုိ႔၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔တကြ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အားလံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔၊ တိတိက်က် ေဖၚျပထားတဲ့ အခ်ိန္ ေဘာင္တစ္ခုအတြင္းမွာ ေဒၚစုနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊတုိ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖုိ႔၊ အေျခခံဥပေဒမူၾကမ္း ေရးဆြဲမွဳကို NLD အပါအဝင္ ၂ဝဝ၄ခုႏွစ္ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွာ မပါဝင္ႏိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားနဲ႔အတူ ျပန္လည္သံုးသပ္ ေရးဆြဲဖုိ႔၊ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရးနဲ႔ လူသားခ်င္း စာနာ ေထာက္ထားမွဳ ဆိုင္ရာ အကူအညီေပးေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆြးေႏြး ႏိုင္ေရးအတြက္ အမ်ဳိးသား စီးပြားေရး ဖိုရမ္တစ္ခု တည္ေထာင္ဖုိ႔ စတဲ့ အခ်က္(၅)ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ နအဖ က ဒီ အဆိုျပဳခ်က္မ်ား အားလံုးကို လက္မခံခဲ့ပါဘူး၊ လူထုဆႏၵခံယူပြဲကို နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ အထေျမာက္ေအာင္ လုပ္ခဲ့ၿပီး ၂ဝဝ၈ခုႏွစ္ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းကို အတည္ျပဳျဖစ္သြားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာ အားလံုး သိၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

NLD ဟာ နအဖက အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲဖုိ႔ စီစဥ္ေပးခဲ့တဲ့ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွာ ပူးေပါင္း ပါဝင္ခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဆ႒မ အႀကိမ္ေျမာက္ အစည္းအေဝးမွာေတာ့ ဒီညီလာခံရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မွဳမ်ားဟာ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းမက်ဘူး၊ ဖဲြ႔စည္းပံုေရးဆြဲမွဳမွာ နအဖ အလိုက် ေရးဆြဲေနရၿပီး ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ ဆႏၵကို လစ္လွဴရွဳေနတယ္။ ဒီေတာ့ အမ်ဳိးသားညီလာခံက ျပဌာန္းေပးမယ့္ အေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းဟာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖၚေပးမယ့္ အရာတစ္ခု ဘယ္နည္းနဲ႔မွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုၿပီး ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီအတိုင္းသာဆက္သြားမယ္ဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္း မက်တဲ့ ဖဲြ႔စည္းပံု ဥပေဒရဲ႕ သမိုင္းတရားခံ ျဖစ္ေတာ့မွာမုိ႔ နအဖက ညိွႏိုင္း ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔လည္း ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ မရတဲ့အဆံုး ညီလာခံကို မတက္ေရာက္ဘဲ ဆႏၵျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ နအဖကလည္း ညိွနိုင္းဖုိ႔ မႀကိဳးစားဘဲ ညီလာခံ (၂)ရက္ ပ်က္ကြက္ရင္ ညီလာခံက ရာသက္ပန္ ထုတ္ပယ္ၿပီးသား ျဖစ္တယ္လုိ႔ အဲဒီအခ်ိန္က ညီလာခံက်င္းပေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မ်ဳိးညြန္႔က ထုတ္ျပန္ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ၂ဝဝ၄ခုႏွစ္ ညီလာခ ံျပန္စေတာ့လည္း ပါဝင္ႏိုင္ျခင္း မရိွေတာ့ပါဘူး။ တကယ္တန္းေတာ့ NLD လိုပဲ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားကလည္း ဒီအခ်က္မ်ားကို ညြန္ျပ ေထာက္ျပခဲ့ၾကၿပီးသားပါ။ ဘယ္လိုမွ လုပ္မရတဲ့အဆံုးသပ္ ရလဒ္ကေတာ့ ဒီေန႔ျမင္ေတြ႔ေနရတဲ့ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္း မက်တဲ့ ၂ဝဝ၈ ဖဲြ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ပါတယ္။

နည္းလမ္းရွာဖုိ႔ လိုအပ္

မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ ၉၂%ေထာက္ခံနဲ႔ အတည္ျပဳထားပါၿပီဆိုတဲ့ ၂ဝဝ၈ခုႏွစ္ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒႀကီးက က်ေနာ္တုိ႔ ေရွ႕မွာ ေရာက္ေနပါၿပီ၊ ဒီဖဲြ႔စည္းပံုအရ ေဆာင္ရြက္မယ့္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာလည္း ၂ဝ၁ဝမွာ ႀကံဳေတြ႔ရ ပါေတာ့မယ္။ ေရွာင္လြဲလုိ႔ေတာ့ မရႏိုင္တဲ့အရာ၊ မျဖစ္မေန ျဖတ္သန္းရမယ့္ အရာတစ္ခု ျဖစ္လာေနပါၿပီ။ ယခုလက္ရိွ အေျခအေနအတိုင္းသာ ဆက္သြားမယ္ဆိုရင္ ဒီေဆာင္းပါးအစပိုင္းက Scenario အတိုင္း ျမင္ေတြ႔လာရဖုိ႔ကေတာ့ ဧကန္မုခ် ျဖစ္ေနပါတယ္။

လက္ရိွအေျခအေနက အေျပာင္းအလဲ တစ္ခု ဖန္တီးႏိုင္ဖုိ႔ NLD က ႀကိဳးစားခ်က္တစ္ခုကို မၾကာမီွက ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ေရႊဂံုတိုင္ေၾကညာစာတမ္းပါ။

- အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားအားလံုး ျခြင္းခ်က္မရွိ ျပန္လႊတ္ေပးရင္၊

- ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွ ဒီမိုကေရစီ စံႏံႈန္းမ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီသည့္ အခ်က္မ်ား ကို ျပင္ဆင္ေပးရင္၊

- အားလံုးလႊမ္းၿခံဳပါဝင္ႏိုင္မည့္ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲအျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကပ္ ေလ့လာမႈကို ခြင့္ျပဳလ်က္ က်င္းပမည္ဆိုရင္

၂ဝ၁ဝေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါဝင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း ေဖၚျပထား ပါတယ္။ အဓိက အက်ဆံုးျဖစ္တဲ့ အေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ဖုိ႔အတြက္လည္း နအဖအတြက္ ရွဥ့္လည္း ေလွ်ာက္သာ၊ ပ်ားလည္း စြဲသာ အေျခအေန တစ္ရပ္ ဖန္တီးေပးထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး

NLD က အဆိုျပဳ ထားတဲ့ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး အစီအစဥ္ (၄)ခ်က္ကို ၾကည့္ရင္ ၂ဝဝ၈ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒမွာ ျပင္ဆင္လိုသည့္ အခ်က္မ်ားနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈႏွင့္ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္မႈကို အေျခခံ ထားကာ အဆံုးအျဖတ္ေပးႏိုင္သူမ်ားအၾကား ညိွညိွႏိုင္းႏိုင္း ေဆြးေႏြး သံုးသပ္ ျပင္ဆင္ၾကမယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲမွ ထြက္ေပၚလာမယ့္ ရလဒ္ေတြကို ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအရ ဖြဲ႔စည္းမည့္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္မွာ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူၾကမယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ နအဖအေနနဲ႔ မိမိေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒကို ေလးစားလိုက္နာၾကၿပီး ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ က်န္ရိွတဲ့ တာဝန္တစ္ရပ္လည္း ၿပီးစီးသြားေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားအရ ထြက္ေပၚလာမည့္ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေရး လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း သက္ဆိုင္သူမ်ား အားလံုးက ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္အတြက္ တညီတညြတ္တည္း ဆက္လက္ ေဖာ္ေဆာင္သြားဖုိ႔ အဆိုျပဳထားပါတယ္။ တိုင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ဳိးအတြက္ ေစတနာနဲ႔ လုပ္ေနတာဆိုရင္ နအဖ အေနနဲ႔ ဒီအဆိုျပဳခ်က္ေတြအေပၚ မလိုက္ေလ်ာႏိုင္တဲ့ အခ်က္ တစ္ခုမွ မေတြ႔မိပါဘူး။ ဒီတင္ျပခ်က္ဟာ နအဖရဲ႕ လမ္းျပေျမပံု (၇)ခ်က္ကို အတိမ္းအေစာင္း မျဖစ္ေစပဲ ဥပေဒအရ သူလုပ္ေပးဖုိ႔ က်န္ေနတဲ့ တာဝန္မ်ားကို လမ္းျပေျမပံု အဆင့္ (၄)ျဖစ္တဲ့ လူထုဆႏၵခံယူပြဲနဲ႔ အဆင့္(၅) အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲ အၾကားမွာ ေဆာင္ရြက္ျဖစ္ သြားေအာင္၊ လက္ရိွ ဖဲြ႔စည္းပံုဥပေဒကိုလည္း ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းက်တဲ့ ဖဲြ႔စည္းပံု ဥပေဒ တစ္ခု ျဖစ္ေအာင္၊ လူထု အတြက္ လိုအပ္ေနတဲ့ အေျပာင္းအလဲတစ္ခုကို နအဖက သိကၡာရိွရိွ၊ အခ်ိန္မီွမီွ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ေအာင္ လမ္းစ ဖြင့္ေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

“- - သူနဲ႔ ေဒၚစုတုိ႔ သက္ရိွ ထင္ရွား ရိွေနတုန္း ယခုအခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ႏွစ္ဦး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုက္ၾကရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ေခတ္ ဘယ္အခါနဲ႔မွ မတူတဲ့ ညီညြတ္မွဳတစ္ခုကို အရယူႏိုင္တယ္ - - ”

