Tuesday, 15 September 2009
Monday, 14 September 2009
တုိင္းရင္းသားေတြ ေထာက္ခံခံ မခံခံ
ငါတုိ႔ကေတာ့ ... ကုိယ့္ျမင္းကုိယ္စီး၊ ကုိယ့္ဆုိင္းကုိယ္တီးမွာပဲ။
ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြ လက္ခံခံ မခံခံ
ငါတုိ႔ကေတာ့ ... ကုိယ့္စည္းကုိယ့္မ်ဥ္း၊ ကုိယ့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ကိုယ္လုပ္မွာပဲ။
ျပည္သူေတြ ႀကိဳက္ႀကိဳက္ မႀကိဳက္ႀကိဳက္
ငါတုိ႔ကေတာ့ ... ကုိယ့္အမိန္႔ ကုိယ့္အာဏာနဲ႔ ကုိယ့္ႀကိဳက္သလုိ အုပ္ခ်ဳပ္မွာပဲ။
ဘယ္သူေတြ ဘာပဲေျပာေျပာ
ငါတုိ႔ကေတာ့ ... ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲသာလွ်င္ ကုိယ့္အတြက္ အသက္ကယ္ေဆးပဲ။
အဲ့ဒါ ... ဘာလဲ ... သိလား
အဲ့ဒါ ... ႏြားပါးတေယာထုိး ... (ႏြားအဖြဲ႔-နအဖ) ပဲ ။ ။
ေရာင္နီဦး
Burma: US Should Complete Policy Review
Source: Human Rights Watch
Reuters and AlertNet are not responsible for the content of this article or for any external internet sites. The views expressed are the author's alone.
(New York) - The Obama administration should promptly conclude its Burma policy review and adopt initiatives to make its policies on diplomacy, sanctions and humanitarian aid more effective, Human Rights Watch said in a letter to Secretary of State Hillary Rodham Clinton released today.
"Delays in announcing a new Burma policy could encourage Burmese military leaders to believe the US is weakening its commitment to human rights and pluralism," said Brad Adams, Asia director at Human Rights Watch. "Although the situation in Burma seems intractable, an energetic and revitalized approach to Burma from the Obama administration could help bring positive change."
Human Rights Watch recommended that the United States appoint its own special envoy on Burma, who would have a direct line to the secretary of state and specific instructions to engage in a principled way with the Burmese government and key bilateral and multilateral actors. Vigorous diplomacy is specifically needed with China, India, Thailand, Indonesia, Malaysia, and Japan.
Human Rights Watch also recommended the establishment of a Burma Contact Group or similar form of multilateral grouping to meet and regularly discuss diplomatic engagement with the Burmese government on a range of issues. This could have the effect of converging the views and policies of China, India, Thailand, Indonesia, Japan, the European Union, and the United Nations, and gradually minimize the ability of Burma to play states off against each other. There is considerable common ground on a range of issues, including the need for political reform and credible elections involving the political opposition, concern over Burma's trafficking in heroin and methamphetamines, and the need for a regional approach to the HIV/AIDS epidemic. Such a grouping would demand that the US remain firm on fundamental human rights principles and not engage in diplomatic horse-trading on core issues of reform.
As the UN has long been the focal point for diplomacy on Burma, Human Rights Watch urged the US to support the continuation of a special envoy of the secretary-general. It is crucial that the secretary-general and the special envoy not accept access or high-level meetings as the goal or a sign of progress in Burma, as they have in the past. The envoy should be an individual with the principles, skills, and backing of the international community to make an impact.
"More high-level diplomacy is welcome, so long as the US stands by its principles to uphold the basic rights of the Burmese people and work for a genuine and credible process of political reform," said Adams. "But there should be no wishful thinking or illusions that more conciliatory talk from the US and others will somehow cause Burma's generals to alter their plans."
Human Rights Watch said that generalized sanctions on Burma that have had little or no impact and have not been targeted on key decision-makers and human rights abusers should be reconsidered and phased out at an appropriate time. At the same time, properly imposed, targeted sanctions - such as financial sanctions on individuals and entities, investment and trade sanctions that are specifically focused on companies or economic sectors of greatest concern, arms embargoes, restrictions on military assistance, and travel bans on individuals -should be tightened, as they can be effective in bringing about improvements in human rights.
Human Rights Watch particularly urged the United States to expand, strengthen, and fully implement financial sanctions. The US should take the lead in coordinating efforts among the US, EU, Switzerland, Australia, and Canada to target key individuals, both military and civilian, who bear responsibility for abuses; their business interests; and the individuals and entities whose considerable financial support of the Burmese government could undermine these sanctions. These individuals are at the apex of the system inside Burma and susceptible to this kind of pressure. More effective coordination could also lead to greater support from other key states, such as Japan and Singapore. EU states have been noticeably slow to implement full financial sanctions; the US should take the lead and then press European countries to follow suit. Slow implementation by the US and poor coordination internationally have undermined financial and other sanctions, and kept them from realizing their potential.
"The US has legal tools it is not yet using - for example, to deny foreign banks access to the US financial system if they are holding targeted Burmese accounts or otherwise undermining US measures, and going after transactions by the oil and gas authority, the key revenue-generating entity in Burma," said Adams. "This requires the dedication of intelligence resources and continual monitoring and adjustment by US officials."
Human Rights Watch has long called for increased assistance to deal with acute humanitarian needs in Burma. US and other donor funding should increase, but in a coordinated and realistic manner. The military government spends next to nothing on the welfare of its people. Combined social spending is estimated to be a paltry 0.8 percent of GDP for 2008-2009, making public expenditures on health and education in Burma among the lowest in the world. Huge numbers of Burmese live in grinding poverty, resulting from decades of government economic mismanagement and corruption. Donors will need to stress the importance of transparency and accountability in the delivery of humanitarian aid, including the need for approaches that strengthen civil society rather than existing corrupt power structures and that respond to the views and needs of ordinary people.
"The US and other donors offer to provide more humanitarian aid with appropriate oversight, but they should also insist that their contributions are matched by a genuine commitment from the military government to use its vast revenues from natural resources to help the Burmese people," said Adams.
Reuters and AlertNet are not responsible for the content of this article or for any external internet sites. The views expressed are the author's alone.
(New York) - The Obama administration should promptly conclude its Burma policy review and adopt initiatives to make its policies on diplomacy, sanctions and humanitarian aid more effective, Human Rights Watch said in a letter to Secretary of State Hillary Rodham Clinton released today.
"Delays in announcing a new Burma policy could encourage Burmese military leaders to believe the US is weakening its commitment to human rights and pluralism," said Brad Adams, Asia director at Human Rights Watch. "Although the situation in Burma seems intractable, an energetic and revitalized approach to Burma from the Obama administration could help bring positive change."
Human Rights Watch recommended that the United States appoint its own special envoy on Burma, who would have a direct line to the secretary of state and specific instructions to engage in a principled way with the Burmese government and key bilateral and multilateral actors. Vigorous diplomacy is specifically needed with China, India, Thailand, Indonesia, Malaysia, and Japan.
Human Rights Watch also recommended the establishment of a Burma Contact Group or similar form of multilateral grouping to meet and regularly discuss diplomatic engagement with the Burmese government on a range of issues. This could have the effect of converging the views and policies of China, India, Thailand, Indonesia, Japan, the European Union, and the United Nations, and gradually minimize the ability of Burma to play states off against each other. There is considerable common ground on a range of issues, including the need for political reform and credible elections involving the political opposition, concern over Burma's trafficking in heroin and methamphetamines, and the need for a regional approach to the HIV/AIDS epidemic. Such a grouping would demand that the US remain firm on fundamental human rights principles and not engage in diplomatic horse-trading on core issues of reform.
As the UN has long been the focal point for diplomacy on Burma, Human Rights Watch urged the US to support the continuation of a special envoy of the secretary-general. It is crucial that the secretary-general and the special envoy not accept access or high-level meetings as the goal or a sign of progress in Burma, as they have in the past. The envoy should be an individual with the principles, skills, and backing of the international community to make an impact.
"More high-level diplomacy is welcome, so long as the US stands by its principles to uphold the basic rights of the Burmese people and work for a genuine and credible process of political reform," said Adams. "But there should be no wishful thinking or illusions that more conciliatory talk from the US and others will somehow cause Burma's generals to alter their plans."
Human Rights Watch said that generalized sanctions on Burma that have had little or no impact and have not been targeted on key decision-makers and human rights abusers should be reconsidered and phased out at an appropriate time. At the same time, properly imposed, targeted sanctions - such as financial sanctions on individuals and entities, investment and trade sanctions that are specifically focused on companies or economic sectors of greatest concern, arms embargoes, restrictions on military assistance, and travel bans on individuals -should be tightened, as they can be effective in bringing about improvements in human rights.
Human Rights Watch particularly urged the United States to expand, strengthen, and fully implement financial sanctions. The US should take the lead in coordinating efforts among the US, EU, Switzerland, Australia, and Canada to target key individuals, both military and civilian, who bear responsibility for abuses; their business interests; and the individuals and entities whose considerable financial support of the Burmese government could undermine these sanctions. These individuals are at the apex of the system inside Burma and susceptible to this kind of pressure. More effective coordination could also lead to greater support from other key states, such as Japan and Singapore. EU states have been noticeably slow to implement full financial sanctions; the US should take the lead and then press European countries to follow suit. Slow implementation by the US and poor coordination internationally have undermined financial and other sanctions, and kept them from realizing their potential.
"The US has legal tools it is not yet using - for example, to deny foreign banks access to the US financial system if they are holding targeted Burmese accounts or otherwise undermining US measures, and going after transactions by the oil and gas authority, the key revenue-generating entity in Burma," said Adams. "This requires the dedication of intelligence resources and continual monitoring and adjustment by US officials."
Human Rights Watch has long called for increased assistance to deal with acute humanitarian needs in Burma. US and other donor funding should increase, but in a coordinated and realistic manner. The military government spends next to nothing on the welfare of its people. Combined social spending is estimated to be a paltry 0.8 percent of GDP for 2008-2009, making public expenditures on health and education in Burma among the lowest in the world. Huge numbers of Burmese live in grinding poverty, resulting from decades of government economic mismanagement and corruption. Donors will need to stress the importance of transparency and accountability in the delivery of humanitarian aid, including the need for approaches that strengthen civil society rather than existing corrupt power structures and that respond to the views and needs of ordinary people.
"The US and other donors offer to provide more humanitarian aid with appropriate oversight, but they should also insist that their contributions are matched by a genuine commitment from the military government to use its vast revenues from natural resources to help the Burmese people," said Adams.