NLD အတြက္ စိမ္ေခၚခ်က္မ်ား

ယေန႔ ႏိုင္ငံေရးအၾကပ္အတည္းကို ျပပါဆိုရင္ ၂ဝဝ၈ခုႏွစ္ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရႊဂံုတိုင္ ေၾကညာ စာတမ္းရဲ႕ အခ်က္အျခာ အက်ဆံုးက ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး အဆိုျပဳခ်က္(၄)ခ်က္က ဒီ အၾကပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းဖုိ႔ အေကာင္းဆံုး ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မွဳတစ္ခုလို သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးၾကဖုိ႔ အစဥ္တစိုက္ေတာင္းဆိုေနတ့ဲ NLD ရဲ႕ ထပ္မံ ႀကိဳးပမ္းမွဳလုိ႔ ေျပာလုိ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလို ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မွဳမ်ားကို စိမ္ေခၚ ေနတဲ့အခ်က္မ်ား ရိွေနပါတယ္။

ပထမဆံုးစိမ္ေခၚမွဳက ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲ ႀကိဳတင္ သတ္မွတ္ခ်က္ (၃)ခုပါ။ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ကိစၥကို အၿမဲ လစ္လွ်ဳရွဳေနတဲ့ နအဖ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးက ၂ဝဝ၇ခုႏွစ္ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရး အၿပီး ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေပးမွဳမ်ား ခံစားလာရတဲ့အခါမွာေတာ့ ကုလသံတမန္ ဂမ္ဘာရီကို

- ေဒၚစုသည္ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေရးနဲ႔ အလံုးစံု ပ်က္သုဥ္းေရး ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊

- ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပိတ္ပင္တားဆီးမွဳမ်ားကို အားေပးေထာက္ခံျခင္းမ်ားကို

မလုပ္ေတာ့ဘူးေျပာရင္ ေတြ႔ဆံုမယ္လုိ႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ပိတ္ဆုိ႔ တားဆီးမွဳမ်ားကို ေဒၚစုက အားေပး ေထာက္ခံတာ အားလံုးသိပါတယ္။ ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္ေရးနဲ႔ အလံုးစံု ပ်က္သုဥ္းေရးဆိုတဲ့ ကိစၥမ်ား မွာေတာ့ ဝိဝါဒ ကြဲစရာေတြ အမ်ားႀကီး ရိွပါတယ္။ ဒါေတြကို အသာထားလုိ႔ ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို ျပန္စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ မေဆြးေႏြးခ်င္လုိ႔ ညစ္ထားတဲ့ ကိစၥတစ္ခုလို အထင္အရွား ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ လက္ေတြ႔ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး အက်ဳိးရိွေစမယ့္ရလဒ္တစ္ခု ထြက္လာတာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ ဒီအခ်က္(၃) ခ်က္ဟာ ဘယ္ဖက္ ကမွ စဥ္းစားစရာ မလိုေတာ့တဲ့ အရာမ်ားပင္ျဖစ္ပါတယ္။ NLD ရဲ႕ ႀကိဳတင္ သတ္မွတ္ခ်က္ ဘာမွမရိွတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲ စတင္ဖုိ႔နဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲ ႀကိဳတင္ သတ္မွတ္ခ်က္တုိ႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႔မွဳကို ညိွေပးမယ့္ ၾကားခံ ေကာင္းေကာင္း တစ္ေယာက္ လုိပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ ဗိုလ္သန္းေရႊကို ၾသဇာေညာင္းတဲ့သူ တစ္ဦး/တစ္ဖဲြ႔ေပါ့။

ဒုတိယ စိမ္ေခၚမွဳက ယံုၾကည္မွဳ ေပၚေပါက္ေရးပါ။ ေျပာခ်င္တာက ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးနဲ႔ သူ႔ေနာက္လိုက္မ်ားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားနဲ႔ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီစနစ္ အေပၚ ယံုၾကည္မွဳကို ဆိုလိုပါတယ္။ သူတုိ႔တစ္သိုက္ရဲ႕ ယံုၾကည္မွဳ ကင္းမဲ့ေနၾကပံုကို အနီးစပ္ဆံုး ဥပမာျပရရင္ေတာ့ (၆၄)ႀကိမ္ေျမာက္ တပ္မေတာ္ေန႔မွာ ေျပာခဲ့တဲ့ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ မိန္႔ခြန္း ျဖစ္ပါတယ္။ YMBA, BCBA နဲ႔ ဒုိ႔ဗမာ အစည္းအရံုးကစ ျပည္သူ႔ရဲ႕ေဘာ္၊ ဗမာျပည္ကြန္နစ္ပါတီအလယ္၊ ဖဆပလနဲ႔ ပထစအဆံုး အကြဲအၿပဲမ်ားနဲ႔သာ အျပည့္ ျဖစ္ေၾကာင္း အစခ်ီလုိ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားကို အယံုအၾကည္ မရိွဖုိ႔၊ အထင္မႀကီးဖုိ႔နဲ႔ ႏိုင္ငံ့အေရးဆိုတာ တပ္မေတာ္သားေတြကသာ လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့အရာ ျဖစ္တယ္ ဆိုၿပီး တပ္မေတာ္သားေတြကို စည္းရံုး လွဳံ႕ေဆာ္တဲ့ မိန္႔ခြန္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

သူ မယံုၾကည္ရံုတင္မက တပ္မေတာ္ တစ္ခုလံုးကပါ အယံု အၾကည္ မရိွေအာင္ လုပ္ေနတာကေတာ့ အနာဂတ္ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ရဲ႕ ေရွ႕ဆက္ရမယ့္ ခရီးအတြက္ ရင္ေလးစရာ အျပည့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးေရးကို လက္မခံတာ၊ အေျခခံဥပေဒမွာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ ခလုပ္ေတြ အဆင့္တိုင္းမွာ ထည့္ထားတာေတြဟာ သူ႔ရဲ႕ မယံုၾကည္မွဳေတြကို ျပသေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ယံုၾကည္မွဳ မေပၚေပါက္သေရြ႕ ယံုၾကည္မွဳ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ပါဘူး။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သေဘာေပါက္ ယံုၾကည္ရမွာက ဒီေန႔ ဒီအခါေလာက္ ေကာင္းတဲ့ အခြင့္ေရး မရိွဘူး ဆိုတာပါ။ ဆိုလုိတာက သူ တပ္ကိုပိုင္သလို ေဒၚစုေနာက္မွာ လူထုႀကီး ရိွပါတယ္။ သူနဲ႔ ေဒၚစုတုိ႔ သက္ရိွ ထင္ရွား ရိွေနတုန္း ယခုအခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ႏွစ္ဦး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္လိုက္ၾကရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ေခတ္ ဘယ္အခါနဲ႔မွ မတူတဲ့ ညီညြတ္မွဳတစ္ခုကို အရယူႏိုင္တယ္၊ ႏိုင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကို အစြမ္းရိွသေလာက္ လုပ္ႏိုင္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူထုက ေမွ်ာ္မွန္း တမ္းတေနတာလည္း ဒီအခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“- - - ယံုၾကည္မွဳ ကင္းမဲ့ေနၾကပံုကို အနီးစပ္ဆံုး ဥပမာျပရရင္ေတာ့ (၆၄)ႀကိမ္ေျမာက္ တပ္မေတာ္ေန႔မွာ ေျပာခဲ့တဲ့ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ မိန္႔ခြန္း ျဖစ္ပါတယ္။ - - - - - ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားကို အယံုအၾကည္ မရိွဖုိ႔၊ အထင္မႀကီးဖုိ႔နဲ႔ ႏိုင္ငံ့အေရးဆိုတာ တပ္မေတာ္သားေတြကသာ လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့အရာျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး တပ္မေတာ္သား ေတြကို စည္းရံုးလွဳံေဆာ္တဲ့ မိန္႔ခြန္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္ - - ”

တတိယ စိမ္ေခၚမွဳက NLD နဲ႔ လူထုအၾကား ဆက္သြယ္ ဆက္ဆံေရးက႑ ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ နအဖက NLD ကို ေျချဖတ္၊ လက္ျဖတ္ လုပ္ထားတဲ့အျပင္ ပါးစပ္ကိုပါ အဝတ္နဲ႔ ဆုိ႔ထားတာ အားလံုး သိၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ယခုလာေတာ့မယ့္ အခ်ိန္ကာလေတြမွာေတာ့ NLD နဲ႔ လူထုအၾကား ဆက္သြယ္ ဆက္ဆံေရး လမ္းေၾကာင္းေတြ၊ မီဒီယာေတြ ယခု အေျခအေနထက္ အမ်ားႀကီး ေကာင္းဖုိ႔ လုိပါလိမ့္မယ္။ အႏွစ္ (၂ဝ) ေက်ာ္ၾကာလာတဲ့ တိုက္ပြဲအတြင္း လူထုအတြင္းမွာ အားမလို အားမရမွဳေတြ ရိွေနတဲ့အျပင္ ေခါင္းေဆာင္ မဲ့ေနသလို ခံစားေနၾကရသူေတြ ရိွေနပါတယ္။ အခက္အခဲေတြ ၾကားက အေကာင္းဆံုးျဖစ္မယ့္ ဆက္သြယ္ ဆက္ဆံေရး နည္းလမ္းမ်ား တီထြင္ ႀကံဆရပါမယ္။ NLD လူထုထံ ခ်ျပစရာေတြ၊ ခ်ျပသင့္တာေတြကို လူထုထံ အေရာက္ပုိ႔ႏိုင္ဖုိ႔ လုိပါလိမ့္မယ္။

စတုတၳ စိမ္ေခၚမွဳက အခ်ိန္ပါ။ ၂ဝ၁ဝဆိုတာ ခဏေလးနဲ႔ ေရာက္လာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုတည္းက NLD ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားအတြက္ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခ အားလံုး တြက္ဆၿပီး Contingency plan မ်ား ေရးဆြဲ ခ်မွတ္ထားမွ နအဖရဲ႕ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားနဲ႔ ထပ္ခ်ပ္မကြာ လိုက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ နအဖက ဒီမိုကေရစီေရး လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ အခ်ိန္ ဇယားကို ရည္ရြယ္ခ်က္ ရိွရိွနဲ႔ ေဖ်ာက္ထားၿပီး အလုပ္လုပ္ေနတာပါ။ ၂ဝဝ၈ဆႏၵခံယူပြဲတုန္းက ဖဲြ႔စည္းပံုဥပေဒကို ေလ့လာခ်ိန္ ေကာင္းေကာင္းမရႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာလည္း သတိခ်ပ္ဖုိ႔လိုပါမယ္။ ယခုလည္း NLD ကို ျပင္ဆင္ခ်ိန္ မရႏိုင္ေအာင္ အခ်ိန္ေတြကို ကစားပါဦးမယ္။