Sunday, 13 September 2009
ဆည္းပူးေလ့လာ ႏိုင္ငံေရးပညာ အပိုင္း (၁)
အခန္း (၁)
ႏိုင္ငံေရးဆိုရာ၀ယ္
ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ လူအမ်ားကို စိတ္လွုပ္ရွားေစတဲ့ စကားလံုးေလးတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ လူတဦးနဲ႕တဦး၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတခုနဲ႕ တခု၊ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးနဲ႕ တမ်ိဳး၊ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံနဲ႕ တႏိုင္ငံတို႕အၾကားမွာ သေဘာမတူညီမွုေတြရွိေနလို႕ပါပဲ။ လူ႕ေလာကမွာ ဘယ္လိုေနထိုင္ၾကမလဲ၊ ဘယ္သူေတြက ဘာေတြကို ရသင့္ သလဲ၊ ပါ၀ါနဲ႕ အရင္းအျမစ္ေတြကို ဘယ္လိုခြဲေ၀ သံုးစြဲမလဲ၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ပ႗ိပကၡေတြ ရွိသင့္သလား၊ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္သင့္သလား၊ ဘယ္သူ႕ဆီမွာ ေျပာေရးဆိုပိုင္ခြင့္႐ွိသလဲ၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို လူတေယာက္က ခ်သင့္ သလား၊ လူအမ်ားက ခ်သင့္သလား စတဲ့ အေထြေထြ အေၾကာင္းအရာမ်ိဳးစံုမွာ ေတြးေခၚမွုေတြ ကြဲျပားျပီး၊ အျမင္ မတူမွုေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလို အျမင္မတူမွုေတြ၊ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုမွုေတြ၊ ေထာက္ျပေ၀ဖန္မွုေတြကေန တဆင့္ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြ၊ အက်ိဳးစီးပြားျဖစ္ထြန္းမွုေတြ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ႏိုင္ငံေရး ေတြးေခၚ ပညာ႐ွင္ အရစၥတိုတယ္က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူသားေတြရဲ႕ ဘ၀တိုးတက္မွုကို ျဖစ္ထြန္းေစတဲ့၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာေပးတဲ့ ၾကီးက်ယ္ျမင့္မားေသာသိပၸံပညာၾကီးတရပ္ ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုခဲ့ပါတယ္။
ျပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရားမွာ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားပါ၀င္ေနျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ လူတဦးတေယာက္တည္းရွိေနတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရး မရွိႏိုင္ပါဘူး။ လူတဦးတေယာက္ဟာ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ ရွာေဖြစားေသာက္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ရိုးရွင္းတဲ့ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံုကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အႏုပညာေတြ ဖန္တီးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ထပ္ လူတဦးထပ္ေရာက္လာမွသာ ႏိုင္ငံေရးအျပဳအမူေတြကို ဖန္တီးေဆာင္ရြက္လို႕ရပါတယ္။ ဒါနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံေရး ပညာရွင္ေတြက ေရာ္ဘင္ဆန္ ခရူးဆိုး ဥပမာကို ခိုင္းႏွိဳင္း ေျပာဆိုတတ္ၾကပါတယ္။
ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး
(၁၇၁၉) ခုႏွစ္မွာ ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုး၏ ဘ၀ႏွင့္ ထူးဆန္းေသာ စြန္႔စားခန္းမ်ား ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကို ဒယ္နီရယ္ဒီဖိုး ဆိုသူက ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ လူသူကင္းမဲ့ေနတဲ့ က်ြန္းတက်ြန္းေပၚမွာ ေရေမ်ာကမ္းတင္ျဖစ္ေနတဲ့ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးတေယာက္ရဲ႕ ဇာတ္ေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ က်ြန္းေပၚမွာ အထီးက်န္ျဖစ္ေနတဲ့ ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုးဟာ ႏွစ္ေပါင္း (၁၅)ႏွစ္ၾကာေအာင္ ဘ၀ကို ခက္ခက္ခဲခဲ ပင္ပင္ပန္းပန္း ေနသားတက်ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ယူခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီ အထီးက်န္ကာလအေျခအေနမွာ က်ြန္းေပၚမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုး ေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ြန္းေပၚမွာ အသံထြက္စကားေျပာႏိုင္သူဆိုလို႕ ခရူးဆိုးတေယာက္ပဲ ရွိလို႕ပါ။
ဒီလိုနဲ႔ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနလာရာကေန တေန႔က်ေတာ့ ပင္လယ္ကမ္းစပ္တေလွ်ာက္မွာ လမ္းေလွ်ာက္ေနရင္း ခရူးဆိုးဟာ လူ႕ေျခရာအစံုကို စျပီး ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ “က်ြႏ္ုပ္သည္ မိုးၾကိဳးပစ္ခံလိုက္ရေသာ လူတေယာက္ကဲ့သို႔ ရပ္ေနမိသည္“ ဆိုျပီး ခရူးဆိုးက ေရးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစျပီး ေနာင္ (၁၃) ႏွစ္အၾကာ က်ြန္းေပၚမွ လြတ္ေျမာက္ခ်ိန္အထိ ခရူးဆိုးတေယာက္ ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာမ်ိဳးစံုကို ရင္ဆိုင္ရပါေတာ့တယ္။ သူေျခရာေတြ႔ခဲ့တဲ့ လူဟာ ဘယ္သူလဲ။ မိတ္ေဆြလား ရန္သူလား။ အဲဒီ အသိနဲ႕ သူ႕ဘာသာသူ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး အစီအစဥ္သစ္ေတြ ျပဳလုပ္ရပါေတာ့တယ္။ ခရူးဆိုးလုပ္ခဲ့တာကေတာ့ ယေန႔ေခတ္အေခၚ လက္နက္တပ္ဆင္ေရး၊ ကာကြယ္ေရး စီမံခ်က္ပါပဲ။ ပထမဦးဆံုး သူေနတဲ့ေနရာကို ခိုင္မာေတာင့္တင္းေအာင္ ျပဳလုပ္တယ္။ ေနာက္ေတာ့ ပုန္းခိုရာေနရာမ်ား၊ ေျပာင္းေခ်ာေသနတ္မ်ားခ်ထားရန္ ေနရာမ်ား သတ္မွတ္တယ္။ ရန္သူကို ရင္ဆိုင္တိုက္ခိုက္ရန္ အဆင္သင့္ ျပင္ထားတယ္။ သူေျခရာေတြ႔ခဲ့တဲ့ လူဟာ သူ႕အေပၚကို အႏၱရာယ္ရွိခ်င္မွရွိမယ္။ မဟုတ္ပဲ အႏၱရာယ္ ရွိခ်င္လဲ ရွိလာႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေျမာ္အျမင္၊ ဆင္ျခင္တံုတရားနဲ႕ ကာကြယ္ေရး မူ၀ါဒကို ျပဌာန္းထားခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ ခရူးဆိုးဟာ က်ြန္းေပၚမွာ လူတေယာက္တည္းတင္မကပဲ လူအမ်ား ေရာက္ရွိလာတယ္ဆိုတာကို သဲလြန္စရသြားတယ္။ အဲဒီလူေတြဟာ လူသားစားလူရိုင္းမ်ားျဖစ္တာလဲ သိျပီးေနာက္ပိုင္း ကိုယ့္ဘက္တင္သာမက အျခားတဘက္ကိုပါ စတင္ေမးခြန္းထုတ္လာရတယ္။ သူ႕ရဲ႕ ကာကြယ္ေရးမူ၀ါဒ အလုပ္ျဖစ္မလား၊ မျဖစ္ဘူးလား၊ ဖမ္းဆီးစားေသာက္ခံရျခင္းကေန လြတ္ေျမာက္မွာလား၊ မလြတ္ေျမာက္ဘူးလားကို သူကိုယ္တိုင္ ေသခ်ာမသိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးအတြက္ ၾကိဳးစားဖို႕ သူစိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားလိုက္တယ္။ အဲဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႕ပဲ သူ႔ဘာသာသူ ကာကြယ္ေရးနည္းလမ္း မ်ား တိုးတက္လာဖို႕ အစြမ္းကုန္ၾကိဳးစားတယ္။
ခရူးဆိုးမွာ တေယာက္တည္းျဖစ္ျပီး၊ လူသားစားလူရိုင္းမ်ားကေတာ့ အမ်ားႏွင့္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ခရူးဆိုးရဲ႕ ရပ္တည္ေရးမူက တတ္ႏိုင္သမွ် အဲဒီလူေတြကို ေရွာင္ရွားရန္ျဖစ္တယ္။ ဒီလူေတြရဲ႕ အေျခအေနကို ေလ့လာစူးစမ္းျပီး၊ မိမိတည္ရွိေနမွဳကို မသိေအာင္ ပုန္းကြယ္ေနတဲ့ နည္းနဲ႕ တိုက္ခိုက္လာမယ့္ အႏၱရာယ္ကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လဲ ဒီလို ေလ့လာစူးစမ္းေနရင္း သူ႕မူကို ေျပာင္းလဲရေတာ့မယ့္ အေျခအေနတခု ျဖစ္ပြားလာပါေတာ့တယ္။ အဲဒါကေတာ့ လူသားစားလူရိုင္းေတြရဲ႕ သားေကာင္တေယာက္ အသတ္မခံရမီ လြတ္ေျမာက္လာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
“က်ြႏ္ုပ္၏ အသိဥာဏ္မ်ားလင္းလက္သြားသည္။ က်ြႏိုပ္၌ အခိုင္းအေစတေယာက္၊ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ အေပါင္းအေဖာ္တေယာက္၊ လက္ေထာက္တေယာက္ ရရွိရန္ အခ်ိန္ေရာက္လာျပီဟု ယူဆလိုက္သည္။ ထိုယူဆခ်က္သည္ သနားစရာေကာင္းေသာ ထိုသူအား ကယ္ဆယ္ရန္ ေစ့ေဆာ္လိုက္သည္“ လို႕ သူကဆိုခဲ့တယ္။ အဲဒီေစ့ေဆာ္ခ်က္ရွိလာတာနဲ႕ ခရူးဆိုးဟာ လက္နက္စြဲကိုင္ျပီး လိုက္လံဖမ္းဆီးသူေတြနဲ႕ အလိုက္ခံရသူၾကားကို ၀င္ေရာက္ေနရာယူလိုက္တယ္။ လူသားစားလူရိုင္းတေယာက္ကို အလဲထိုးခ် လိုက္ေတာ့ ေနာက္တေယာက္က ခရူးဆိုးကို ျမွားႏွင့္ခ်ိန္ရြယ္လို႕ အဲဒီလူကိုပါ သတ္ပစ္လိုက္ရတယ္။
ဒီလိုနဲ႕ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ခရူးဆိုးဟာ လူသားႏွစ္ေယာက္ပါတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ကို ထူေထာင္လိုက္တယ္။ လူရိုင္းမ်ားလက္က ကယ္တင္လာတဲ့သူကို ဖရိုင္းေဒးလို႕ အမည္ေပးလိုက္တယ္။ သူ႔ကို သခင္လို႕ ေခၚဖို႕ ခရူးဆိုးက ဖရိုင္းေဒးကို သင္ထားတယ္။ အစပိုင္းမွာ ဖရိုင္းေဒးကို စိတ္ခ်ယံုၾကည္မွဳ အျပည့္အ၀မရွိခဲ့ဘူး။ ညအိပ္ရင္ တံခါးပိတ္အိပ္တယ္။ သူ႔မ်က္စိေရွ႕မွာ ရွိေနခ်ိန္ကလြဲရင္ ဖရိုင္းေဒးလက္ထဲမွာ လက္နက္ေတြ မရွိဖို႕ သူသတိထားတယ္။ အဲဒီကေန တျဖည္းျဖည္းခ်င္း သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ၾကားမွာ တဦးေပၚတဦး စိတ္ခ်ယံုၾကည္မွဳေတြ တိုးတက္လာတယ္။ ဆက္ဆံေရး အေျခအေနမွာ သခင္နဲ႕ က်ြန္ဆက္ဆံေရးပဲ ျဖစ္ေပမယ့္ အတူတကြ မိတ္ေဆြ၊ အေပါင္းအသင္းလို ေနထိုင္ဖို႕ သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္ တေယာက္ကိုတေယာက္ စတင္ေလ့လာစျပဳလာတယ္။
ဒီလိုအေျခအေနမွာ လူသားႏွစ္ဦးသာရွိတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းထဲကို အျခားလူသားႏွစ္ဦး ထပ္မံေရာက္ရွိလာတယ္။ လူသားစားလူရိုင္းေတြလက္က ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္လာသူေတြပဲျဖစ္တယ္။ “က်ြႏ္ုပ္၏ က်ြန္းေပၚ၌ လူသားမ်ား တိုးတက္လာသည္ႏွင့္အမွ်၊ က်ြႏ္ုပ္၌ တစတစ ျပီးျပည့္စံုလာသည္ဟု ခံစားရသည္။ မိမိကိုယ္ကိုလဲ ရွင္ဘုရင္ကဲ့သို႔ ထင္ျမင္လာသည္။ ပထမဦးစြာ တိုင္းျပည္တခုလံုးအား က်ြႏ္ုပ္ပိုင္ဆိုင္သည့္ ဥစၥာပစၥည္း အျဖစ္သို႔ သြတ္သြင္းရသည္။ သို႔မွသာ က်ြႏ္ုပ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳ အာဏာတည္ျမဲမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ က်ြႏ္ုပ္၏ ႏိုင္ငံသားမ်ားအလံုးစံု သစၥာ ခံေစရန္ ေဆာင္ရြက္ရသည္။ က်ြႏ္ုပ္သည္သာ အရွင္သခင္၊ ဥပေဒျပဳသူျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႔သည္ အသက္ႏွင့္ ခႏၶာကို က်ြႏ္ုပ္ထံ၌ ေပးလွဴထားရျပီး၊ က်ြႏ္ုပ္သည္သာ သက္ဦးဆံပိုင္ျဖစ္သည္“ ဟူ၍ ခရူးဆိုးက ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီက်ြန္းေလးမွာ ထပ္ျဖစ္လာတဲ့ ေနာက္တဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ ခရူးဆိုးလြတ္ေျမာက္ျပီး အဂၤလန္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီတၾကိမ္ က်ြန္းေပၚကို ထပ္ရာက္လာသူေတြကေတာ့ အဂၤလိပ္သေဘၤာသားေတြပါ။ လူသားစားလူရိုင္းေတြလိုပဲ သေဘၤာသားေတြကလဲ ႏွစ္အုပ္စုကြဲေနတယ္။ စားမည့္သူနဲ႕ အစားခံရမည့္သူေတြေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပုန္ကန္ဖီဆန္သူမ်ားနဲ႕ ဓားစားခံျဖစ္ေနတဲ့ အရာရွိႏွစ္ဦးနဲ႕ ခရီးသည္မ်ား ဆိုျပီး အုပ္စုႏွစ္စု ကြဲေနတယ္။ အဲဒီ အေျခအေနမွာ ခရူးဆိုးက အေရးနိမ့္သူေတြဘက္က ကူညီဖို႕ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။