“ - - - နအဖက ဒီမိုကေရစီေရး လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ အခ်ိန္ ဇယားကို ရည္ရြယ္ခ်က္ ရိွရိွနဲ႔

ေဖ်ာက္ထားၿပီး အလုပ္လုပ္ေနတာပါ - - - - ”

ပဥၥမ နဲ႔ ေနာက္ဆံုးစိမ္ေခၚခ်က္ကေတာ့ နအဖရဲ႕ မရိုးသားမွဳ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ဥပေဒမွ ကိုယ္ျပန္မလိုက္နာ၊ ကိုယ္ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အမိန္႔ကို ကိုယ္ျပန္ေမ့၊ လူ သိန္းေသာင္းခ်ီ ေသဆံုးၾကရတဲ့ အေရးေတာင္ မငဲ့ကြက္ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ ရလဒ္ အတင္း ယူခဲ့သူတစ္ဦးက ဒီေန႔က်မွ NLD ရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို လိုက္ေလ်ာဖုိ႔ ဆိုတာ အိမ္မက္ေတာင္ မမက္ရဲတဲ့ အေျခအေန ရိွပါတယ္။ ဒီအတြက္ ေကာင္းဆံုးကို ေမွ်ာ္လင့္ေပမယ့္ အဆိုးဆံုးကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ထားရမယ္လုိ႔ ထင္ျမင္မိပါတယ္။

ေခတ္မီွဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္

နိဂံုးခ်ဳပ္ရရင္ NLD က ေရွ႕ဆက္ရမယ့္ ခရီးကို စိမ္ေခၚမွဳ အျပည့္နဲ႔ ျဖတ္သန္းရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ နအဖ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားရဲ႕ အျပဳအမူနဲ႔ အက်င့္အႀကံေတြ ေန႔ျခင္းညျခင္း ေျပာင္းလဲသြားဖုိ႔က NLD ရဲ႕ ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မွဳ တစ္ခုတည္းနဲ႔ ျဖစ္ေပၚလာဖုိ႔ အလြန္ ခဲယဥ္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ယခုစဥ္းစားခဲ့တာ နအဖနဲ႔ NLD ႏွစ္ဦးကိုသာ ထည့္တြက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္တမ္းဆိုရင္

- နအဖနဲ႔ အျခား ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊

- နအဖနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အဖဲြ႔မ်ား၊

- နအဖနဲ႔ နယ္စပ္က တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔မ်ား၊

- နအဖနဲ႔ ကုလသမဂၢ၊ နိုင္ငံတကာအဖဲြ႔အစည္းမ်ား၊ အာဆီယံ၊ အီးယူနဲ႔ ျပည္ပအစိုးရမ်ား၊

- နအဖနဲ႔ သူ႔စီးပြားေရး၊

- နအဖနဲ႔ သူ႔လူမွဳေရးအသိုင္းအဝန္း၊

- နအဖနဲ႔ တရုပ္အစိုးရ၊ ရုရွအစိုးရ၊ ထိုင္းအစိုးရ

စတဲ့ နအဖရဲ႕ အျခားမ်က္ႏွာစာမ်ားကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရပါဦးမယ္။ အဲဒီမ်က္ႏွာစာမ်ားမွာလည္း နအဖကို လက္ရိွ အျပဳအမူ အက်င့္အႀကံေတြ ေျပာင္းလဲ သြားေစဖုိ႔ တူညီတဲ့ ဦးတည္ခ်က္တစ္ခုအေပၚ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မွဳ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ၾကမယ္ဆိုရင္၊ တပ္မေတာ္ အတြင္းမွာလည္း ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားဟာ တုိ႔လိုပဲ လူထုအတြက္၊ တိုင္းျပည္အတြက္ လုပ္ေနၾကသူေတြပါလား ဆိုတာ သိျမင္ လက္ခံလာၾကမယ္ဆိုရင္ ဒီေဆာင္းပါးအစမွာ စဥ္းစားခဲ့တဲ့ Scenario ကို အသစ္ ျပန္ျပင္ေရးရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ဳိးအတြက္ အေကာင္းဆံုးေတြကို စဥ္းစား ဆံုးျဖတ္ရာ၊ အေပးအယူ မွ်မွ်တတနဲ႔ ကမာၻအလယ္မွာ မ်က္ႏွာမငယ္ရတဲ့ ေခတ္မီွ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ ျဖစ္လာမွာ ဧကန္မုခ်လုိ႔ ထင္ျမင္မိပါေၾကာင္း။ ။

ေမာင္ေရႊ

၂ဝဝ၉ခုႏွစ္၊ ေမလ (၉)ရက္၊ စေနေန႔

ေဘာက်ိ

တေလာကေပါ့ လူက စိတ္ဓါတ္ေတြကက် ဘာမွ လုပ္ခ်င္ကုိင္ခ်င္စိတ္မ႐ွိ ျဖစ္ေနတာ။ လုပ္ငန္းကလဲရပ္ အလုပ္လက္မဲ့ပုံစံနဲ႔ မနက္လင္းရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ စဥ္းစားေနရတာ ပ်င္းလာတယ္။ ကုိယ့္ဘာသာကုိယ္လဲ ေတာ္ေတာ္ ေသာက္သုံးမက်တဲ့ ေကာင္ဆုိျပီး စိတ္ညစ္လာျပန္ေရာ။ ေသရင္ ေအးမယ္ ဆုိျပီး ေတြးမိတာလဲ အၾကိမ္ၾကိမ္။ ခံႏုိင္ရည္က မဲ့လာတယ္။ ငါဘာအတြက္ အသက္႐ွင္ေနတာလဲ စဥ္းစားလုိ႔ကုိ မရဘူး ျဖစ္ေနျပန္တယ္။ ခက္တယ္ဗ်ာ ခက္တယ္။ သုိ႔ေပမယ့္ သုိ႔ေပမယ့္ေပါ့ေလ . . . . .