ဒီလိုဆံုးျဖတ္ျပီး ပုန္ကန္သူသေဘၤာသားေတြ က်ြန္းေပၚမွာ စူးစမ္းေလ့လာေနတုန္း အရာရွိအုပ္စုကို သူခ်ဥ္းကပ္ျပီး သူ႕ရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ကို တင္သြင္းတယ္။ အဲဒီအဆိုျပဳခ်က္က ကမ္းလွမ္းခ်က္ႏွစ္ရပ္ကို လိုက္ေလ်ာရင္ ရန္သူလက္က လြတ္ေျမာက္ဖို႕ အကူအညီေပးမယ္လို႕ဆိုတာျဖစ္တယ္။ ကမ္းလွမ္းခ်က္ အမွတ္(၁)က က်ြန္းေပၚမွာ ေနထိုင္စဥ္ကာလတေလွ်ာက္ သူ႕အာဏာတည္မွုကို မျငင္းဆန္ဖို႕နဲ႕ ကမ္းလွမ္းခ်က္ (၂)က သေဘၤာကို ျပန္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ရင္ သူနဲ႕ သူ႕လူေတြကို အဂၤလိပ္ေရလက္ၾကားကို ပို႔ေဆာင္ေပးဖို႕ျဖစ္တယ္။
ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို လက္ခံတဲ့အတြက္ ခရူးဆိုးက သူတို႕ေတြကို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးျပီး ပုန္ကန္သူေတြကို အတူတကြ ၀ိုင္း၀န္းႏွိမ္နင္းျပီး ေခါင္းေဆာင္ကို ၾကိဳးေပးသတ္လိုက္တယ္။ ငယ္သားေတြကို လက္နက္ျဖဳတ္သိမ္းျပီး က်ြန္းေပၚမွာ ေနရစ္ခဲ့မည္လား (သို႔မဟုတ္) သံေျခက်င္းခတ္ကာ အဂၤလန္သို႔ ေခၚေဆာင္ျပီး ၾကိဳးေပးရမည္လား ဆိုျပီး ေရြးခ်ယ္ခိုင္းတယ္။ အသက္ရွင္မွဳကို ေရြးခ်ယ္ၾကလို႕ က်ြန္းေပၚတြင္ ထားရစ္ခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႕ ခရူးဆိုးနဲ႕ သူ႕ မဟာမိတ္ေတြဟာ အဂၤလန္ကို ေခ်ာေမာစြာ ျပန္ေရာက္ခဲ့ၾကတယ္။
ဒီဥပမာဟာ ဖရိုင္းေဒးဆိုတဲ့ ေနာက္ထပ္လူသားတေယာက္ ေပၚထြက္လာခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရး စတင္ေပၚထြက္လာခဲ့တာ၊ ရန္သူလား၊ မိတ္ေဆြလား မသိတဲ့ ေနာက္ထပ္လူတေယာက္ က်ြန္းေပၚမွာ ရွိေနျပီလို႕ သိလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္ေရး မူေတြ ခ်မွတ္လာေတြ၊ လူအမ်ားေရာက္လာခ်ိန္မွာ အေပးအယူလုပ္တာေတြ၊ အေရးနိမ့္သူဘက္က ရပ္တည္ေပးရင္း ကိုယ့္အတြက္ အက်ိဳးရွိမယ့္ ရလာဒ္ကိုပါ တြက္ခ်က္စဥ္းစားတာေတြကို မီးေမာင္းထိုးျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူတဦးတေယာက္ထက္ ပိုလာတဲ့ အခ်ိန္အခါမ်ိဳးမွာ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္သေဘာတရားေတြ၊ အာဏာက်င့္သံုးမွုေတြ ပါ၀င္ေနျပီးသားလို႕ ပညာရွင္ေတြက အဆိုျပဳထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးရဲ႕ သေဘာတရားေတြကို လူႏွစ္ဦးႏွစ္ေယာက္ကေန ေက်ာ္လြန္ျပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ျဖန္႕က်က္ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။
ႏိုင္ငံေရး အား အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုျခင္း
ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုတဲ့အခါမွာ ျပႆနာႏွစ္ရပ္နဲ႕ ၾကံဳၾကရတယ္လို႕ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ အင္ဒရူးေဟး၀ဒ္က ေရးသားခဲ့ဖူးပါတယ္။ ပထမျပႆနာတရပ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အဓိပၸာယ္တမ်ိဳးနဲ႕ သေဘာေပါက္ေနၾကတာမ်ိဳးပါ။ တခ်ိဳ႕က ဒါကို ပညာရပ္နယ္ပယ္တခုလို႕ သေဘာထားၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လဲ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို မိမိလိုရာ အျမင္၊ အေတြးေတြနဲ႕ ဆြဲယူနားလည္ထားၾကတယ္။ ပိုဆိုးတာကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို ညစ္ညမ္းတဲ့ စကားလံုး၊ ရွဳပ္ေထြးတဲ့ စကားလံုး အျဖစ္ ရွဳျမင္သူေတြ ရွိေနတာပါ။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့စကားလံုးကို ၾကားလိုက္တာနဲ႕ စစ္ပြဲေတြ၊ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မွုေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ ျပႆနာေတြ၊ အက်ဥ္းေထာင္ေတြ၊ လိမ္ညာလွည့္ဖ်ားမွုေတြကိုပဲ ဆက္စပ္ေတြးမိေနၾကသူေတြ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရား ေတြထဲမွာ ဒီအေၾကာင္းအရာေတြ ပါ၀င္တာမွန္ေပမယ့္ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ လူအမ်ားအက်ိဳးသယ္ပိုးေဆာင္ရြက္ေရး၊ ျပည္သူလူထုအတြက္ အက်ိဳးရွိေစမယ့္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ေရး စတာေတြနဲ႕လဲ ဆက္စပ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ အဒရီယန္ လက္ဘ္၀စ္ခ်္ ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္တဲ့ လူမွု လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအားလံုးရဲ႕ ဗဟိုခ်က္မျဖစ္ျပီး၊ မိသားစုတြင္းမွာလဲ မိသားစုႏိုင္ငံေရး၊ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းအုပ္စုမွာလဲ မိတ္ေဆြအုပ္စုႏိုင္ငံေရး၊ လူမ်ိဳးေတြမွာလဲ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရး၊ ကမၻာၾကီး တခုလံုးမွာလဲ ကမၻာ့ ႏိုင္ငံေရး စသျဖင့္ အလႊာမ်ိဳးစံု၊ ေနရာစံုမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရား ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတယ္ လို႕ ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။
ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရာမွာ ေနာက္ထပ္ၾကံဳၾကတဲ့ ျပႆနာတရပ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုတာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး နားလည္မွုအျမင္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အာဏာက်င့္သံုးမွုလို႕ နားလည္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ အမ်ားစုေပါင္းျပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္မွုလို႕ ျမင္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ ရွားပါးတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြကို ခြဲေ၀အသံုးခ်မွုလို႕ ယူဆၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လိမ္ညာလွည့္ဖ်ားတဲ့ အႏုပညာတရပ္လို႕ ေတြးျမင္ၾကျပန္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးေလာကဆိုတာ ရွဳပ္ေထြးတယ္၊ ပါးနပ္လိမ္မာမွရမယ္၊ ကြက္ေက်ာ္ရိုက္ႏိုင္မွ ရမယ္ဆိုတဲ့ အဆိုေတြဟာ ဒီေနာက္ဆံုး အေတြးအေခၚကေန ျမစ္ဖ်ားခံလာတာျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံက လူအမ်ားဆီမွာ ဒီအေတြးအေခၚ၊ အျမင္ေတြ ရွိလာရင္ သိပ္အႏၱရာယ္ၾကီးပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးေနာက္ကြယ္က လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို အက်ိဳးျပဳႏိုင္ေစတဲ့ ၾကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ေသာ သေဘာတရားေတြကို မရွဳျမင္ႏိုင္ေတာ့လို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္စိတဘက္ရဲ႕ အလင္းေရာင္ကို အေမွာင္ဖံုးသြားတာနဲ႕ အတူတူပဲ ျဖစ္သြားတတ္တာေၾကာင့္ အဆိုးနဲ႕ စျမင္တဲ့အခါ ေကာင္းမြန္တာေတြကို မျမင္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဘယ္အေၾကာင္းအရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ မွန္ကန္တဲ့ အခ်က္အလက္၊ မွန္ကန္တဲ့သေဘာတရားကို အဆိုးဘက္ကေကာ၊ အေကာင္းဘက္ကပါ သိ႐ွိနားလည္ဖို႕ လိုအပ္လွပါတယ္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ အနက္အဓိပၸာယ္ကို ဖြင့္ဆိုၾကရမွာ အျမင္ေလးမ်ိဳးကြဲျပားျခားနားပါတယ္။ ပထမတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အစိုးရဖြဲ႕စည္းျခင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း အႏုပညာတရပ္လို႕ ျမင္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျပည္သူ႕ေရးရာ (public affairs) လို႕ ရွဳျမင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အေပးအယူ၊ အေလွ်ာ့အတင္း ျပဳလုပ္မွု၊ ၫွိႏွိဳင္းေဆာင္ရြက္မွဳ၊ တနည္းဆိုရင္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ျပဳလုပ္တဲ့ အႏုပညာ တရပ္ကို ေတြးျမင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွုလို႕ ရွဳျမင္တာျဖစ္ပါတယ္။
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)
ခင္မမမ်ိဳး (၂၄၊ ၈၊ ၂၀၀၉)
အခန္း (၁)
ႏိုင္ငံေရးဆိုရာ၀ယ္
ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ လူအမ်ားကို စိတ္လွုပ္ရွားေစတဲ့ စကားလံုးေလးတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ လူတဦးနဲ႕တဦး၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတခုနဲ႕ တခု၊ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးနဲ႕ တမ်ိဳး၊ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံနဲ႕ တႏိုင္ငံတို႕အၾကားမွာ သေဘာမတူညီမွုေတြရွိေနလို႕ပါပဲ။ လူ႕ေလာကမွာ ဘယ္လိုေနထိုင္ၾကမလဲ၊ ဘယ္သူေတြက ဘာေတြကို ရသင့္ သလဲ၊ ပါ၀ါနဲ႕ အရင္းအျမစ္ေတြကို ဘယ္လိုခြဲေ၀ သံုးစြဲမလဲ၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ပ႗ိပကၡေတြ ရွိသင့္သလား၊ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္သင့္သလား၊ ဘယ္သူ႕ဆီမွာ ေျပာေရးဆိုပိုင္ခြင့္႐ွိသလဲ၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို လူတေယာက္က ခ်သင့္ သလား၊ လူအမ်ားက ခ်သင့္သလား စတဲ့ အေထြေထြ အေၾကာင္းအရာမ်ိဳးစံုမွာ ေတြးေခၚမွုေတြ ကြဲျပားျပီး၊ အျမင္ မတူမွုေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလို အျမင္မတူမွုေတြ၊ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုမွုေတြ၊ ေထာက္ျပေ၀ဖန္မွုေတြကေန တဆင့္ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြ၊ အက်ိဳးစီးပြားျဖစ္ထြန္းမွုေတြ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ႏိုင္ငံေရး ေတြးေခၚ ပညာ႐ွင္ အရစၥတိုတယ္က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူသားေတြရဲ႕ ဘ၀တိုးတက္မွုကို ျဖစ္ထြန္းေစတဲ့၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာေပးတဲ့ ၾကီးက်ယ္ျမင့္မားေသာသိပၸံပညာၾကီးတရပ္ ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုခဲ့ပါတယ္။
ျပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရားမွာ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားပါ၀င္ေနျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ လူတဦးတေယာက္တည္းရွိေနတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရး မရွိႏိုင္ပါဘူး။ လူတဦးတေယာက္ဟာ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ ရွာေဖြစားေသာက္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ရိုးရွင္းတဲ့ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံုကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အႏုပညာေတြ ဖန္တီးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ထပ္ လူတဦးထပ္ေရာက္လာမွသာ ႏိုင္ငံေရးအျပဳအမူေတြကို ဖန္တီးေဆာင္ရြက္လို႕ရပါတယ္။ ဒါနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံေရး ပညာရွင္ေတြက ေရာ္ဘင္ဆန္ ခရူးဆိုး ဥပမာကို ခိုင္းႏွိဳင္း ေျပာဆိုတတ္ၾကပါတယ္။
ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး
(၁၇၁၉) ခုႏွစ္မွာ ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုး၏ ဘ၀ႏွင့္ ထူးဆန္းေသာ စြန္႔စားခန္းမ်ား ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကို ဒယ္နီရယ္ဒီဖိုး ဆိုသူက ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ လူသူကင္းမဲ့ေနတဲ့ က်ြန္းတက်ြန္းေပၚမွာ ေရေမ်ာကမ္းတင္ျဖစ္ေနတဲ့ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးတေယာက္ရဲ႕ ဇာတ္ေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ က်ြန္းေပၚမွာ အထီးက်န္ျဖစ္ေနတဲ့ ေရာ္ဘင္ဆန္ခရူးဆိုးဟာ ႏွစ္ေပါင္း (၁၅)ႏွစ္ၾကာေအာင္ ဘ၀ကို ခက္ခက္ခဲခဲ ပင္ပင္ပန္းပန္း ေနသားတက်ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ယူခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီ အထီးက်န္ကာလအေျခအေနမွာ က်ြန္းေပၚမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုး ေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ြန္းေပၚမွာ အသံထြက္စကားေျပာႏိုင္သူဆိုလို႕ ခရူးဆိုးတေယာက္ပဲ ရွိလို႕ပါ။
ဒီလိုနဲ႔ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနလာရာကေန တေန႔က်ေတာ့ ပင္လယ္ကမ္းစပ္တေလွ်ာက္မွာ လမ္းေလွ်ာက္ေနရင္း ခရူးဆိုးဟာ လူ႕ေျခရာအစံုကို စျပီး ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ “က်ြႏ္ုပ္သည္ မိုးၾကိဳးပစ္ခံလိုက္ရေသာ လူတေယာက္ကဲ့သို႔ ရပ္ေနမိသည္“ ဆိုျပီး ခရူးဆိုးက ေရးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစျပီး ေနာင္ (၁၃) ႏွစ္အၾကာ က်ြန္းေပၚမွ လြတ္ေျမာက္ခ်ိန္အထိ ခရူးဆိုးတေယာက္ ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာမ်ိဳးစံုကို ရင္ဆိုင္ရပါေတာ့တယ္။ သူေျခရာေတြ႔ခဲ့တဲ့ လူဟာ ဘယ္သူလဲ။ မိတ္ေဆြလား ရန္သူလား။ အဲဒီ အသိနဲ႕ သူ႕ဘာသာသူ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး အစီအစဥ္သစ္ေတြ ျပဳလုပ္ရပါေတာ့တယ္။ ခရူးဆိုးလုပ္ခဲ့တာကေတာ့ ယေန႔ေခတ္အေခၚ လက္နက္တပ္ဆင္ေရး၊ ကာကြယ္ေရး စီမံခ်က္ပါပဲ။ ပထမဦးဆံုး သူေနတဲ့ေနရာကို ခိုင္မာေတာင့္တင္းေအာင္ ျပဳလုပ္တယ္။ ေနာက္ေတာ့ ပုန္းခိုရာေနရာမ်ား၊ ေျပာင္းေခ်ာေသနတ္မ်ားခ်ထားရန္ ေနရာမ်ား သတ္မွတ္တယ္။ ရန္သူကို ရင္ဆိုင္တိုက္ခိုက္ရန္ အဆင္သင့္ ျပင္ထားတယ္။ သူေျခရာေတြ႔ခဲ့တဲ့ လူဟာ သူ႕အေပၚကို အႏၱရာယ္ရွိခ်င္မွရွိမယ္။ မဟုတ္ပဲ အႏၱရာယ္ ရွိခ်င္လဲ ရွိလာႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေျမာ္အျမင္၊ ဆင္ျခင္တံုတရားနဲ႕ ကာကြယ္ေရး မူ၀ါဒကို ျပဌာန္းထားခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ ခရူးဆိုးဟာ က်ြန္းေပၚမွာ လူတေယာက္တည္းတင္မကပဲ လူအမ်ား ေရာက္ရွိလာတယ္ဆိုတာကို သဲလြန္စရသြားတယ္။ အဲဒီလူေတြဟာ လူသားစားလူရိုင္းမ်ားျဖစ္တာလဲ သိျပီးေနာက္ပိုင္း ကိုယ့္ဘက္တင္သာမက အျခားတဘက္ကိုပါ စတင္ေမးခြန္းထုတ္လာရတယ္။ သူ႕ရဲ႕ ကာကြယ္ေရးမူ၀ါဒ အလုပ္ျဖစ္မလား၊ မျဖစ္ဘူးလား၊ ဖမ္းဆီးစားေသာက္ခံရျခင္းကေန လြတ္ေျမာက္မွာလား၊ မလြတ္ေျမာက္ဘူးလားကို သူကိုယ္တိုင္ ေသခ်ာမသိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးအတြက္ ၾကိဳးစားဖို႕ သူစိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားလိုက္တယ္။ အဲဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႕ပဲ သူ႔ဘာသာသူ ကာကြယ္ေရးနည္းလမ္း မ်ား တိုးတက္လာဖို႕ အစြမ္းကုန္ၾကိဳးစားတယ္။
ခရူးဆိုးမွာ တေယာက္တည္းျဖစ္ျပီး၊ လူသားစားလူရိုင္းမ်ားကေတာ့ အမ်ားႏွင့္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ခရူးဆိုးရဲ႕ ရပ္တည္ေရးမူက တတ္ႏိုင္သမွ် အဲဒီလူေတြကို ေရွာင္ရွားရန္ျဖစ္တယ္။ ဒီလူေတြရဲ႕ အေျခအေနကို ေလ့လာစူးစမ္းျပီး၊ မိမိတည္ရွိေနမွဳကို မသိေအာင္ ပုန္းကြယ္ေနတဲ့ နည္းနဲ႕ တိုက္ခိုက္လာမယ့္ အႏၱရာယ္ကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လဲ ဒီလို ေလ့လာစူးစမ္းေနရင္း သူ႕မူကို ေျပာင္းလဲရေတာ့မယ့္ အေျခအေနတခု ျဖစ္ပြားလာပါေတာ့တယ္။ အဲဒါကေတာ့ လူသားစားလူရိုင္းေတြရဲ႕ သားေကာင္တေယာက္ အသတ္မခံရမီ လြတ္ေျမာက္လာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
“က်ြႏ္ုပ္၏ အသိဥာဏ္မ်ားလင္းလက္သြားသည္။ က်ြႏိုပ္၌ အခိုင္းအေစတေယာက္၊ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ အေပါင္းအေဖာ္တေယာက္၊ လက္ေထာက္တေယာက္ ရရွိရန္ အခ်ိန္ေရာက္လာျပီဟု ယူဆလိုက္သည္။ ထိုယူဆခ်က္သည္ သနားစရာေကာင္းေသာ ထိုသူအား ကယ္ဆယ္ရန္ ေစ့ေဆာ္လိုက္သည္“ လို႕ သူကဆိုခဲ့တယ္။ အဲဒီေစ့ေဆာ္ခ်က္ရွိလာတာနဲ႕ ခရူးဆိုးဟာ လက္နက္စြဲကိုင္ျပီး လိုက္လံဖမ္းဆီးသူေတြနဲ႕ အလိုက္ခံရသူၾကားကို ၀င္ေရာက္ေနရာယူလိုက္တယ္။ လူသားစားလူရိုင္းတေယာက္ကို အလဲထိုးခ် လိုက္ေတာ့ ေနာက္တေယာက္က ခရူးဆိုးကို ျမွားႏွင့္ခ်ိန္ရြယ္လို႕ အဲဒီလူကိုပါ သတ္ပစ္လိုက္ရတယ္။
ဒီလိုနဲ႕ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ခရူးဆိုးဟာ လူသားႏွစ္ေယာက္ပါတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ကို ထူေထာင္လိုက္တယ္။ လူရိုင္းမ်ားလက္က ကယ္တင္လာတဲ့သူကို ဖရိုင္းေဒးလို႕ အမည္ေပးလိုက္တယ္။ သူ႔ကို သခင္လို႕ ေခၚဖို႕ ခရူးဆိုးက ဖရိုင္းေဒးကို သင္ထားတယ္။ အစပိုင္းမွာ ဖရိုင္းေဒးကို စိတ္ခ်ယံုၾကည္မွဳ အျပည့္အ၀မရွိခဲ့ဘူး။ ညအိပ္ရင္ တံခါးပိတ္အိပ္တယ္။ သူ႔မ်က္စိေရွ႕မွာ ရွိေနခ်ိန္ကလြဲရင္ ဖရိုင္းေဒးလက္ထဲမွာ လက္နက္ေတြ မရွိဖို႕ သူသတိထားတယ္။ အဲဒီကေန တျဖည္းျဖည္းခ်င္း သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ၾကားမွာ တဦးေပၚတဦး စိတ္ခ်ယံုၾကည္မွဳေတြ တိုးတက္လာတယ္။ ဆက္ဆံေရး အေျခအေနမွာ သခင္နဲ႕ က်ြန္ဆက္ဆံေရးပဲ ျဖစ္ေပမယ့္ အတူတကြ မိတ္ေဆြ၊ အေပါင္းအသင္းလို ေနထိုင္ဖို႕ သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္ တေယာက္ကိုတေယာက္ စတင္ေလ့လာစျပဳလာတယ္။
ဒီလိုအေျခအေနမွာ လူသားႏွစ္ဦးသာရွိတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းထဲကို အျခားလူသားႏွစ္ဦး ထပ္မံေရာက္ရွိလာတယ္။ လူသားစားလူရိုင္းေတြလက္က ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္လာသူေတြပဲျဖစ္တယ္။ “က်ြႏ္ုပ္၏ က်ြန္းေပၚ၌ လူသားမ်ား တိုးတက္လာသည္ႏွင့္အမွ်၊ က်ြႏ္ုပ္၌ တစတစ ျပီးျပည့္စံုလာသည္ဟု ခံစားရသည္။ မိမိကိုယ္ကိုလဲ ရွင္ဘုရင္ကဲ့သို႔ ထင္ျမင္လာသည္။ ပထမဦးစြာ တိုင္းျပည္တခုလံုးအား က်ြႏ္ုပ္ပိုင္ဆိုင္သည့္ ဥစၥာပစၥည္း အျဖစ္သို႔ သြတ္သြင္းရသည္။ သို႔မွသာ က်ြႏ္ုပ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳ အာဏာတည္ျမဲမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ က်ြႏ္ုပ္၏ ႏိုင္ငံသားမ်ားအလံုးစံု သစၥာ ခံေစရန္ ေဆာင္ရြက္ရသည္။ က်ြႏ္ုပ္သည္သာ အရွင္သခင္၊ ဥပေဒျပဳသူျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႔သည္ အသက္ႏွင့္ ခႏၶာကို က်ြႏ္ုပ္ထံ၌ ေပးလွဴထားရျပီး၊ က်ြႏ္ုပ္သည္သာ သက္ဦးဆံပိုင္ျဖစ္သည္“ ဟူ၍ ခရူးဆိုးက ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီက်ြန္းေလးမွာ ထပ္ျဖစ္လာတဲ့ ေနာက္တဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ ခရူးဆိုးလြတ္ေျမာက္ျပီး အဂၤလန္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီတၾကိမ္ က်ြန္းေပၚကို ထပ္ရာက္လာသူေတြကေတာ့ အဂၤလိပ္သေဘၤာသားေတြပါ။ လူသားစားလူရိုင္းေတြလိုပဲ သေဘၤာသားေတြကလဲ ႏွစ္အုပ္စုကြဲေနတယ္။ စားမည့္သူနဲ႕ အစားခံရမည့္သူေတြေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပုန္ကန္ဖီဆန္သူမ်ားနဲ႕ ဓားစားခံျဖစ္ေနတဲ့ အရာရွိႏွစ္ဦးနဲ႕ ခရီးသည္မ်ား ဆိုျပီး အုပ္စုႏွစ္စု ကြဲေနတယ္။ အဲဒီ အေျခအေနမွာ ခရူးဆိုးက အေရးနိမ့္သူေတြဘက္က ကူညီဖို႕ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။
ဒီလိုဆံုးျဖတ္ျပီး ပုန္ကန္သူသေဘၤာသားေတြ က်ြန္းေပၚမွာ စူးစမ္းေလ့လာေနတုန္း အရာရွိအုပ္စုကို သူခ်ဥ္းကပ္ျပီး သူ႕ရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ကို တင္သြင္းတယ္။ အဲဒီအဆိုျပဳခ်က္က ကမ္းလွမ္းခ်က္ႏွစ္ရပ္ကို လိုက္ေလ်ာရင္ ရန္သူလက္က လြတ္ေျမာက္ဖို႕ အကူအညီေပးမယ္လို႕ဆိုတာျဖစ္တယ္။ ကမ္းလွမ္းခ်က္ အမွတ္(၁)က က်ြန္းေပၚမွာ ေနထိုင္စဥ္ကာလတေလွ်ာက္ သူ႕အာဏာတည္မွုကို မျငင္းဆန္ဖို႕နဲ႕ ကမ္းလွမ္းခ်က္ (၂)က သေဘၤာကို ျပန္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ရင္ သူနဲ႕ သူ႕လူေတြကို အဂၤလိပ္ေရလက္ၾကားကို ပို႔ေဆာင္ေပးဖို႕ျဖစ္တယ္။
ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို လက္ခံတဲ့အတြက္ ခရူးဆိုးက သူတို႕ေတြကို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးျပီး ပုန္ကန္သူေတြကို အတူတကြ ၀ိုင္း၀န္းႏွိမ္နင္းျပီး ေခါင္းေဆာင္ကို ၾကိဳးေပးသတ္လိုက္တယ္။ ငယ္သားေတြကို လက္နက္ျဖဳတ္သိမ္းျပီး က်ြန္းေပၚမွာ ေနရစ္ခဲ့မည္လား (သို႔မဟုတ္) သံေျခက်င္းခတ္ကာ အဂၤလန္သို႔ ေခၚေဆာင္ျပီး ၾကိဳးေပးရမည္လား ဆိုျပီး ေရြးခ်ယ္ခိုင္းတယ္။ အသက္ရွင္မွဳကို ေရြးခ်ယ္ၾကလို႕ က်ြန္းေပၚတြင္ ထားရစ္ခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႕ ခရူးဆိုးနဲ႕ သူ႕ မဟာမိတ္ေတြဟာ အဂၤလန္ကို ေခ်ာေမာစြာ ျပန္ေရာက္ခဲ့ၾကတယ္။
ဒီဥပမာဟာ ဖရိုင္းေဒးဆိုတဲ့ ေနာက္ထပ္လူသားတေယာက္ ေပၚထြက္လာခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရး စတင္ေပၚထြက္လာခဲ့တာ၊ ရန္သူလား၊ မိတ္ေဆြလား မသိတဲ့ ေနာက္ထပ္လူတေယာက္ က်ြန္းေပၚမွာ ရွိေနျပီလို႕ သိလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္ေရး မူေတြ ခ်မွတ္လာေတြ၊ လူအမ်ားေရာက္လာခ်ိန္မွာ အေပးအယူလုပ္တာေတြ၊ အေရးနိမ့္သူဘက္က ရပ္တည္ေပးရင္း ကိုယ့္အတြက္ အက်ိဳးရွိမယ့္ ရလာဒ္ကိုပါ တြက္ခ်က္စဥ္းစားတာေတြကို မီးေမာင္းထိုးျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူတဦးတေယာက္ထက္ ပိုလာတဲ့ အခ်ိန္အခါမ်ိဳးမွာ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္သေဘာတရားေတြ၊ အာဏာက်င့္သံုးမွုေတြ ပါ၀င္ေနျပီးသားလို႕ ပညာရွင္ေတြက အဆိုျပဳထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးရဲ႕ သေဘာတရားေတြကို လူႏွစ္ဦးႏွစ္ေယာက္ကေန ေက်ာ္လြန္ျပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ျဖန္႕က်က္ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။