တေန႔က အေဖနဲ႔ အပ်င္းေျပ လုိက္သြားလုိက္တယ္။ သူကလဲ ပြဲစားတန္းဘက္ သြားရေအာင္တဲ့ သြားေလဆုိျပီး ေပါ့ေပါ့ပါးပါးပဲ လုိက္သြားတယ္ ဟုိေရာက္ေတာ့ အေဖက သူ႔သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ စကားေျပာေနတယ္ ကားကိစၥ ဘာညာေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္လဲ ပ်င္းတာနဲ႔ အပင္အရိပ္ေအာက္မွာ ထုိင္ေနလုိက္တယ္။ ထုိင္ေနတုန္း႐ွိေသးတယ္ ေဘးနားကေန ကေလးတစ္ေယာက္က လာေခၚတယ္ ႐ုတ္တရက္ နားမလည္ဘူး သူေခၚလုိက္တဲ့ အသံကုိ ဘာတဲ့ “ေဘာက်ိ” တဲ့ ကၽြန္ေတာ္လဲ ျပန္ေမးလုိက္တယ္ ဘာလဲဆုိေတာ့ ေဘးက အေဖ့သူငယ္ခ်င္းက ႐ွင္းျပတယ္ “ေဘာစိ (Boss)” လုိ႔ေခၚတာတဲ့။ ေၾသာ္ဒါနဲ႔ ျပဳံးမိတယ္။ ဘာတုန္းဆုိေတာ့ “အေနာ္ကားေဆးေပးမယ္ေနာ္တဲ့” လူက ေလးႏွစ္သာသာေလာက္႐ွိဦးမယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွ မေျပာပဲ ၾကည့္ေနလုိက္တယ္။ အေဖ့သူငယ္ခ်င္း ေမးတယ္ “မင္းကားေဆးမွာက ဟုတ္ပါျပီ ျပီးရင္ မုန္႔ဖုိးေတာင္းမွာလားတဲ့” ဟုိကေလးက “ဟီး ဟီး အေနာ္က ခင္လုိ႔ ေဆးေပးမွာပါတဲ့” ဒါနဲ႔ ဟုိက ဆက္ေျပာတယ္ “မင္းထမင္းစားျပီးျပီလားဆုိေတာ့” ကုိယ့္ဆရာက ဗုိက္ကေလးပြတ္ျပီး မစားရေသးဘူးတဲ့ ကၽြန္ေတာ္ နာရီၾကည့္လုိက္ေတာ့ ညေန ၃ နာရီေလာက္ ရွိေတာ့မယ္ ဒီအခ်ိန္ထိ ဒီကေလး ထမင္းမစားရေသးဘူးဆုိေတာ့ ရင္ထဲ ခ်ိသြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ လက္ဘက္ရည္ဆုိင္က စားပြဲထုိးေလးကုိ လွမ္းေခၚျပီး မုန္႔တစ္ပြဲမွာလုိက္တယ္။ လာပုိ႔သြားတယ္ ဟုိကေလးကေတာ့ ကားဘီးေတြကုိ ေရေဆးေနတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ၾကည့္ေနရင္းက သူ႔ကုိလွမ္းေခၚလုိက္တယ္။
“ေဘာက်ိ ဘာခုိင္းမလုိ႔လဲ”
“မခုိင္းပါဘူးကြာ မင္းကုိ မုန္႔စားခုိင္းမလုိ႔”
“ဒါေတြ စားရမွာလား”
“ေအး စားလုိက္ မင္းဖုိ႔ မွာထားတာ” ခ်ာတိတ္က ခ်က္ျခင္းမစားေသးဘူး အေဖ့ သူငယ္ခ်င္းကို လွမ္းၾကည့္တယ္။ ဟုိက စားေလကြာဆုိေတာ့ စားတယ္။ စားလုိက္တာ အကုန္ပဲ ဆာေနမွာေပါ့ေလ။ စားျပီးေတာ့
“အား . . . ဗုိက္ဝသြားတာပဲ” ကၽြန္ေတာ္ျပဳံးမိတယ္။ ျပီးေတာ့ ကားဘီးေတြ သြားေဆးေနတယ္။ ကားေလးဘီးလုံးကုိ သူ႔အ႐ြယ္ ငယ္ငယ္ေလးနဲ႔ လုိက္ေဆးေနတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ မေနႏုိင္ေတာ့ဘူး ထားလုိက္ေတာ့ ျပီးျပီ ေတာ္ေတာ္ သန္႔သြားျပီဆုိျပီး ေျပာလုိက္ေတာ့ ရတယ္ ေဘာက်ိ ရတယ္ဆုိျပီး လုပ္ေနတယ္။ ခနေနေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ခ်က္ျခင္း ရပ္ခုိင္းလုိက္တယ္ ျပီးေတာ့ မုန္႔ဖုိး ၁၀၀၀ ထပ္ေပးလုိက္တယ္။ အေဖ့သူငယ္ခ်င္းက ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ၾကည့္ျပီး ျပဳံးတယ္။ ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ကုိ ေမးလုိက္တယ္။ ဒီကေလး ဘယ္ကလဲဆုိေတာ့။
“ဒီလုိပဲကြ ဒီမွာလာျပီး ေရသန္႔ပုလင္းေတြ ေကာက္တဲ့ မိသားစုထဲက”
“အင္း . . . ”
“အဲဒီ့ ကေလးက တေန႔ကုိ ပုိက္ဆံ ၅၀၀ ရေအာင္ ရွာရတယ္ မရရင္ မျပန္ရဘူးကြ”
“ဗ်ာ . . .”
“ဟုတ္တယ္ ဒီေကာင္ တခါ ညေန ၇ နာရီေက်ာ္ေနလုိ႔ မျပန္ေသးလုိ႔ ေမးၾကည့္တာ ၄၀၀ ပဲရေသးလုိ႔ ဆက္ေနရတယ္တဲ့ အဲဒါ လုိတဲ့ ပုိက္ဆံကုိ ခ်က္ျခင္းေပးျပီး သူ႔မိသားစုပါ ေခၚေျပာလုိက္ရေသးတယ္”
“ဟာ ဗ်ာ . . . ”
“မဟာနဲ႔ဦးေဟ့ တခါတေလ ဒီေကာင္က လက္ဘက္ရည္ဆုိင္မွာ ခုံေလးေတြ ဆက္ျပီး အိပ္တာ”
“ဟူး . . . ေမာတယ္ဗ်ာ ၾကားရတာ”
“သူ႔အသက္က ၄ ႏွစ္သာသာပဲ ႐ွိဦးမယ္ ဒီအ႐ြယ္ေလးနဲ႔ ေလာကဓံကုိ ခံေနရျပီ”
“အဲဒီ့ ကေလးေတြကုိ ေစာင့္ေ႐ွာက္ဖုိ႔လုိတယ္ ဦးေလး ကၽြန္ေတာ္ ဒါမ်ဳိးေတြေတြ႔ရင္ မခံစားႏုိင္ဘူး”
“ေအးေပါ့ကြာ ငါတုိ႔လဲ အဲဒါေၾကာင့္ ထမင္းစားလဲ ေခၚေကၽြး ပုိက္ဆံဆုိလဲ ေပးေပါ့ ဒီလုိပဲ ေနေနရတာပဲ သိပ္လဲ မေပးရဲဘူး အက်င့္ေတြ ပ်က္ကုန္မွာစုိးတယ္ အလကားမေပးတာကုိ ေျပာတာ ခုိင္းခ်င္လုိ႔ ခုိင္းေနတာ မဟုတ္ဘူး ေငြတန္ဖုိးနားလည္ေအာင္ အလုပ္ကေလးသိေအာင္ ခုိင္းတာ ဘယ္ခုိင္းရက္ပါ့မလဲကြာ ဒီအ႐ြယ္ေလး ဒါေၾကာင့္ သူနဲ႔ တန္တဲ့ ေရသန္႔ဗူးေလး ဝယ္ခုိင္းတာ ဘာညာပဲ ခုိင္းတယ္။ ပုိက္ဆံ ဒီအတုိင္းေပးရင္ သူေတာင္းစား ျဖစ္သြားမွာစုိးလုိ႔ ေငြကုိ ေတာင္းတုိင္းရရင္ သူေတာင္းစားျဖစ္သြားမွာစုိးတယ္ ငါ့တူရ အဲဒါေၾကာင့္”
“ဟုတ္ပါတယ္ ကၽြန္ေတာ္ ဒါကုိ လက္ခံတယ္။ ဒါေပမယ့္ဗ်ာ သူ႔ဘဝကုိ ၾကည့္ရတာ အဆင္မေျပဘူး စိတ္ထဲ မေကာင္းလုိက္တာ”
“ဒါကေတာ့ ငါ့တူရယ္ ဒီလုိပဲ သူ႔လုိ ကေလးမ်ဳိး တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ အမ်ားၾကီးပဲ မင္းသိတဲ့အတုိင္းပဲ”
“အင္း . . .”
ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွ ဆက္မေျပာျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ခနေနေတာ့ ညေနေစာင္းသြားျပီး ဟုိကေလးကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္နားမွာ ေဆာ့ေနတယ္ ျပန္ေတာ့မယ္ဆုိျပီး ႏႈတ္ဆက္ေတာ့ “ေဘာက်ိ နက္ဖန္ လာဦးမွာလားတဲ့” ေအးကြာလုိ႔ တုိတုိတုတ္တုတ္ေျဖျပီး သူ႔ေခါင္းေလးကုိ ပြတ္ျပီး ႏႈတ္ဆက္လုိက္တယ္။ လူက စြပ္က်ယ္အၾကီးၾကီးဝတ္ထားတယ္ ႏွပ္ခ်ီးကတြဲေလာင္းနဲ႔ ဒါနဲ႔ ကားထဲက တစ္႐ွဴးထုတ္ျပီး ႏွပ္သုတ္ေပးလုိက္တယ္။ ျပီးေတာ့ ကားေပၚမွာပါတဲ့ အ႐ုပ္ကေလးတစ္႐ုပ္ေပးျဖစ္လုိက္တယ္။ အေဖကေတာ့ ဘာမွ မေျပာဘူး ကၽြန္ေတာ့္ကုိပဲ ၾကည့္ေနတယ္။ သားအဖႏွစ္ေယာက္လမ္းေပၚမွာ စကားမေျပာျဖစ္ဘူး။ အိမ္ျပန္ေရာက္ျပီး သူငယ္ခ်င္းေတြက ဖုန္းဆက္ေခၚေတာ့ လာခဲ့ေလဆုိျပီး ေျပာလုိက္တယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြ ေရာက္လာေတာ့ ဟုိေျပာဒီေျပာနဲ႔ ဘီယာဆုိင္ေရာက္သြားတယ္။ စမ္းေခ်ာင္းက ယူနန္ေပါ့ ထုံးစံအတုိင္းေပါ့။ စိတ္ကညစ္ေနေတာ့ ေသာက္ျပီးရင္ေသာက္ေလ့႐ွိတာကုိး။ ကားပါကင္ အထဲမွာ မရေတာ့အျပင္မွာ ရပ္လုိက္တယ္။ ကားေပၚက ဆင္းေတာ့ “ေဘာက်ိ” ဆုိျပီး ေခၚသံၾကားလုိ႔ ၾကည့္လုိက္တာ လားလားလား ညေနက ဆရာသမားျဖစ္ေနတယ္။ “ေဟ့ေကာင္ မျပန္ေသးဘူးလား ဆုိေတာ့” ျပန္မွာတဲ့ သူ႔အေမကုိ ေစာင့္ေနတာတဲ့။ ခပ္လွမ္းလွမ္းမွာ ေရသန္႔ဗူးေတြ ေကာက္ေနတဲ့ မိန္းမတစ္ေယာက္ကုိ ေတြ႔လုိက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းေတြလဲ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေငးေနတယ္။ ျပီးေတာ့ ခ်ာတိတ္ထြက္သြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဆုိင္ထဲကုိ ဝင္လာတယ္။ ဆုိင္ထဲမွာထုိင္ေနရင္းနဲ႔ ဘီယာမွာတယ္ ေသာက္မယ္ေပါ့။ သူငယ္ခ်င္းက ေမးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာျပလုိက္တယ္ ညေနက အျဖစ္အပ်က္ကို အကုန္လုံး တိတ္သြားတယ္ ဆက္မေျပာေတာ့ဘူး။ ဘီယာ လာခ်ေပးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ သူငယ္ခ်င္းေတြကုိ ေျပာလုိက္တယ္။
“ငါတုိ႔ေသာက္တာ တုိက္ဂါး တစ္လုံး ၁၃၀၀ ေပးရတယ္ တေန႔ကုိ တစ္ေယာက္ ၅ လုံးေလာက္ေသာက္တယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ ဟုိကေလးအေနနဲ႔ဆုိ ဘယ္ႏွစ္ရက္သုံးလုိ႔ရမလဲ” အဲဒီ့လုိလဲ ေျပာလုိက္ေရာ ဘယ္ေကာင္မွ မလႈပ္ေတာ့ဘူး ကၽြန္ေတာ္ကုိယ္တုိင္လဲ ျမဳိမက်ေတာ့ဘူး အဲဒီ့ေန႔က ဘီယာ တစ္ခြက္စီေလာက္ပဲေသာက္တယ္ တုိင္ပင္စရာ မလုိဘူး ျပန္မယ္ဆုိျပီး ထျပန္တယ္။ စိတ္ထဲမွာလဲ တေန႔ကုိ ငါးရာ ႐ွာရတယ္ဆုိတဲ့ ဟုိခ်ာတိတ္ကုိပဲ ျမင္ေနမိတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ တေန႔ကုိ ေငြဘယ္ေလာက္ ျဖဳန္းတီးမိျပီလဲ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျဖဳန္းတဲ့ေငြေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူေတြ ဘယ္ေလာက္ကယ္ႏုိင္မလဲ ခင္ဗ်ားတုိ႔ စဥ္းစားၾကည့္ အသက္က ၄ ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ တေန႔ ငါးရာ တဲ့ စဥ္းစားစမ္းဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ္ ကုိယ့္ဘာသာစိတ္ဓါတ္က်တာလဲ ေပ်ာက္သြားတယ္။ အဲဒီ့ကေလးရဲ႕ အားမာန္ေတြ ကၽြန္ေတာ့္ကုိယ္ထဲ စီးဝင္လာတယ္။ သူေနတတ္တယ္ ေနေပ်ာ္ေအာင္ေနတယ္။ အ႐ြယ္နဲ႔ေသာကမမွ်ဘူး ဒါေပမယ့္ ေလာကဓံကုိ ခံႏုိင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘာလုိ႔ မခံႏုိင္ရမွာလဲ ေနာက္တစ္ခု ကၽြန္ေတာ္ ေငြကုိ ပုိ႐ွာဖုိ႔ လုိလာတယ္။ ဟုတ္တယ္ ပုိက္ဆံ႐ွိရင္ ခုနကလုိ ကေလးေတြကုိ အမ်ားၾကီး ျပဳစုေစာင့္ေ႐ွာက္လုိ႔ရမယ္။ ကဲ စဥ္းစား။ ခင္ဗ်ား တစ္ေန႔ ဘယ္ေလာက္သုံးေနသလဲ ဘယ္ေလာက္ျဖဳန္းေနလဲ ခင္ဗ်ား စိတ္ဓါတ္က်စရာက ဘယ္ေလာက္ၾကီးသလဲ စဥ္းစား။ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ စဥ္းစားလုိ႔ျပီးျပီ က်န္တဲ့သူေတြ ဆက္စဥ္းစားေစခ်င္တယ္။ ဒါပါပဲဗ်ာ အခုလုိ ျပန္ေျပာရတာေတာင္ ေမာလွျပီ။ နားထဲမွာ တစ္ခုခု လုပ္ေတာ့မယ္ဆုိတုိင္း “ေဘာက်ိ” ဆုိတဲ့ သူ႔အသံပဲ ၾကားၾကားေနတယ္။

Email မွေပးပို႔ေပးသူ သူငယ္ခ်င္းအား ေက်းဇူးတင္ရွိပါသည္။

ေမေမ့သား

အခ်ိန္ကား (၁၉၉၄) ခုႏွစ္။

ေနရာကား သန္လ်င္တဘက္ကမ္း။

အေၾကာ္သည္ ေဒၚေအးစိန္၏ အိမ္တြင္ လူစည္ကားေနသည္။ ဖတဆိုးသားေလး ေက်ာ္စြာမင္း ဆယ္တန္းကို ႏွစ္ဘာသာဂုဏ္ထူးျဖင့္ ေအာင္သည္မို႕ အခမ္းအနားေလးတခု က်င္းပေနျခင္းျဖစ္သည္။ ရပ္ကြက္ထဲမွ လူအမ်ားကို မုန္႕ဟင္းခါးပြဲေလးႏွင့္ ဧည့္ခံေနရင္း ေဒၚေအးစိန္ရင္ထဲတြင္ ၀မ္းနည္း၀မ္းသာခံစားေနရသည္။ ၀မ္းနည္းသည္က ခင္ပြန္းသည္အတြက္၊ ၀မ္းသာရသည္က ခ်စ္လွစြာေသာ သားေလးအတြက္။ ခင္ပြန္းသည္ဆံုးပါး သြားျပီေနာက္မွာ ဘ၀ကို ပင္ပင္ပန္းပန္း ရုန္းကန္ရင္း သားေလးကို လူလားေျမာက္ေအာင္ တာ၀န္ယူခဲ့ရသည္။ ေျခာက္ႏွစ္ဆိုေသာကာလမွာ ပင္ပန္းပါဘိျခင္း။ အခုေတာ့ ပင္ပန္းရက်ိဳးနပ္ပါသည္။ သားေလးဆယ္တန္းေအာင္သြားျပီ။ အေၾကာ္သည္ မုဆိုးမသားေလး ဘြဲ႕ရပညာတတ္ျဖစ္ေအာင္ ဆက္ၾကိဳးပမ္းရဦးမည္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အေမရဲ႕သားေလး ဘယ္ေတာ့မွ မ်က္ႏွာမငယ္ေစရ။

"အေမေပ်ာ္လိုက္တာသားရယ္၊ ငါ့သားေလးအတြက္ အေမဂုဏ္ယူတယ္သိလား။ တကၠသိုလ္ ဆက္တက္ေနာ္သား။ အေမထားေပးမယ္"

"အေမလဲ ပင္ပန္းေနပါျပီအေမရယ္။ အေမပိုက္ဆံ မကုန္ေအာင္ေလ သားစစ္တကၠသိုလ္ပဲ သြားေတာ့မယ္"

"ဘာ----"

သားေလးရဲ႕ စကားသံအဆံုးမွာ သူမတကိုယ္လံုး ေအးစက္ေတာင့္တင္းသြားသည္။ "အမယ္ေလး၊ ကိုေသာင္းမင္းရယ္"လို႕သာ တမ္းတဟစ္ေအာ္ျပီး ငိုလိုက္ခ်င္စိတ္ေပါက္သြားသည္။

"သားရယ္။ စစ္တကၠသိုလ္ေတာ့မသြားပါနဲ႕။ မင္းအေဖေသရတာ စစ္တပ္က ပစ္တဲ့ ေသနတ္က်ည္ဆံေၾကာင့္ဆိုတာ သားလဲသိသားနဲ႕"

လြန္ခဲ့ေသာ ေျခာက္ႏွစ္က အတိတ္ဆိုးမ်ားကို ျပန္သတိရလာသည္။ ကိုေသာင္းမင္းက ကုန္းလမ္းပို႕ေဆာင္ေရး (ကပရ)က ၀န္ထမ္း။ ရွစ္ေလးလံုးအေရးေတာ္ပံုမွာ ပါ၀င္ဆႏၵျပခဲ့ရင္း စစ္တပ္မွပစ္ေသာ ေသနတ္က်ည္သင့္ျပီး ေသဆံုးခဲ့ရတာျဖစ္သည္။

"သားသိပါတယ္အေမရယ္။ ဒါေပမယ့္ သားတို႕မွာ ေရြးစရာလမ္းမွ မရွိေတာ့တာပဲ။ သားတကၠသိုလ္တက္ျပီး ဘြဲ႕ရေတာ့ေကာ အလုပ္ရမွာမွ မဟုတ္တာပဲ အေမရယ္။ အခုရန္ကုန္ျမိဳ႕ၾကီးမွာ ဘြဲ႕ရတကၠစီေမာင္းသမားေတြမွ အမ်ားၾကီးရယ္။ စေဘာ္တင္စရာေလးရွိရင္ေတာ့ တကၠစီေလး ေမာင္းလို႕ရမယ္။ ဒါေပမယ့္ သားတို႕မွာ စေဘာ္တင္စရာေငြေတာင္ ရွိတာမွမဟုတ္တာပဲ။ ျပီးေတာ့ အေမပင္ပင္ပန္းပန္း ရွာထားတဲ့ ေငြေတြနဲ႕ ေက်ာင္းမတက္ပါရေစနဲ႕ အေမရယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ စစ္တကၠသိုလ္တခုတည္းပဲ ထြက္ေပါက္ရွိေနတာ"

"ေက်ာ္စြာမင္း၊ သားေလးရယ္။ သားအတြက္ အေမၾကိဳးစားလာခဲ့သမွ်ဟာ လူသတ္သမားျဖစ္ဖို႕ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ မလုပ္ပါနဲ႕"

"သားဆံုးျဖတ္ျပီးျပီအေမ။ သားဘ၀တက္လမ္းအတြက္ ဒီအက္စ္ေအကိုပဲသြားခ်င္တယ္"

(၂)

အခ်ိန္ကား (၂၀၀၅) ခုႏွစ္။

ေနရာကား ရန္ကုန္ျမိဳ႕ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းသစ္။

"သမီး၊ ဆံုးျဖတ္ျပီးျပီလား"

ေမေမ့ရဲ႕ ေအးစက္စက္အသံေၾကာင့္ လင္းလင္းႏြယ္ မ်က္ႏွာေလးငယ္သြားရသည္။ ခ်စ္သူက လက္ထပ္ခ်င္သည္ဆို၍ ေမေမ့အား ေျပာျပ အသိေပးရျခင္းျဖစ္သည္။ စစ္တပ္မွ အရာရွိငယ္ေလးမို႕ ေမေမမျငင္းေလာက္ပါဘူး ထင္ထားမိသည္။

"ေမေမကသေဘာမတူလို႕လားဟင္"

"မတူရံုတင္မကဖူးသမီး။ အဲလိုလူစားမ်ိဳးေတြနဲ႕ မပတ္သက္ခ်င္ဘူး"

"ဘာျဖစ္လို႕လဲေမေမ"

"ေမေမဟာ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀တဲ့မ်ိဳးရိုးက ဆင္းသက္လာေပမယ့္ လူတန္းစားလံုး၀ မခြဲတတ္တာ သမီးသိတယ္ေနာ္"

"သိပါတယ္ေမေမ"

"ေမေမလူတိုင္းကို ေမတၱာထားႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအထဲမွာ ဒီလိုလူေတြမပါဘူး။ လူသတ္သမားေတြ မပါဘူး"