ႏိုင္ငံေရး အား အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုျခင္း
ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုတဲ့အခါမွာ ျပႆနာႏွစ္ရပ္နဲ႕ ၾကံဳၾကရတယ္လို႕ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ အင္ဒရူးေဟး၀ဒ္က ေရးသားခဲ့ဖူးပါတယ္။ ပထမျပႆနာတရပ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အဓိပၸာယ္တမ်ိဳးနဲ႕ သေဘာေပါက္ေနၾကတာမ်ိဳးပါ။ တခ်ိဳ႕က ဒါကို ပညာရပ္နယ္ပယ္တခုလို႕ သေဘာထားၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လဲ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို မိမိလိုရာ အျမင္၊ အေတြးေတြနဲ႕ ဆြဲယူနားလည္ထားၾကတယ္။ ပိုဆိုးတာကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို ညစ္ညမ္းတဲ့ စကားလံုး၊ ရွဳပ္ေထြးတဲ့ စကားလံုး အျဖစ္ ရွဳျမင္သူေတြ ရွိေနတာပါ။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့စကားလံုးကို ၾကားလိုက္တာနဲ႕ စစ္ပြဲေတြ၊ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မွုေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ ျပႆနာေတြ၊ အက်ဥ္းေထာင္ေတြ၊ လိမ္ညာလွည့္ဖ်ားမွုေတြကိုပဲ ဆက္စပ္ေတြးမိေနၾကသူေတြ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရား ေတြထဲမွာ ဒီအေၾကာင္းအရာေတြ ပါ၀င္တာမွန္ေပမယ့္ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ လူအမ်ားအက်ိဳးသယ္ပိုးေဆာင္ရြက္ေရး၊ ျပည္သူလူထုအတြက္ အက်ိဳးရွိေစမယ့္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ေရး စတာေတြနဲ႕လဲ ဆက္စပ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ အဒရီယန္ လက္ဘ္၀စ္ခ်္ ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္တဲ့ လူမွု လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအားလံုးရဲ႕ ဗဟိုခ်က္မျဖစ္ျပီး၊ မိသားစုတြင္းမွာလဲ မိသားစုႏိုင္ငံေရး၊ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းအုပ္စုမွာလဲ မိတ္ေဆြအုပ္စုႏိုင္ငံေရး၊ လူမ်ိဳးေတြမွာလဲ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရး၊ ကမၻာၾကီး တခုလံုးမွာလဲ ကမၻာ့ ႏိုင္ငံေရး စသျဖင့္ အလႊာမ်ိဳးစံု၊ ေနရာစံုမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ သေဘာတရား ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတယ္ လို႕ ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။
ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရာမွာ ေနာက္ထပ္ၾကံဳၾကတဲ့ ျပႆနာတရပ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုတာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး နားလည္မွုအျမင္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ႏိုင္ငံေရးဆိုတာကို အာဏာက်င့္သံုးမွုလို႕ နားလည္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ အမ်ားစုေပါင္းျပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္မွုလို႕ ျမင္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ ရွားပါးတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြကို ခြဲေ၀အသံုးခ်မွုလို႕ ယူဆၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လိမ္ညာလွည့္ဖ်ားတဲ့ အႏုပညာတရပ္လို႕ ေတြးျမင္ၾကျပန္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးေလာကဆိုတာ ရွဳပ္ေထြးတယ္၊ ပါးနပ္လိမ္မာမွရမယ္၊ ကြက္ေက်ာ္ရိုက္ႏိုင္မွ ရမယ္ဆိုတဲ့ အဆိုေတြဟာ ဒီေနာက္ဆံုး အေတြးအေခၚကေန ျမစ္ဖ်ားခံလာတာျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံက လူအမ်ားဆီမွာ ဒီအေတြးအေခၚ၊ အျမင္ေတြ ရွိလာရင္ သိပ္အႏၱရာယ္ၾကီးပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးေနာက္ကြယ္က လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို အက်ိဳးျပဳႏိုင္ေစတဲ့ ၾကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ေသာ သေဘာတရားေတြကို မရွဳျမင္ႏိုင္ေတာ့လို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္စိတဘက္ရဲ႕ အလင္းေရာင္ကို အေမွာင္ဖံုးသြားတာနဲ႕ အတူတူပဲ ျဖစ္သြားတတ္တာေၾကာင့္ အဆိုးနဲ႕ စျမင္တဲ့အခါ ေကာင္းမြန္တာေတြကို မျမင္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဘယ္အေၾကာင္းအရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ မွန္ကန္တဲ့ အခ်က္အလက္၊ မွန္ကန္တဲ့သေဘာတရားကို အဆိုးဘက္ကေကာ၊ အေကာင္းဘက္ကပါ သိ႐ွိနားလည္ဖို႕ လိုအပ္လွပါတယ္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုတဲ့ အနက္အဓိပၸာယ္ကို ဖြင့္ဆိုၾကရမွာ အျမင္ေလးမ်ိဳးကြဲျပားျခားနားပါတယ္။ ပထမတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အစိုးရဖြဲ႕စည္းျခင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း အႏုပညာတရပ္လို႕ ျမင္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျပည္သူ႕ေရးရာ (public affairs) လို႕ ရွဳျမင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အေပးအယူ၊ အေလွ်ာ့အတင္း ျပဳလုပ္မွု၊ ၫွိႏွိဳင္းေဆာင္ရြက္မွဳ၊ တနည္းဆိုရင္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ျပဳလုပ္တဲ့ အႏုပညာ တရပ္ကို ေတြးျမင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ပါ၀ါက်င့္သံုးမွုလို႕ ရွဳျမင္တာျဖစ္ပါတယ္။
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)
ခင္မမမ်ိဳး (၂၄၊ ၈၊ ၂၀၀၉)
Friday, 11 September 2009
Uncensored Burma - Daily News ( Sep 10 )
Uncensored Burma - Daily News ( Sep 10 )
၀န္ႀကီးဌာနမ်ားတြင္ အင္တာနက္သုံးစဲြမႈ ကန္႔သတ္
ေအာင္သက္၀ုိင္း ဧရာ၀တီ
ျပည္ပသတင္းဌာနမ်ားသုိ႔ အစိုးရႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား စီးဆင္းေနမႈအား တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားတြင္ အင္တာနက္ အသုံးျပဳျခင္းကို စတင္ ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္ေနေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရေရႊမန္း၏ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္္ ေျမာက္ကိုရီးယား ခရီးစဥ္ မွတ္တမ္း၊ ေနျပည္ေတာ္တြင္ လုိဏ္ဂူႀကီးမ်ား တည္ေဆာက္ေနမႈ စသည့္ အစုိးရ၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္ စီမံကိန္းမ်ား၊ သတင္းမ်ား ျပည္ပ သတင္းဌာနမ်ားသို႔ ေပါက္ၾကားေနသျဖင့္ ထုိသို႔ ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေနျပည္ေတာ္ ၀န္ထမ္းမ်ားထံမွ သိရသည္။
အင္တာနက္ မျဖစ္မေန အသုံးျပဳရမည္ ဆုိပါက ညႊန္ၾကားေရးမွဴးအဆင့္ အရာရွိမ်ားကိုသာ တာ၀န္ခံၿပီး သုံးစြဲခြင့္ ေပးသည္ဟု စုံစမ္းသိရွိရသည္။
“ရုံးက ကြန္ပ်ဴတာေတြမွာ အင္တာနက္ ခ်ိတ္ထားတာကုိ ညႊန္ခ်ဳပ္ အမိန္႔နဲ႔ ကန္႔သတ္လိုက္တယ္။ ၀န္ထမ္းေတြ အရင္ကလို အင္တာနက္ သုံးလို႔ မရေတာ့ဘူး” ဟု ေနျပည္ေတာ္ရိွ ၀န္ႀကီးဌာန တခုမွ
အရာရွိငယ္ တဦးက ေျပာသည္။
ပိတ္ပင္ရာတြင္ ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရး၊ ဘ႑ာေရးႏွင့္ အခြန္၊ စီးပြားေရး ႏွင့္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး၊ ႏုိင္ငံျခားေရး၊ ဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာေရး၊ အမွတ္ (၁) စက္မႈ စသည့္ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား ပါ၀င္သည္ဟု ေနျပည္ေတာ္ ၀န္ထမ္းမ်ားထံမွ သိရွိရသည္။
ေနျပည္ေတာ္ရိွ ၀န္ႀကီးဌာန ရုံးမ်ားတြင္သာမက ျပည္နယ္တုိင္း အသီးသီးရွိ ၀န္ႀကီးဌာန ရုံးခြဲမ်ားတြင္လည္း ထုိသို႔ ပိတ္ပင္ထားသည္ဟု သိရသည္။
“ဒီႏွစ္ထဲမွာ အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားက လာေရာက္တဲ့ အေရးႀကီး သံတမန္ေတြ၊ ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႕ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ အေသးစိတ္ သတင္း အခ်က္အလက္ ဖိုင္ေတြ ျပည္ပမီဒီယာေတြကို
အီးေမးလ္ေတြက တဆင့္ ေပါက္ၾကားတာေတြ အရမ္းမ်ားလာလို႔ အဲဒီလို အင္တာနက္ သုံးခြင့္ပိတ္တာလို႔ ေျပာတယ္” ဟု ေနျပည္ေတာ္ရိွ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ထမ္း တဦးက ရွင္းျပသည္။
သုံးစြဲခြင့္ ျပဳထားေသာ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားတြင္မူ ႏုိင္ငံတကာ၌ တြင္က်ယ္ေနသည့္ ဂ်ီေမးလ္ ကဲ့သို႔ေသာ အခမဲ့ အီးေမးလ္မ်ား သုံးစြဲျခင္းကို ပိိတ္ပင္ထားၿပီး အစုိးရ ထံတြင္ မွတ္ပုံတင္ထားသည့္ အီးေမးလ္မ်ားကိုသာ သုံးစြဲရန္ ညႊန္ၾကားထားသည္ဟု သိရသည္။ ပိတ္ပင္မႈထဲတြင္ ဂ်ီေတာ့ပ္ အသုံးျပဳျခင္းလည္း ပါ၀င္သည္။
ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္မႈမ်ား၏ ရလဒ္ေၾကာင့္ ဌာနဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား ေႏွာင့္ေႏွး၊ ခက္ခဲလာေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ရိွ ၀န္ထမ္းမ်ားက ဆိုသည္။
ႏုိင္ငံတကာတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရား ပိုမို ျမန္ဆန္ လြယ္ကူေရး အတြက္ အင္တာနက္ အသုံးျပဳမႈ တိုးျမွင့္ လုပ္ေဆာင္ေနခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ စစ္အစိုးရက ယခုက့ဲသုိ႔ ကန္႔သတ္ေနျခင္းမွာ ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲျခင္းပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ အုိင္တီပညာရွင္ လူငယ္တဦးက သုံးသပ္သည္။
“အစိုးရအေနနဲ႕ e-government စနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္လို႔ မၾကာခဏ ဆိုသလို ေၾကြးေၾကာ္ေနတယ္။ ဒီလို e-government စနစ္ကုိ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မယ္ ဆိုရင္ အင္တာနက္ သုံးစြဲခြင့္ကို ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္တာေတြ မလုပ္သင့္ဘူး” ဟု ထုိ အုိင္တီပညာရွင္လူငယ္က ေျပာသည္။