ေမေမ့ မ်က္၀န္းထဲက နာၾကည္းမွဳ အရိပ္ေတြကို ျမင္ေတြ႕ေနရတာမို႕ သူမမွာ အသံပင္မထြက္ရဲ။

"လူနာေတြကို ေမေမသိပ္ခ်စ္တယ္သမီး။ ေမေမတို႕ဆရာ၀န္၊ ဆရာမေတြ အလုပ္ဆိုတာက လူနာေတြကို ကယ္ဖို႕။ ေဆးရံုဆိုတာ လူ႕အသက္ေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ် ၾကိဳးစားကယ္တင္ေနတဲ့ေနရာ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္က စစ္တပ္ဟာ လူ႕အသက္ေတြကို ကယ္တင္ေနတဲ့ ေဆးရံု၀င္းထဲကို ေသနတ္ေတြနဲ႕ ပစ္ခဲ့ၾကတယ္။ လူသတ္ပြဲေတြကို ရပ္ပါေတာ့လို႕ ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ ဆရာ၀န္၊ ဆရာမေလးေတြကို ေသြးေအးေအးနဲ႕ သတ္ပစ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီျမင္ကြင္းေတြကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႕ထားရတဲ့ ေမေမဟာ ဒီလိုလူမ်ိဳးတေယာက္ကို ကိုယ့္မိသားစုထဲ အ၀င္မခံႏိုင္ဘူးေနာ္သမီး"

"ေမေမရယ္။ အဲဒီတုန္းက ကိုကိုတို႕ပါခဲ့တာမွမဟုတ္တာ။ အခုတပ္မေတာ္ၾကီးကလဲ ေျပာင္းလဲေနပါျပီ ေမေမရဲ႕။ အရင္လိုမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး"

"ေတာ္စမ္းလင္းလင္းႏြယ္။ မင္းသားေခါင္းဆိုတာ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ စြပ္ထားႏိုင္မွာတဲ့လဲ။ ေမေမတခြန္းပဲ ေျပာမယ္ေနာ္သမီး။ လံုး၀သေဘာမတူႏိုင္ဘူး။ ေယာက်္ားမရွားပါဘူးသမီးရယ္။ သမီးၾကိဳက္တယ္ဆိုရင္ လမ္းေဘးက ဆိုက္ကားသမားကို ေရြးလာလဲ ေမေမသေဘာတူမယ္။ ဒါေနာက္ဆံုးေျပာတာ"

အင္မတန္ျပတ္သားထက္ျမက္လွေသာ ေမေမ့ကို သူမ ဘာမွျပန္မေျပာရဲေတာ့ပါ။ သို႕ေပမယ့္ ကိုကို႕ကိုလဲ မခြဲႏိုင္။ အခ်စ္အတြက္ စြန္႕စားဖို႕ သူမဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်လိုက္ေတာ့သည္။ ဘာပဲေျပာေျပာ တဦးတည္းေသာ သမီးေလးကို ေမေမ မစြန္႕ပစ္ရက္ႏိုင္ပါဘူးေလ။

(၃)

၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ မတ္လ။

တပ္ရင္း ( ) အရာရွိအိမ္ယာ။

"မင္းကို ၀တ္တာ၊ စားတာ၊ ေနတာ၊ ထိုင္တာ ဂရုစိုက္ပါလို႕ ငါဘယ္ႏွစ္ခါ ေျပာရမလဲ"

"အဲလိုေျပာရေအာင္ က်ြန္မက ဘာေတြ လုပ္ေနလို႕လဲကိုကို"

"ဒီေန႕အခမ္းအနားမွာ မင္း၀တ္လာတဲ့ စိန္နားကပ္ၾကီးကို ေျပာေနတာ"

"ဒါဘာထူးဆန္းလို႕လဲကိုကို။ စိန္အပါး၀ိုင္းနားကပ္။ က်ြန္မတို႕ မ်ိဳးရိုးစဥ္ဆက္ ဒီလိုပဲ ၀တ္ခဲ့ၾကတာပဲ။ အခမ္းအနားပဲကိုကို။ ၀တ္မွာေပါ့"

"မင္း၀တ္ထားတာေတြၾကည့္ျပီး၊ တပ္ရင္းမွဴးကေတာ္ ဘယ္ေလာက္မ်က္ႏွာပ်က္ေနတယ္ဆိုတာ မင္းမျမင္ဘူးလား"

"ဘယ္တတ္ႏိုင္မွာလဲကိုကို။ ကိုယ့္ရွိလို႕ကိုယ္၀တ္တာပဲ။ ျပီးေတာ့ ဒါက သူတို႕လို မတရားသျဖင့္ စီးပြားရွာလာဘ္စားျပီး၊ ရထားတဲ့ ရတနာေတြမွမဟုတ္တာ။ မိဘအေမြပဲေလ။ သန္႕သန္႕ရွင္းရွင္းေတြ"

"မင္းစကားေတြ ဘယ္ေရာက္ေနလဲဆိုတာ မင္းသိသင့္တယ္ေနာ္။ မင္းအခုေနေနတာ စစ္တပ္ကြ။ မင္းယူထားတဲ့ ေယာက်္ားက စစ္သား"

"ဘာလဲကိုကို။ စစ္တပ္ဆိုတာ ဒီလိုၾကီးႏိုင္ငယ္ညွဥ္း လုပ္ေနတဲ့ေနရာမ်ိဳးလား။ ေယာက်္ားရဲ႕ အထက္အရာရွိ မိန္းမေတြေရွ႕မွာ ကိုယ့္မိဘ အေမြရတနာေလးကိုေတာင္ ထုတ္မ၀တ္ရတဲ့ ေနရာမ်ိဳးလား"

"စစ္တပ္ဆိုတာ အထက္လူၾကီးေတြကို ရိုေသေလးစားရတဲ့ ေနရာမ်ိဳးကြ။ လူၾကီးေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာအရိပ္အကဲကို သိရတယ္။ သူတို႕မ်က္ႏွာကို ၾကည့္ေနရမယ္။ လူၾကီးကေတာ္က စိန္၀င္ရင္ ကိုယ္က ေရႊပဲ၀တ္ရမယ္။ သူတို႕ကို တုျပိဳင္သလိုမ်ိဳး ဘယ္ေတာ့မွမျဖစ္ရဘူး"

"ေတာ္စမ္းပါကိုကိုရာ။ အဲဒီၾသ၀ါဒေတြကို ဘယ္ႏွစ္ခါ ေျခြေနဦးမွာလဲ။ မေျပာခ်င္လို႕ ၾကည့္ေနတာေနာ္ကိုကို။ က်ြန္မပညာတတ္မိန္းမ။ ပညာ၊ ဥစၥာရွိေပမယ့္ က်ြန္မမေမာက္မာဘူး။ ဘယ္တုန္းကမွ လူတဘက္သားကို ႏိွမ့္ခ်မဆက္ဆံဘူး။ ကိုကို႕ကို ခ်စ္လြန္းလို႕သာ ကိုကို႕ လူၾကီးမိန္းမေတြရဲ႕ ေမာက္မာမွဳေတြကို သည္းခံေနတာေနာ္။ လူၾကီးကေတာ္ဆိုတာေတြကို ေျခသလံုးဖက္ ဒူးတုပ္ခယေနရတဲ့ဘ၀ကို သိပ္ျပီး ေက်နပ္လြန္းတယ္မထင္နဲ႕"

"မေက်နပ္ေတာ့ မင္းကဘာလုပ္ခ်င္လဲ။ မင္းဟာ ငါ့မိန္းမ။ ဗိုလ္ၾကီးေက်ာ္စြာမင္းရဲ႕ မိန္းမ။ ဒီေတာ့ ငါ့အထက္က အရာရွိကေတာ္ေတြအားလံုးဟာ မင္းရဲ႕ အထက္လူၾကီးေတြပဲ။ ရိုေသေလးစားရမယ္။ ခိုင္းတာလုပ္ရမယ္။ ဒါပဲ"

"ဟုတ္ပါတယ္။ ဘာလုပ္လို႕ရမွာလဲ။ က်ြန္မကိုက က်ြန္ေယာက်္ားကို ယူခဲ့မိတာကိုး။ က်ြန္မိန္းမပဲျဖစ္ရေတာ့မွာေပါ့"

သူမရဲ႕ ေပါက္ကြဲေအာ္ဟစ္သံအဆံုးမွာ ဗိုလ္ေက်ာ္စြာမင္းရဲ႕ လက္က ေလထဲသို႕ေျမာက္တက္သြားသည္။

"မင္းလက္ကို ခ်လိုက္စမ္း၊ ေက်ာ္စြာမင္း"

သူမမ်က္စိပိတ္လိုက္မိစဥ္မွာ ကယ္တယ္ရွင္ ေမေမ့အသံက ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ သမီးကို စိတ္မခ်သူ ေမေမက ေဆးခန္းအျပန္ဆို တခါတေလ ၀င္လာေနက်။

"မင္းကိုဒို႕က ေယာက်္ားေကာင္းတေယာက္လို႕ ထင္ထားတာ။ လက္စသတ္ေတာ့ တကယ့္ လူဖ်င္းလူညံ့ပါလား"

"လင္မယားၾကားမွာ ၀င္မပါခ်င္ပါနဲ႕ အန္တီ"

"ပါရမယ္ေက်ာ္စြာမင္း။ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ လင္းလင္းႏြယ္ဟာ ဒို႕သမီးျဖစ္ေနလို႕ပဲ။ သမီးတေယာက္ရဲ႕ အႏၱရာယ္ကို ကာကြယ္ဖို႕ အေမတေယာက္မွာ တာ၀န္ရွိတယ္"

"အန္တီ့သမီးမွာ ဘာအႏၱရာယ္မွ က်ေရာက္ေနတာမဟုတ္ဘူး။ မလိမၼာလို႕၊ လူအရိပ္အကဲနားမလည္လို႕ က်ြန္ေတာ္က ဆံုးမေနတာ"