အာဏာပုိင္တုိ႔သည္ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားအတြင္း အင္တာနက္သုံးစြဲခြင့္ ကန္႔သတ္ထားရုံ သာမက ျပည္သူမ်ား သုံးစြဲေနသည့္ အင္တာနက္လိုင္းမ်ား ေႏွးေကြးေစရန္ စီစဥ္ျခင္း၊ ဂ်ီေမးလ္ ႏွင့္ အမ်ားသုံး အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားသုိ႔ ၀င္ေရာက္မႈ မျပဳႏုိင္ေစရန္ ပိတ္ဆုိ႔ထားျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ေနသည္။
ႏုိင္ငံေရး မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ အင္တာနက္ ျမန္ႏႈန္း က်ဆင္းသြားျခင္း သုိ႔မဟုတ္ အင္တာနက္ အခ်ိတ္အဆက္ လုံး၀ ျပတ္ေတာက္သြားျခင္းမ်ားႏွင့္လည္း ႀကဳံေနရသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လြန္ခ့ဲသည့္ ၁၂ ႏွစ္ခန္႔မွစ၍ အင္တာနက္ အသုံးျပဳမႈ စတင္ခ့ဲသည္။ ေစ်းႏႈန္း ႀကီးျမင့္ေသာေၾကာင့္ အမ်ားျပည္သူ အလြယ္တကူ သုံးစဲြ၍ မရႏုိင္ေပ။ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ မွတ္ပုံတင္ၿပီး အီးေမးလ္ သုံးစဲြသူ ၅၈ ဦးသာ ရိွေၾကာင္း အစုိးရက ထုတ္ျပန္သည့္ စာရင္းအရ သိရသည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ အင္တာနက္ကေဖးမ်ား ေပၚေပါက္လာၿပီး အင္တာနက္ အသုံးျပဳမႈ ပုိမုိ က်ယ္ျပန္႔လာသည္။
ဓာတ္ေငြ႔ေရာင္းရေငြမ်ားကုိ စစ္အစိုးရက စကၤာပူတြင္ သိမ္းထားဟုဆို
သန္းထုိက္ဦး ဧရာ၀တီ
ျမန္မာစစ္အစိုးရက သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ေရာင္းခ်မႈမွ ရရွိသည့္ ၀င္ေငြမ်ားကုိ စင္ကာပူႏိုင္ငံရိွ ဘဏ္ႀကီး ႏွစ္ခုတြင္ လွ်ိဳ႕၀ွက္ သိမ္းဆည္းထားသည္ဟု စုံစမ္း သိရိွရေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး ႏွင့္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ (ERI)က ယေန႔ ေျပာဆိုလိုက္သည္။
ေဒၚလာ ဘီလီယံ အမ်ားအျပားကုိ Overseas Chinese Banking Corporation (OCBC) ႏွင့္ DBS group (DBS) ဘဏ္ တုိ႔တြင္ သိမ္းဆည္းထားသည္ဟု ERI အဖဲြ႔က ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ခံစာ ၂ ေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
“ကိုယ့္ျပည္သူလူထုရဲ႕ လူမႈေရး အသံုးစရိတ္ အာရွမွာ အနိမ့္ဆံုး၊ အဆင္းရဲဆုံး ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ႕၀င္ေငြ ေဒၚလာ ဘီလီယံေပါင္း မ်ားစြာကို စကၤာပူမွာ သြားၿပီးေတာ့ လွ်ိဳ႕၀ွက္ အပ္ထားတယ္” ဟု ERI မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Matthew Smith က ျပစ္တင္ ေ၀ဖန္လုိက္သည္။
ကမၻာ့ ေငြေၾကးေစ်းကြက္တြင္ ထုိသုိ႔ တရားမ၀င္သည့္ ၀င္ေငြမ်ားအား တားဆီးရန္၊ စစ္အစုိးရႏွင့္ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္သည့္ အဖြဲ႔အစည္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား ဖိအား ေပးရန္၊ စစ္အစုိးရ၏ ဘဏ္ စာရင္းသုိ႔ ေငြေၾကး ၀င္ထြက္မႈမ်ားကုိ တင္းက်ပ္ေပးရန္ ERI အဖဲြ႔က ႏုိင္ငံတကာသုိ႔ တုိက္တြန္းလုိက္သည္။
ျမန္မာျပည္တြင္ ရင္းႏွီး ျမွဳပ္ႏွံသည့္ Total ႏွင့္ Chevron ေရနံကုမၸဏီႀကီးမ်ားက ျမန္မာစစ္အစိုးရ ေခါင္းမာလာေစေရး အတြက္ အကူအညီ ေပးေနေၾကာင္း၊ ထုိ၀င္ေငြမ်ားေၾကာင့္ စစ္အစုိးရအေပၚ ဖိအားေပးေနမႈမ်ား ထိေရာက္မႈ ေလ်ာ့နည္းခ့ဲရေၾကာင္း ERI အဖဲြ႔၏ အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။
ျမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ ထုိ ကုမၸဏီ ၂ခု၏ ရတနာ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းမွ ေဒၚလာ ၄.၈၃ ဘီလီယံ ရခ့ဲသည္ဟု ဆုိသည္။ ထုိအထဲမွ အနည္းဆံုး ၄.၈၀ ဘီလီယံကုိ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘ႑ာေငြတြင္ ထည့္သြင္းထားျခင္း မရွိဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
အဆုိပါ စီမံကိန္း၏ တနသၤာရီတုိင္း အတြင္း မုိင္ ၂ဝဝ ေက်ာ္ရွည္သည့္ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္း ျဖတ္သြားရာ လမ္းတေလွ်ာက္တြင္ မြန္၊ ကရင္ ႏွင့္ ထားဝယ္ ရြာသားမ်ား လုပ္အားေပးရျခင္း၊ လယ္ယာ ေျမ အသိမ္းခံရျခင္း၊ ရြာေျပာင္းေရႊ႕ရျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားခ့ဲသည္ဟု သိရသည္။ စီမံကိန္း လုံၿခဳံေရးကုိ တာဝန္ယူသည့္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္က ထုိေဒသတြင္ လူသတ္မႈမ်ား၊ မုဒိမ္းမႈမ်ား က်ဴးလြန္သည္ဟုလည္း လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔မ်ားက စြပ္စဲြထားသည္။
အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေျခစုိက္ ERI အဖဲြ႔၏ အစီရင္ခံစာ ၂ ခုတြင္လည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးမႈမ်ား အေၾကာင္းကုိ အဓိကထားၿပီး ျပဳစုထားသည္။
နယ္ျခားေစာင့္ အေရး ကခ်င္ႏွင့္ စစ္အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ ထပ္မံေဆြးေႏြး
ဖနိဒါ ၾကာသပေတးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ 10
ခ်င္းမုိင္(မဇၩိမ)။ ။ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ဖြဲ႔စည္းေရး ျငင္းဆိုေနေသာ ကခ်င္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ (KIO) မွ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ စစ္အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအၾကား ယမန္ေန႔က ထပ္မံ ေဆြးေႏြးခဲ့ သည္။
စစ္ဘက္ေရးရာလံုၿခံဳေရးအရာရွိခ်ဳပ္ ဒု-ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ရဲျမင့္ အဖြဲ႔ႏွင့္ ဒုဥကၠဌ ဦးေဂါင္ရီေဇာ္ဆိုင္းက ဦးေဆာင္သည့္ KIO ကိုယ္စားလွယ္ ၈ ဦးတို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ျမစ္ႀကီးနားရွိ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္႐ုံးတြင္ ေဆြးေႏြးၾကျခင္းျဖစ္သည္။
“အသြင္ကူးေျပာင္းေရး transformation နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ထပ္ေဆြးေႏြးၾကတယ္။ ၉ နာရီ ေလာက္ကေန ၁၁ နာရီမွာ ၿပီးသြားတယ္” ဟု ေတြ႔ဆံုပြဲသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သူ KIO အရာရွိတဦးက မဇိၩမကို ေျပာသည္။
သုိ႔ေသာ္ ေကအုိင္အုိ ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္မွ တာဝန္ရွိသူမ်ားကို ျပန္လည္ရွင္းျပရျခင္း မရွိေသးသျဖင့္ ေဆြးေႏြးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေသးစိတ္ကုိမူ ေျဖၾကားျခင္း မရွိပါ။
စစ္အစိုးရက အပစ္ရပ္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ားအား နယ္ျခားေစာင့္တပ္ BGF အျဖစ္ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းရန္ တြန္းအားေပးေနၿပီး ကခ်င္ KIO အဖြဲ႔က လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း ယခုႏွစ္ ဇူလိုင္လကတည္းက ေနျပည္ေတာ္သို႔ အေၾကာင္းၾကားထားျပီး ျဖစ္ သည္။
သို႔ေသာ္ စစ္အစိုးရကမူ သေဘာထားေျပာင္းလိုဟန္မရွိပဲ နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းရန္ လာမည့္လ ေနာက္ဆံုးထား ဆံုးျဖတ္ရန္ KIO အား သတိေပးထားသည္။
ယခုလ ၅-၆ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ လိုင္ဇာၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ ကခ်င္လူထု ကုိယ္စားလွယ္ ၃၂၄ ဦးႏွင့္ ေကအိုင္အို ေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ေသာ အစည္းအေဝးကလည္း စစ္အစိုးရ၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈခံရမွာ ျဖစ္ေသာ တပ္အသြင္ေျပာင္းေရးကို ပယ္ခ်ခဲ့သည္။
ယင္းအစည္းအေဝးက ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈရွိရန္ လိုလားေၾကာင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးပါက ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ KIO အၾကား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာတူၾကသည္။
အသစ္ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရ၌လည္း KIO ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမဝင္ပဲ ပါဝင္လိုေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ KIO ၏ လက္နက္ကိုင္တပ္ KIA ကိုလည္း ကခ်င္ေဒသ လံုၿခံဳေရးတပ္ Kachin State Guard Force အျဖစ္ ျပည္နယ္အစိုးရ လက္ေအာက္တြင္ ဖြဲ႕စည္းလိုေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾကသည္။
ဒုတိယ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ရဲျမင့္ႏွင့္ ေကအုိင္အုိတုိ႔ ယခုလ ၆ ရက္ေန႔က ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕၌ ႏွစ္ဖက္ေတြ႔ဆံုရန္ စီစဥ္ခဲ့ေသာ္လည္း ကခ်င္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထဲတြင္ ဒု-စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္မႉးၾကီး ဂြမ္ေမာ္ မပါသျဖင့္ဟု ဆိုကာ စစ္အစုိးရဘက္မွ ရက္ေ႔ရႊဆိုင္းခဲ့ၿပီး ယမန္ေန႔မွသာ ေတြ႔ဆံုခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း KIO ႏွင့္ နီးစပ္ သူမ်ားကေျပာသည္။
ဒု-ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးရဲျမင့္သည္ ၂၀၁၀ခု ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ရန္ ပါတီေထာင္မည့္ KIO မွ ဒုဥကၠဌ တာဝန္ယူခဲ့သူ ေဒါက္တာတူးဂ်ာႏွင့္လည္း ယေန႔နံနက္ပိုင္းတြင္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ေၾကာင္း ေဒါက္တာတူးဂ်ာက မဇၥ်ိမကိုေျပာသည္။ သုိ႔ေသာ္ မၾကာမွီဖြဲ႔စည္းရန္ရွိသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တုိးတက္ေသာပါတီ Kachin State Progressive Party (KSPP) ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးျခင္း မရွိေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာ သည္။
ေဒါက္တာတူးဂ်ာ အပါအဝင္ KIO ေခါင္းေဆာင္ (၆) ဦးတို႔သည္ စစ္အစိုးရ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ရန္ ယခုလ ၂ ရက္ေန႔၌ KIO ၏ စည္းမ်ဥ္းႏွင့္အညီ အဖြဲ႔မွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ ၾကသည္။
ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဒု-ဗိုလ္မႉးၾကီးသက္ပံု ႏွင့္အဖြဲ႔သည္ ကုိးကန္႔ေဒသကုိ မၾကာေသးမီက တုိက္ခုိက္ရျခင္းသည္ မူးယစ္ေဆးႏွင့္ လက္နက္ထုတ္လုပ္မႈတုိ႔ေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း ၾသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔က ေကအုိင္အုိဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ လုိင္ဇာၿမိဳ႕သုိ႔ လာေရာက္ရွင္းျပခဲ့သည္။
ဒု-ဗုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ရဲျမင့္သည္ KIO အဖြဲ႔အား ေတြ႔ဆုံၿပီးေနာက္" ဝ" ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးအဖြဲ႔ (UWSA) ဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ ပန္ဆန္းၿမိဳ႕တြင္ "ဝ" ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း "ဝ" အဖြဲ႔ႏွင့္ နီးစပ္သည့္ သတင္းရပ္ကြက္မွ သိရသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႔ခြင့္ရေရး အေၾကာင္းမျပန္