"ဒို႕သမီးကို လူရာ၀င္ေအာင္ အေမတေယာက္အေနနဲ႕ ဆံုးမလမ္းညႊန္ခဲ့ျပီးသား။ လူအရိပ္အကဲ ဆိုတာကိုလဲ သူနားလည္တယ္။ သူ႕အခြင့္အေရးကိုလဲ သူနားလည္တယ္။ ဧည့္ခံပြဲဆိုတာကို ဘယ္လို၀တ္စားသြားရမယ္၊ အသုဘဆိုတာကို ဘယ္လို ၀တ္စားသြားသင့္တယ္ဆိုတာလဲ သူသိတယ္။ ေအး- တခုေတာ့ရွိတယ္။ က်ြန္ခံနည္းကိုေတာ့ ဒို႕မသင္ေပးခဲ့ဖူးဘူး"

"အန္တီက က်ြန္ေတာ့္ကို ေစာ္ကားေနတာလား"

"မင္းအေၾကာင္းမင္းသိမွာေပါ့။ ကိုယ့္မိန္းမတေယာက္ကို သူတပါးေရွ႕မွာ ဒူးတုပ္ခစားဖို႕ က်ြန္ဇာတ္သြင္းေနတဲ့ ေယာက်္ားမ်ိဳး ဒို႕တသက္မွာ ဒီတခါပဲ ေတြ႕ဖူးေသးတယ္။ ကိုယ့္မိန္းမကိုယ္ မကာကြယ္ေပးႏိုင္ပဲ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မွဳလုပ္ေနတဲ့ ေယာက်ာ္းတေယာက္လက္ထဲမွာ ဒို႕သမီးကို ဘယ္လိုစိတ္ခ်ရမလဲ"

ေမေမနဲ႕ သူ စကားေျပာေနစဥ္မွာ သူမေခါင္းထဲတြင္ အေတြးမ်ား ရွဳပ္ယွက္ခတ္ေနသည္။ သူ႕ကိုခ်စ္တာမွန္ေပမယ့္ ဒီလိုဒဏ္ေတြကို သူမမခံႏိုင္။ မဆီမဆိုင္ သူတပါးေအာက္က်ိဳ႕ေနရသည့္ ဘ၀ကိုလဲ သူမစိတ္ကုန္လွပါျပီ။ ၾကီးႏိုင္ငယ္ညွဥ္းျဖစ္ရပ္မ်ားစြာကိုလဲ သူမေတြ႕ေနခဲ့ရျပီ။ အထက္လူၾကီးကေတာ္ ေျခသလံုးကို ႏွိပ္ေပးရတဲ့အၾကိမ္မ်ားလဲ မနည္းေတာ့။ ေယာက်္ားမ်ား အလုပ္သြားေနစဥ္၊ အရာရွိငယ္မိန္းမမ်ားကို အိမ္ေခၚျပီး ညစ္ညမ္းေခြမ်ားျပေနသည့္ လူၾကီးကေတာ္ကလဲ ရွိေသးသည္။ စေကာ့ေစ်းေခၚသြားျပီး သူတို႕ စေမာေလးမ်ားႏွင့္ ခ်ိန္းေတြ႕သည္ကို မဆီမဆိုင္ အေဖာ္လိုက္ေပးရသည္ကလဲ ရွိေသးသည္။ အထက္ကိုဖားျပီး ေအာက္ကိုဖိရသည္ကိုလဲ ရြံ႕မုန္းလွျပီ။ သူမတသက္လံုး အိမ္ေဖာ္ေတြရဲ႕ ၾကီးလွခဲ့တာဆိုေပမယ့္ ပိုက္ဆံေပးျပီး အကူအညီ ေခၚထားခဲ့ျခင္းသာျဖစ္သည္။ အခုက်ေတာ့ သူတို႕ေယာက်္ား စစ္သားျဖစ္တာနဲ႕ပဲ တပ္ၾကပ္ၾကီးအိမ္က ေခၚခိုင္းလိုက္၊ အရာခံဗိုလ္အိမ္ကေခၚခိုင္းလုိက္၊ အရာရွိအိမ္က ေခၚခိုင္းလိုက္လုပ္တာကို ခံေနၾကရရွာသည္။ လက္ေအာက္က စစ္သားမိန္းမမ်ား ဘ၀ကိုလဲ သနားလွသည္။

"က်ြန္မတခုေျပာမယ္ကိုကို။ ထမင္းတလုတ္ရွာစားဖို႕ဆိုတာ မခက္ခဲပါဘူး။ ကိုကိုတပ္ကေန ထြက္လိုက္ပါ။ က်ြန္ခံျပီး စားရတဲ့ ထမင္းကို မက္မေနစမ္းပါနဲ႕"

"မင္းပါးစပ္ပိတ္ထားလို႕ ငါေျပာေနတယ္ေနာ္။ ကဲ-အန္တီ။ ျမန္ျမန္ျပန္ပါေတာ့ဗ်ာ။ က်ြန္ေတာ္တို႕ လင္မယားခ်င္းကိစၥ အခ်င္းခ်င္းရွင္းပါရေစ"

"ေဆာရီးပဲ။ ေမာင္ေက်ာ္စြာမင္း။ မင္းလိုလူတေယာက္ လက္ထဲမွာ ဒို႕သမီးကို ထားခဲ့ဖို႕ ဒို႕စိတ္မခ်ဘူး။ သမီး -လာ။ ေမေမနဲ႕လိုက္ခဲ့"

ေမေမ့ေခၚသံအဆံုးမွာ သူမအခန္းထဲ၀င္ျပီး ပစၥည္းသိမ္းမိခဲ့ေတာ့သည္။ လြတ္လပ္ေသာ မိသားစုဘ၀ေလးကိုသာ သူမလိုခ်င္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ အိမ္ေထာင္ေလးတခါျပဳမိကာမွ အိမ္ေထာင္သည္ ေယာက်္ားကိုသာမက ရွိသမွ် လူအားလံုးရဲ႕ က်ြန္သေဘာက္ျဖစ္ေနခဲ့ရသည္ကို သူမဘ၀င္မက်ပါ။ မရီမျပံဳးခ်င္ပဲ ဟန္ေဆာင္ျပံဳးျပေနရသည့္ ဘ၀ေတြကိုလဲ သူမျငီးေငြ႕လွျပီ။

(၄)

၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ။

သန္လ်င္တဘက္ကမ္း။

ေဒၚေအးစိန္တေယာက္ ဘုရားရွိခုိးျပီး ေမတၱာသုတ္တရားေတာ္ကို ရြတ္ဖတ္ေနမိသည္။ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ သားေလးေဘးအႏၱရာယ္ကင္းေ၀းဖို႕ကိုလည္း ဆုေတာင္းေနမိသည္။ သားေလးတပ္က ရန္ကုန္မွာဆိုေပမယ့္၊ မိသားစုအိမ္ေလးကို မခြာရက္တာေၾကာင့္ သားေလးႏွင့္ သြားမေနျဖစ္ပါ။ တလတခါ ေရာက္ေရာက္လာတဲ့ သားေလးနဲ႕ ေခ်ြးမကိုပဲ အိမ္ကေန ေစာင့္စားေတြ႕ရေတာ့သည္။ အခုတေလာေတာ့ ဘာျဖစ္တယ္မသိ။ လူေတြေပၚမလာပဲ ေငြပဲ ေရာက္ေရာက္လာတတ္သည္။ ေနထိုင္ပဲ မေကာင္းလို႕လား။

"ေဒၚၾကီးစိန္ေရ။"

ရပ္ကြက္ထဲက ေမာင္ေအးအိမ္ေပၚတက္လာတာေၾကာင့္ ဧည့္၀တ္ျပဳရသည္။ ဒီသူငယ္ေလးက ရပ္ကြက္ထဲက လူမွဳေရးကိစၥမွန္သမွ် တက္တက္ၾကြၾကြပါ၀င္တတ္သည္။ သူမကိုလဲ အသက္ၾကီးအမယ္အိုဆိုျပီး ေစာင့္ေရွာက္ေပးသည္။ အင္တာနက္ဆိုလား၊ ဘာဆိုလားေတာ့မသိ။ ေကာ္ဖီဆိုင္လို႕ေတာ့ ၾကားဖူးသည္။ အဲဒီဆိုင္ၾကီးကိုလဲ ဖြင့္ထားေသးသည္။

"ေဒၚၾကီးရယ္။ ေဒၚၾကီးသား၊ ကိုေက်ာ္လုပ္ရက္တယ္ဗ်ာ"

"ေဟ"

သားအသံၾကားေတာ့ သူမေသခ်ာနားစြင့္မိသည္။ ေမာင္ေအးမ်က္လံုးမွာ မ်က္ရည္စေတြကို ေတြ႕လိုက္ရတာေၾကာင့္ စိတ္ထဲမေကာင္းျဖစ္သြားသည္။ ဘာမ်ားျဖစ္လို႕ပါလိမ့္။

"ဘာျဖစ္လို႕လဲကြယ္။ ေဒၚၾကီးကို ေသခ်ာေျပာျပမွေပါ့"

"အခုတေလာ ရန္ကုန္မွာ ဘုန္းၾကီးေတြ ေမတၱာပို႕ ဆုေတာင္းပြဲေတြ လုပ္ၾကတယ္ေဒၚၾကီး။ ျမန္မာျပည္ၾကီး ျငိမ္းခ်မ္းသာယာဖို႕အတြက္ လမ္းေလွ်ာက္ျပီး ေမတၱာပို႕ၾကတာ။ အဲဒါဗ်ာ။ ဟိုေန႕က ေရႊတိဂံုဘုရားေပၚမွာ ေမတၱာပို႕၀တ္ျပဳေနတဲ့ ဘုန္းၾကီးေတြကို ေခါင္းရိုက္ခြဲျပီး သတ္ၾကတယ္။ သံဃာေတာ္အမ်ားၾကီးကိုလဲ စစ္ကားၾကီးေတြနဲ႕ ဖမ္းေခၚၾကတယ္။ လမ္းေပၚမွာလဲ လူေတြနဲ႕ သံဃာေတြနဲ႕ကို ေသနတ္ေတြနဲ႕ပစ္၊ ဒုတ္ေတြနဲ႕ရိုက္ၾကတယ္"

" အို-ဘုရား။ ဘုရား။ မၾကားရက္စရာေတြ။ ဗုဒၶဘာသာတိုင္းျပည္မွာ ဒီလိုေတြျဖစ္ေနတယ္ဟုတ္လား။ ေရႊတိဂံုဘုရားေပၚမွာ ၀တ္ျပဳေနတဲ့ သံဃာကို ေခါင္းရိုက္ခြဲသတ္တယ္၊ ဟုတ္လား။ တိရစာၦန္ေတြ၊ လူစင္စစ္က ျပိတၱာျဖစ္မယ့္ဟာေတြ"

"ဟုတ္တယ္ေဒၚၾကီးရယ္။ ၾကားရတဲ့လူတိုင္းလဲ ငိုယိုမ်က္ရည္က်ေနၾကရတယ္။ လူမဆန္ဘူးဗ်ာ။ လူေတြမဟုတ္ဘူး။ ပိုျပီးဆိုးတာက။ ဒီမွာၾကည့္ပါဦးေဒၚၾကီးရာ။ အင္တာနက္မွာ ပါလာတဲ့ဓာတ္ပံု။ အဲဒါေတြကို စီစဥ္ကြပ္ကဲေနတဲ့ စစ္ဗိုလ္က ကိုေက်ာ္မွကိုေက်ာ္အစစ္ဗ်။ ေဒၚၾကီးသားကိုေက်ာ္ဗ်"

မယံုႏိုင္စရာ ပံုရိပ္ကိုၾကည့္ရင္း သူမၾကက္ေသေသသြားသည္။ ဒါဟာ သူမေမြးထုတ္ခဲ့တဲ့ သားတဲ့။ ဒါဟာ သူမအေၾကာ္ဆီပူအိုးေဘးမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အပူခံျပီး ပညာသင္ေပးခဲ့တဲ့ သားတဲ့။ ဒါဟာ ဘုရားသားေတာ္ေတြကို ေစာ္ကားသတ္ျဖတ္ေနတဲ့သားတဲ့။ ဘုရား။ ဘုရား။

ဘုရားစင္ေရွ႕သို႕ သူမေျပးသြားလိုက္သည္။

"အရွင္ဘုရား။ ဒီလိုသားဆိုးသားမိုက္ကို လူလားေျမာက္ေစခဲ့တဲ့ တပည့္ေတာ္မကို ခြင့္လႊတ္ပါဘုရား"

(၅)

(၂၀၀၇) ေအာက္တိုဘာလ။

စင္ကာပူႏိုင္ငံ။

ေမြးဖြားျပီး ေဆးရံုမွဆင္းလာကာစမို႕ သူမတကိုယ္လံုးႏြမ္းနယ္ေနသည္။ ကိုကိုနဲ႕ လမ္းခြဲခဲ့စဥ္ကတည္းက သူမဆီမွာက ကိုကို႕ကိုယ္၀န္ပါလာခဲ့သည္။ သမီးကို အင္မတန္ခ်စ္တာမို႕ ေမေမက စင္ကာပူအထိ တကူးတက ေခၚလာျပီး ေမြးဖြားေပးခဲ့သည္။ သားေလးကိုေတြ႕ေတာ့ ကိုကို႕ကို သတိရသြားသည္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဓာတ္ပံုေလးေတာ့ ပို႕ေပးဦးမွ။ သားေလးကိုုျမင္ရင္ ကိုကို႕စိတ္ေတြေျပာင္းလာမွာပါ။ တပ္ထဲက ထြက္လာျပီး၊ သူမတို႕မိသားစုနဲ႕ ေနခ်င္လာမွာပါ လို႕ ေတြးလိုက္မိသည္။

"သမီးအြန္လိုင္းတက္လိုက္ဦးမယ္ေနာ္ေမေမ"

သူမကေျပာေတာ့ ေမေမက အလုိက္တသိပဲ သားငယ္ေလးကို လာခ်ီေပးသည္။ ကံအေၾကာင္းမလွေသာ သမီးေလးကို ေမေမက အစြမ္းကုန္အလိုလိုက္ေလသည္။

သူမအီးေမးလ္ထဲသို႕ မ၀င္စဖူး အီးေမးလ္ေတြ အမ်ားၾကီးေရာက္ေနတာေၾကာင့္ အံ့ၾသသြားမိသည္။ ဘာေတြမ်ား ျဖစ္ေနသလဲ။ သိပ္မၾကာလိုက္ပါ။ အေျခအေနေတြကို သူမသတိျပဳမိသြားေတာ့သည္။ ျမန္မာေတြ ဘာလို႕ ဒီေလာက္ အီးေမးလ္ေတြ forward လိုက္လုပ္ေနၾကသလဲဆိုတာလဲ ရိပ္မိသြားသည္။ ယုတ္မာလိုက္ၾကတာ။ မိုက္ရိုင္းလိုက္ၾကတာ။ သူမရင္ထဲက မခံခ်င္စိတ္မ်ားသည္ ေနာက္ထပ္အီးေမးလ္တေစာင္ကို ဖြင့္ၾကည့္မိသည့္ အခ်ိန္မွာေတာ့ အဆံုးစြန္သို႕ ေရာက္သြားေတာ့သည္။

"တိရစာၦန္ေကာင္။ တိရစာၦန္။ အဲလိုလူမ်ိဳးဟာ ငါ့ေယာက်္ားတဲ့လား။ ငါ့သားရဲ႕ အေဖတဲ့လား"

သူမအသံ ဘယ္ေလာက္ၾကာသြားသည္မသိ။ ေမေမက ပ်ာပ်ာယာယာနဲ႕ သူမအနီးသို႕ေရာက္လာသည္။

"ေမေမရယ္။ သူ-"

ဘာမွဆက္မေျပာႏိုင္ေတာ့ပဲ လည္ေခ်ာင္းထဲတြင္ တစ္စို႕စို႕ျဖစ္ေနသည္။ မ်က္ရည္မ်ားက အလိုလို လိမ့္ဆင္းက်လာသည္။

ေမေမက သူမေခါင္းအား ရင္ခြင္ထဲသို႕ ဆြဲသြင္းလိုက္သည္။

"ေမေမသိျပီးပါျပီသမီးေလးရယ္။ ေမေမအားလံုးကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ျပီးပါျပီ။ ေဆးရံုမွာတုန္းက သမီးေလးကို တမင္ေျပာမျပခဲ့တာပါ"

"ေမေမရယ္။ သားေလးက သူ႕ရဲ႕ရင္ေသြးတဲ့။ သမီးဘယ္လို----"

သူမရဲ႕ ႏွဳတ္ခမ္းကို ေမေမက လက္ေခ်ာင္းေလးမ်ားျဖင့္ အုပ္ကာလိုက္သည္။

"အဲလိုမေျပာပါနဲ႕ သမီး။ ကေလးေလးမွာ ဘာအျပစ္မွမရွိပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ သားသမီးေတြဟာ သူတို႕မိဘကို ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးေတြ မရွိၾကရွာပါဘူး။ သိပ္သနားဖို႕ေကာင္းတဲ့ ကေလးေလးေတြပါ။ လူျဖစ္မယ္မၾကံေသးဘူး။ မိဘရဲ႕ ဆိုးေမြ၊ ေကာင္းေမြကို ခံၾကရရွာတာပါ။ ေလာကမွာ ယုတ္မာမိုက္ရိုင္းတဲ့ ဖခင္က ေမြးလာတဲ့ ကေလးေလးေတြအားလံုး ဖေအတူျဖစ္လာမယ္ဆိုတဲ့ နိယာမမရွိပါဘူး သမီးရယ္။ ေမာင္ေက်ာ္စြာမင္းရဲ႕ ဖခင္ဟာ လူေကာင္းလား၊ လူဆိုးလား ေမေမတို႕ ဘယ္သိႏိုင္ပါ့မလဲ။ ဒါေပမယ့္ သူ႕ကိုဒီလိုျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခဲ့တာဟာ သူ႕မိဘမဟုတ္ဘူးသမီး။ စနစ္ေလ။ သူဟာ စနစ္ရဲ႕ သားေကာင္ဘ၀၊ စစ္က်ြန္ဘ၀ကို သြတ္သြင္းခံလိုက္ရတာပါ။ သူ႕မိဘနဲ႕ မဆိုင္ပါဘူး။ ဒီလိုပဲ အခုသမီးရဲ႕သားေလး၊ ေမေမ့ရဲ႕ ေျမးေလးဟာလဲ သူ႕အေဖလိုပဲ ျဖစ္လာမယ္လို႕ ဘယ္သူက တပ္အပ္ေျပာႏိုင္မွာလဲကြယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြ မေတြးပါနဲ႕ သမီးရယ္။ ေျမးေလးကို သူ႕အေဖရဲ႕ အရိပ္မည္းေတြ မရွိတဲ့ေနရာမွာ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးၾကရမယ္။ ေမေမ့ေျမးေလး တသက္လံုး စစ္က်ြန္မျဖစ္ေစရဘူး။ သမီးနားလည္တယ္ေနာ္"

ေမေမ့စကားသံအဆံုးမွာပဲ အခန္းထဲက သားေလးငိုသံၾကားေတာ့ သူမအေျပးအလႊား သြားေရာက္ေပြ႕ခ်ီမိေလသည္။ သားေလးကို ခ်ီထားရင္း သူမေျပာမိတဲ့စကားက

"ေမေမ့သားေလးဘယ္ေတာ့မွ စစ္က်ြန္မျဖစ္ေစရဘူး" ဟူသတည္း။

-----------------
ျဖစ္ရပ္မွန္၀တၳဳေလးပါ။
ထက္ရည္လင္း
(Email မွ ေပးပို႔သူ သူငယ္ခ်င္းအား ေက်းဇူးတင္ရွိပါသည္)