ျမင့္ေမာင္ ဗုဒၶဟူးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ 09 ရက္
နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)။ ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အမႈ အယူခံကိစၥ ေဆြးေႏြးရန္ ေရွ႕ေနမ်ားက အာဏာပိုင္မ်ားထံ ေတြ႔ဆံုခြင့္ျပဳေရးအတြက္ ယမန္ေန႔က ေတာင္းဆိုခဲ့ရာ ယခုတုိင္ အေၾကာင္း မျပန္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။
ယခုလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္တုိင္း တရား႐ံုး၌ အယူခံအတြက္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးရမည္ျဖစ္သျဖင့္ ထိုေန႔မတိုင္မီ အမႈသည္မ်ားျဖစ္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ အတူေန ႏုိင္ငံေရး လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ ေဒၚခင္ခင္ဝင္းႏွင့္ သမီးျဖစ္သူ မဝင္းပပ ထံ သြားေရာက္ခြင့္ျပဳရန္ ေရွ႕ေနမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ရာ အေၾကာင္းမျပန္ေသးျခင္း ျဖစ္သည္။
“အခုအခ်ိန္ထိေတာ့ ဘာမွ အေၾကာင္းျပန္စာ မရေသးပါဘူး။ အမႈသည္ ကာယကံရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္ ယူရမယ္။ အမႈက ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ၾကားနာမယ္။ အဲဒီအတြက္ အမႈသည္ ကာယကံရွင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ရဖို႔ လိုတယ္” ဟု အမႈအတြက္ ေရွ႕ေန ၄ ဦးထဲမွ ဦးဥာဏ္ဝင္းက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ယခုလ ၄ ရက္ေန႔က တိုင္းတရား႐ံုးတြင္ အယူခံခြင့္ျပဳရန္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးရာ တရား႐ံုးက လက္ခံခဲ့ၿပီး၊ ယခုလ ၁၈ ေန႔တြင္ ႏွစ္ဖက္ေရွ႕ေနမ်ား အျပန္အလွန္ ေလွ်ာက္လဲရန္ ခ်ိန္းဆိုခဲ့သည္။
ဦးဥာဏ္ဝင္းက “အယူခံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရား႐ံုးရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပၚမွာ မူတည္တာေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔က ဆံုးျဖတ္ခြင့္ ရတာမဟုတ္ဘူး။ သို႔ေသာ္ ဥပေဒ အခ်က္အလက္အရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဘာအျပစ္မွ မက်ဴးလြန္ဘူး ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးမွာပါ။ ေဒၚစုနဲ႔ ေဒၚခင္ခင္ဝင္း သားအမိ ႏွစ္မႈစလံုးအတြက္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးရမွာ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္လ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေဒၚခင္ခင္ဝင္းတို႔ကို ေျမာက္ပိုင္းခ႐ိုင္ တရား႐ံုးက အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ ျပစ္ဒဏ္ခ်ခဲ့ေသာ္လည္း စစ္အစိုးရ အၾကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊ၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ကို ထက္ဝက္ ေလွ်ာ့ခ်ကာ ေနအိမ္၌ပင္ ဆုိင္းငံ့ျပစ္ဒဏ္ျဖင့္ ေနထုိင္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။
ပ်က္ျပယ္ၿပီးျဖစ္သည့္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒအရ စီရင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟုဆိုကာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရွ႕ေနမ်ားက ခ႐ိုင္တရား႐ံုး ေလွ်ာက္လဲခဲ့ၾကေသးသည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒ နိဒါန္း အပိုဒ္ ၃ ၌ ေဖာ္ျပထားသည္မွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ အေျခအေန အရပ္ရပ္ေၾကာင့္ ၁၉၇၄ ခု အေျခခံဥပေဒ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပသည့္အျပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔ ရက္စြဲျဖင့္ လက္မွတ္ထိုးၿပီး ေၾကညာခဲ့သျဖင့္ ထိုဥပေဒသည္ ယခုအခါ ပ်က္ျပယ္ၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးၾကည္ဝင္းက ေျပာဆိုခဲ့သည္။
ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အႏုိင္ရခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္၏ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးျဖစ္ၿပီး၊ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၉ ႏွစ္အတြင္း ၁၄ ႏွစ္ခန္႔ အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ခံခဲ့ရသည္။
စစ္ပြဲသစ္မ်ား မၾကာမီ ျဖစ္ပြားလာႏိုင္ဟု အကဲခတ္မ်ား ေျပာဆုိ
ေက်ာ္ခ ဗုဒၶဟူးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ 09
ခ်င္းမုိင္ (မဇၩိမ)။ ။ MNDAA ကိုးကန္႔တပ္ကို တိုက္ခိုက္ၿပီးေနာက္ ေဒသတြင္းသို႔ စစ္အစိုးရ တပ္ဖဲြ႔မ်ား ပိုမို ျဖည့္တင္းထားသျဖင့္ တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္တြင္ ေနာက္ထပ္စစ္ပြဲမ်ား မၾကာမီ ျဖစ္ပြားလာဖြယ္ ရွိသည္ဟု စစ္ေရး အကဲခတ္မ်ားက ေျပာသည္။
စစ္အစိုးရ တပ္မ်ားသည္ ဝ' တို႔ အမာခံ တပ္စြဲထားသည့္ ဝ' နယ္ေျမေျမာက္ပိုင္း ဟုိပန္းၿမိဳ႕မွ မိုင္ ၂၀ ခန္႔ေဝးေသာ သံတံုးၿမိဳ႕နယ္ မိုင္းဆတ္ၿမိဳ႕အနီးတဝိုက္၊ ဝ' နယ္ေျမအလယ္ပိုင္း က်ဳိင္းတံုအေရွ႕ေျမာက္တြင္ အာပီဂ်ီ ေလာင္ခ်ာ၊ ေမာ္တာႏွင့္ သံခ်ပ္ကာ ကားမ်ား အပါအဝင္ျဖင့္ လြန္ခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္ကတည္းက တပ္စြဲလာခဲ့သည္ဟု ရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ (ေတာင္ပိုင္း) သတင္းရပ္ကြက္မ်ားအရ သိရသည္။
ေဒသတြင္း အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနသူ ရွမ္းသံေတာ္ဆင့္ သတင္းဌာနမွ လက္ေထာက္အယ္ဒီတာ ဦးစိန္ၾကည္က ”စက္တင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔က ေတာင္ၾကီးကေန ပင္းကူကိုအသြား၊ အဲဒီလမ္းတေလွ်ာက္မွာ စစ္ကားအစီး ၄၆ စီး၊ Escort အေစာင့္အေရွာက္ တပ္စိတ္တစိတ္ပဲပါတယ္။ အကုန္လံုး မိုးကာအုပ္ထားတယ္။ … လက္နက္ၾကီးေတြ၊ က်ည္ဆံေတြ၊ ေလာင္စာေတြလို႔ ေျပာတယ္။ အဲဒီကားေတြက က်ဳိင္းတံုေရာက္ေတာ့ ထက္ဝက္စီခြဲၿပီး ထက္ဝက္က ပင္းကူရဲ႕ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ကို တက္သြားတယ္။ ေနာက္တဝက္က က်ဳိင္းတံုရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ကို ဆင္းသြားတယ္။ အဲဒါက မိုင္းေယာင္းၿမိဳ႕နယ္” ဟု ေျပာသည္။
ေနျပည္ေတာ္စစ္႐ံုးႏွင့္နီးစပ္ေသာ သတင္းရပ္ကြက္တခုက စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ စစ္ပြဲမ်ားအတြက္ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ရွိေနသည္ဟု ဆိုသည္။
အေရွ႕ေျမာက္တို္င္း စစ္တို္င္းမႉး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္သန္းထြဋ္သည္ ကိုးကန္႔ေဒသ ေလာက္ကိုင္တြင္ အေျခစိုက္ၿပီး၊ တပ္မ်ားကို ကြပ္ကဲလ်က္ရွိျပီး ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မင္းေအာင္လိႈင္သည္လည္း ေဒသတြင္းသို႔ လွည့္လည္လ်က္ ရွိသည္။
စစ္တပ္ထိပ္ပို္င္းေခါင္းေဆာင္မ်ားက လူအမ်ား စစ္ပြဲကို အာ႐ံုစိုက္ေနျခင္းသည္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေမွးမွိန္သြားေစၿပီး၊ လုပ္ကိုင္ခြင့္ အခြင့္လမ္း သာေစသည္ဟု ယူဆေနေၾကာင္း အဆိုပါသတင္းရပ္ကြက္က ေျပာသည္။
အပစ္အခတ္ရပ္ ဝ' ျပည္ ေသြးစည္းညီညႊတ္ေရး တပ္မေတာ္ - UWSA ကလည္း နယ္ေျမအတြင္း တပ္လွန္႔မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားၿပီး၊ စစ္သားေဟာင္းမ်ားကို ျပန္လည္ေခၚယူျခင္းႏွင့္ လိုအပ္လွ်င္ တအိမ္တေယာက္ႏႈန္း စစ္သားစုေဆာင္းမည္ဟု မွာၾကားထားေၾကာင္း သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနသည္။
ယခုလ ၅ ရက္ႏွင့္ ၆ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ ဝ' ေဒသ ၿမိဳ႕နယ္ ၁၂ ၿမိဳ႕နယ္တြင္း အစည္းအေဝးမ်ား ေခၚယူခ့ဲကာ၊ လိုအပ္လွ်င္ တအိမ္တေယာက္ စစ္ထဲလိုက္ရန္ ဆင့္ေခၚမည္ဟု ေျပာၾကားထားေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကို ကိုးကား၍ အာအက္ဖ္ေအ ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ သတင္းတရပ္တြင္ ပါရွိသည္။
လူဦးေရ ၄ သိန္းေက်ာ္ရွိ ဝ' ေဒသတြင္ စစ္သည္အင္အား အနည္းဆံုး ၂ ေသာင္းခန္႔ ရွိမည္ဟု ခန္႔မွန္းရသည္။
အစဥ္အလားအားျဖင့္ အေျခခံစစ္ပညာႏွင့္ ဝ' လူငယ္အမ်ားစု ကြ်မ္းဝင္ၾကသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဝ' ေခါင္းေဆာင္မ်ားက အရန္စစ္သည္အင္အား ၄ ေသာင္းေက်ာ္ကို ဆင့္ေခၚထားၿပီးျဖစ္သည္ဟု ဦးစိန္ၾကည္က ေျပာသည္။
အျခားေသာ စစ္႐ံုးသတင္းရပ္ကြက္တခုက ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားေသာ ကိုးကန္႔ေခါင္းေဆာင္သည္ ဝ' နယ္ေျမအတြင္း ေရာက္ရွိေနသည္ဆိုကာ ျပန္လည္လႊဲေပးရန္ နအဖက ေတာင္းဆိုထားသည္ဟု ဆိုသည္။
ဝ' ႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားလွ်င္ ရွမ္းႏွင့္ ဝ' ဒုကၡသည္ ၅ ေသာင္းေက်ာ္အထိ ထိုင္းႏိုင္ငံထဲ ထြက္ေျပးႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံဘက္ကိုေတာ့ ထိုပမာဏထက္ ပိုႏုိင္သည္ဟု အကဲခတ္မ်ားက တြက္ဆထားၾကသည္။
ေရကာတာတည္ေဆာက္မႈေၾကာင့္ ငါးလုပ္ငန္းက်ဆင္း
အင္းလုပ္သားမ်ား စီးပြားေရးက်ပ္တည္း
ေအာင္ထက္ / ၁၀ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉ ေခတ္ျပိဳင္
ပဲခူးတုိင္းအေနာက္ပုိင္း အုတ္ဖုိ၊ မုိးညိဳၿမိဳ႕တုိ႔၏ အင္းလုပ္ကြက္မ်ားတြင္ ဧရာ၀တီျမစ္ေရ မတုိးသည္မွာ ၾကာျမင့္ေနၿပီး ယခုႏွစ္ အဆုိး၀ါးဆုံးအေျခအေနျဖစ္လာကာ အင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အ႐ႈံးေပၚေနၾကသည္။
အင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကုိ မီွခုိေနရသည့္ မုိးညိဳၿမိဳ႕နယ္ ေအာက္ရြာေလး၊ ထန္းပင္ကုန္း၊ နန္းေပါက္၊ အင္းဘြားႀကီး၊ ငက်ီးေက်းရြာမ်ား၊ အုတ္ဖုိၿမိဳ႕နယ္ တက္ဆြဲ၊ မွကၠတန္၊ ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္ၿမိဳ႕နယ္ ဘိသလြန္ေက်းရြာတုိ႔ရွိ အင္းလုပ္သား အမ်ားစုသည္ စား၀တ္ေနေရး အက်ပ္အတည္းျဖင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည္။
၂၀၀၂ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ယခုတိုင္ မၿပီးဆုံးေသးသည့္ ေရကာတာႀကီးက သဘာ၀အရင္းအျမစ္ ဧရာ၀တီျမစ္ေရကို တားဆီးလုိက္ျခင္းေၾကာင့္ အဆုိပါေဒသ၏ ငါးလုပ္ငန္းမ်ား တႏွစ္ထက္တႏွစ္ က်ဆင္းလာရသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
တည္ေဆာက္ဆဲ ေရကာတာႀကီးသည္ အျမင့္ေပ (၂၀) ခန္႔ရွိၿပီး မ်က္ႏွာ၀အက်ယ္ (၁၈) ေပခန္႔ရွိကာ တာ႐ုိးအရွည္ မုိင္ (၂၀) ခန္႔ရွိ္ၿပီး မုိးညိဳအပုိင္ ျမစ္သာရြာမွ ကင္ေက်ာင္းကုန္း၊ ငက်ီး၊ ထန္းပင္ကုန္း၊ ဂေလာက္ရြာမ်ားကုိ ျဖတ္ကာ မုိးသစၥာရြာအထိ တာထုိးထားသည္။
ေရနက္ကြင္းလယ္ယာေျမ ျပန္လည္ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ အဆိုပါေရကာတာ တည္ေဆာက္ျခင္းလုပ္ငန္းကို နအဖအာဏာ ပိုင္မ်ားက အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ အင္းသူႀကီးမ်ား၊ အင္းလုပ္သားမ်ား အထိနာလ်က္ရွိသည္။
ေရကာတာမတည္ေဆာက္ခင္က မုိးညိဳၿမိဳ႕၏ အနိမ့္ပုိင္းေဒသမ်ားသည္ ရာသီခ်ိန္၌ ဧရာ၀တီျမစ္ေရတုိးကာ ေရျပင္က်ယ္ျဖစ္ေလ့ရိွခဲ့သည့္အတြက္ အင္းလုပ္သားမ်ား ငါးအထိအမိ မ်ားခဲ့သည္။
သီတင္းကၽြတ္-တန္ေဆာင္မုန္း ေရက်အၿပီး ဧရာ၀တီေရျပင္က်ယ္မွ ငါးမ်ားသည္ ေခ်ာင္း႐ုိး၊ ေျမာင္း႐ုိးမ်ားတြင္ စုၿပံဳတုိးၾကသျဖင့္ တေပါင္း-တန္ခူး၌ ငါးေဖာ္ၾကၿပီး အင္းအေနအထားေပၚမူတည္၍ တေန႔ ငါးပိႆာ (၇၀၀-၈၀၀) ခန္႔အထိ ရတတ္ေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ အဆုိပါေရကာတာတည္ေဆာက္ကာ ျမစ္ေရတားဆီးမႈေၾကာင့္ ယင္းေဒသ၌ ငါးလုပ္ငန္းက်ဆင္းကာ အင္းသူႀကီးမ်ား ရင္းႏွီးေငြပင္ အႏိုင္ႏိုင္ျဖစ္ေနၾကေၾကာင္း သိရသည္။
အင္းေဖာ္ရာသီတြင္ အင္းတအင္းအတြက္ အင္းသူႀကီးျဖစ္သူသည္ သိန္းရာခ်ီ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရၿပီး အင္းလုပ္သားဦးေရ အမ်ားအျပား အသုံးျပဳရသည့္အျပင္ အင္းလုပ္ပိုင္ခြင့္လိုင္စင္က်မွ လုပ္ခြင့္ရသည္ဟု ေလွေခ်ာင္းအင္းသူႀကီးက ေျပာသည္။`
၎က “အဲဒီ တိုက္႐ုိက္ေလလံ၊ တိုက္႐ိုက္အင္းလိုင္စင္ကို အင္းသူႀကီးေတြက ႏိုင္ငံေတာ္သြင္းေငြအျပင္ အျမတ္ေငြေပး ၀ယ္ယူၾကရတယ္။ (၃-၄) သိန္းမွ သိန္း (၂၀၀၀-၃၀၀၀) အထိ အင္းတန္ဖုိးရိွတယ္” ဟု ေျပာသည္။
တုိက္႐ုိက္အင္းမ်ားတြင္ မပါ၀င္သည့္ တန္ဖုိးနည္းအင္းမ်ားကုိမူ ၿမိဳ႕နယ္ေလလံ၊ ခ႐ုိင္ေလလံအျဖစ္ ငါးဦးစီး႐ုံးမွ အေျခခံေစ်း သတ္မွတ္ေပးထားၿပီး ေလလံတင္ကာ အင္းသူႀကီးမ်ားအား ေစ်းၿပိဳင္စနစ္ ေလလံ၀င္ဆြဲေစျခင္းျဖစ္သည္။ ေစ်းၿပိဳင္စနစ္ေလလံသည္ အင္းသူႀကီးမ်ားတြက္ ရင္းႏွီးေငြႏွင့္ အက်ဳိးအျမတ္ ခုသာခံသာရွိသည္ဟု သိရသည္။
တုိက္႐ုိက္ အင္းလုိင္စင္ရထားသူထံမွ ယခင္ (တႏွစ္) သိန္း (၅၀-၆၀) အျမတ္ေပး၀ယ္ေနရေသာ မုိးညိဳၿမိဳ႕နယ္၊ ကၽြဲထုိးစစ္ပင္႐ုိး၊ ဆယ္က်ဳိး-ၾကဴေတာ၊ အင္း၀င္းႀကီး၊ ရြာသာယာလႊတ္အင္းတုိ႔သည္ ယခုကဲ့သုိ႔ ေရကာတာ ကာဆီးမႈေၾကာင့္ အျမတ္ေငြ (၁၀) သိန္းခန္႔ပင္ မေပးႏုိင္ေတာ့ေၾကာင္း အင္းသူႀကီးတဦးက ေျပာသည္။
“လက္ရိွအေျခအေနအရဆို အင္းသူႀကီးကို အမီွျပဳေနရတဲ့ ပိုက္ကြန္သမား၊ ယင္းထြန္းသမား၊ ကၽြမ္းက်င္အင္းလုပ္သားေတြဆို အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနၾကတယ္” ဟု ဘိသလြန္ရြာသားတဦးက ေျပာသည္။
မိ႐ုိးဖလာအင္းလုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္သူမ်ား ထုိသုိ႔ အခက္အခဲမ်ား ႀကံဳေတြ႔ေနေသာ္လညး္ ဒီဇယ္အသုံးျပဳေရကာတာ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းခြင္ ၀န္ထမ္းတုိ႔မွာမူ လုပ္ငန္းခြင္ျပင္ပတြင္ ဒီဇယ္္ျပန္လည္ေရာင္းခ်ျခင္းျဖင့္ အက်ိဳးအျမတ္ျဖစ္ထြန္း ေနၾကသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
ေျမျမႇဳပ္မုိင္းေၾကာင့္ ေနရပ္ျပန္ရန္ ဒုကၡသည္မ်ား ေၾကာက္ရြံ႕ေနၾက
၀ီရ / ၁၀ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉ ေခတ္ျပိဳင္
စစ္အစုိးရတပ္ႏွင့္ ပူးေပါင္းတပ္ျဖစ္သည့္ တုိးတက္ေသာဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ) တုိ႔အျပင္ ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (ေကအန္အယ္လ္ေအ) တုိ႔၏ ေျမျမႇဳပ္မုိင္းေထာင္မႈမ်ား ဆက္လက္တည္ရွိ ေနေသာေၾကာင့္ စစ္ေျပးကရင္ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ေရးအတြက္ ႀကီးမားသည့္ အဟန္႔အတားတရပ္ ျဖစ္ေနသည္။
ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ (KHRG) မွ Field Assistant ကုိအယ္ဘတ္က “ဒီေကဘီေအတုိ႔ဘက္က မုိင္းေထာင္ေနတာက ေျမပုံနဲ႔ အတိအက် သတ္မွတ္ထားတာ မရွိဘူး။ Landmines (ေျမျမႇဳပ္မုိင္း) ေတြ ထပ္ေထာင္ေနတဲ့ကိစၥက ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ဖုိ႔အတြက္ အႏၲရာယ္ မ်ားလြန္းေနတယ္။ ေကအန္အယ္လ္ေအဘက္ကေရာ ႏွစ္ဘက္စလုံးက မထင္မွတ္ထားတဲ့ ေနရာေတြမွာ Landmines ေတြ အသုံးျပဳထားၾကတာ ျဖစ္တယ္” ဟု ေခတ္ၿပိဳင္သုိ႔ ေျပာသည္။
ဇြန္လဆန္းပုိင္းမွစ၍ တပ္မဟာ (၇) ထုိးစစ္ေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာၿပီး ထုိင္းဘက္ကမ္း ထာ့ေဆာင္ရမ္းၿမိဳ႕နယ္သုိ႔ ထြက္ေျပးခုုိလႈံလာသည့္ ကရင္စစ္ေျပးဒုကၡသည္ (၅) ေထာင္ခန္႔အား ထုိင္းအာဏာပုိင္ႏွင့္ ဒုကၡသည္ကူညီေရးအဖြဲ႔တုိ႔၏ သေဘာတူညီခ်က္အရ မုိးရာသီ ကုန္ဆုံးခ်ိန္အထိသာ ထုိင္းဘက္ကမ္းတြင္ ဆက္လက္ထားရွိမည္ဟု သိရသည္။
၂၀၀၉ ခု စက္တင္ဘာ (၈) ရက္၌ KHRG မွ ထုတ္ျပန္လုိက္သည့္ ေျမျမႇဳပ္မုိင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ “Exploitative Abuse” အစီရင္ခံစာတြင္ ေကအန္အယ္လ္ေအက ၎တုိ႔၏ တပ္မဟာ (၇) က်႐ႈံးၿပီးေနာက္ ေျပာက္က်ားစစ္ဆင္ေရး ဆက္လက္ ဆင္ႏႊဲရာတြင္ တပ္စခန္း၏ အျပင္ဘက္၌ ေျမျမႇဳပ္မုိင္း တပ္ဆင္ထားမႈမ်ား ရွိသည္ဟု ဆုိထားသည္။
ဆက္လက္၍ “ဒုကၡသည္ေတြကုိယ္တုိင္က ေနရပ္ျပန္ခ်င္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ဘက္ကမ္းမွာ သူတုိ႔လယ္ေတြ၊ ၿခံေတြ ရွိတာကုိး၊ ဒါေပမယ့္ ဒီ Landmine ေထာင္ထားတဲ့ကိစၥ၊ ေက်းရြာျပန္ေရာက္ရင္ ဒီေကဘီေအက အတင္းအဓမၼ လုပ္အားေပး ခုိင္းေစတာတုိ႔၊ ေပၚတာဆြဲတာတုိ႔နဲ႔ စစ္သားအသစ္ စုေဆာင္းတာ ခံရမွာ ေၾကာက္ေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတုိ႔ကုိ ေနရပ္ျပန္ပုိ႔ဖုိ႔ ေဆြးေႏြးၾကရင္ ထုိင္းအာဏာပုိင္နဲ႔ အကူအညီေပးတဲ့ အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ထက္ ဒီစစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ စုိးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေနကုိ ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္ တယ္။ ဒုကၡသည္အေရး ေပၚလစီအသစ္ေတြထုတ္ရင္ ဒီဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြ၊ အျမင္ သေဘာထား ေတြကုိလည္း ထပ္စဥ္းစားသင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က အာဏာပုိင္ေတြကုိ ေတာင္းဆုိထားတယ္” ဟု ကုိအယ္ဘတ္က ေျပာသည္။
ထုိင္းနယ္စပ္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားမွ ေနရပ္ျပန္သည့္ လမ္းခရီးမ်ားတြင္သာမက လုပ္ငန္းခြင္ရွိရာ လယ္ယာၿခံေျမမ်ားတြင္လည္း ေျမျမႇဳပ္မုိင္း အႏၲရာယ္ရိွသျဖင့္ ေနရပ္ျပန္မည့္ ရြာသားမ်ားအား ဒီေကဘီေအတုိ႔က မုိင္းရွင္းလင္းေရးအတြက္ Human Minesweepers အေနျဖင့္ အသုံးျပဳမည္ကုိ ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔က စုိးရိမ္လ်က္ရွိသည္။
“ဒီေကဘီေအတုိ႔က သူတုိ႔စစ္သားေတြအတြက္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ မရွိဘူးလုိ႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ရြာသားေတြကုိ တိရစာၦန္ေတြလုိ ဆက္ဆံတယ္။ ရြာသားေတြကုိ တိရစာၦန္ေတြသတ္သလုိ သတ္ေနတယ္။ လူ တေယာက္ကုိ ဘာမွမေမးျမန္းဘဲ ဘာအေၾကာင္းျပခ်က္မွမရွိဘဲနဲ႔ သူတုိ႔သတ္တယ္” ဟု ၾသဂုတ္လအတြင္း ထုိင္း ဘက္ကမ္းသုိ႔ ထပ္မံေရာက္ရွိလာသည့္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားအနက္ အသက္ (၄၁) ႏွစ္႐ွိ ရြာသားတဦး၏ ေျပာၾကားခ်က္ကုိ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ဒီေကဘီေအ တပ္ဖြဲ႔တုိ႔က ေပၚတာဆြဲျခင္း၊ စစ္သားအသစ္ စုေဆာင္းျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္လည္း စစ္ေျပးဒုကၡသည္ သစ္မ်ား ဆက္လက္ေရာက္ရိွေနျခင္းျဖစ္သည္။
ေျမျမႇဳပ္မုိင္း ရွင္းလင္းေရး တာဝန္ယူထားသည့္ ဒီေကဘီေအ အရာရွိတဦးက စစ္အစုိးရႏွင့္ ဒီေကဘီေအ ပူးေပါင္းတပ္ တုိ႔၏ လက္ေအာက္ က်ေရာက္ခဲ့သည့္ တပ္မဟာ (၇) စခန္း ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေကအန္အယ္လ္ေအ က ေျမျမႇဳပ္မုိင္း အလုံးေပါင္း (၃,၀၀၀) ခန္႔ ေထာင္ထားသည္ဟု ခန္႔မွန္းေျပာဆိုသည္။
ကိုးကန္႔ (သို႔မဟုတ္) အမ်ဳိးသားျပန္လည္တုိက္ခုိက္ေရးျပယုဂ္
၁၀ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉ ေက်ာ္ဗလ ေခတ္ျပိဳင္
ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ၾကာ ၿငိမ္းခ်မ္းတည္ၿငိမ္ေနခဲ့တဲ့ ကိုးကန္႔ေဒသရဲ႕ ေလာက္ကိုင္ကြင္းျပင္က်ယ္ႀကီးထဲမွာ ၾသဂုတ္လ (၂၈) ရက္ေန႔ကေတာ့ ေသနတ္သံေတြ၊ ဗံုးအေျမာက္သံေတြ ဆူညံစြာ ျပန္လည္ေပါက္ကြဲ ထြက္ေပၚ လာခဲ့ျပန္ပါၿပီ။ ေလာက္ကိုင္ကြင္းထဲက စတင္ထြက္ေပၚလာတဲ့ ေသနတ္သံေတြဟာ ခ်င္းေရႊေဟာ္နယ္စပ္ အထိ ကိုးကန္႔တခြင္တျပင္လံုး ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့ပါတယ္။ အဓိကေတာ့ ကိုးကန္႔ရွမ္းျပည္အထူးေဒသ (၁) ျမန္မာႏိုင္ငံလူမ်ဳိးစုမ်ား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္တပ္ေပါင္းစု (MNDAA) ရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးဖုန္ၾကားရွင္ရဲ႕ ဂိုေဒါင္ကို ရဲအဖြဲ႔ လက္နက္တက္ရွာရာက စတယ္လို႔ဆုိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒါဟာ နအဖက အစိီအစဥ္ရွိရွိ ျပႆနာရွာတာပါ။ ဒီလိုျပႆနာရွာႏိုင္ေအာင္လည္း အခုတေလာ အေမရိကန္နဲ႔ ပလူးပလဲလုပ္တာမ်ားေနတဲ့ နအဖကို တ႐ုတ္က မ်က္ႏွာလိုအားရ သတင္းေပးခဲ့လို႔ပါ။
ေျပာရရင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ယက္ေတာကိစၥလိုပဲ ျပသာနာရွာခ်င္လို႔ ဇာတ္လမ္းဆင္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကိုးကန္႔ MNDAA အဖြဲ႔ ဒု-ဥကၠ႒နဲ႔ လက္နက္ကိုင္အင္အားတခ်ဳိ႕က အစိုးရတပ္နဲ႔ လာေရာက္ပူးေပါင္းၿပီး ဦးဖုန္ၾကားရွင္အဖြဲ႔ကို ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေနၿပီဆိုတဲ့ နအဖရဲ႕ ထိုးဇာတ္၊ လုပ္ဇာတ္ေတြ ထြက္ေပၚလာေနတာျဖစ္ပါတယ္။
အခုလို နအဖတပ္ေတြနဲ႔ ဒု-ဥကၠ႒အဖြဲ႔တို႔က ပူးေပါင္းၿပီး ဦးဖုန္ၾကားရွင္ကို ၀ိုင္း၀န္းတိုက္ခိုက္ေနၾကၿပီ ဆိုေတာ့လည္း သူနဲ႔ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ထားတဲ့ UWSA တပ္ဖြဲ႔ေတြကလည္း ဦးဖုန္ၾကားရွင္ဘက္က ပါ၀င္ကူညီတိုက္ခုိက္ၾကေတာ့မွာေပါ့။ ဒီလိုနဲ႔ တိုက္ပြဲအရွိန္အဟုန္ က်ယ္ျပန္႔ျပင္းထန္လာခဲ့ၿပီး ကိုးကန္႔နဲ႔၀ နယ္စပ္အထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့ရပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်င္း စာရင္းခ်ဳပ္လိုက္ေတာ့ စစ္သားနဲ႔ ရဲ (၃၀) ထက္မနည္းက်ဆံုးၿပီး (၁၀၀) ေက်ာ္ေက်ာ္ခန္႔ ဒဏ္ရာရခဲ့ၾကတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ကိုးကန္႔လူထု (၃) ေသာင္းေက်ာ္ တ႐ုတ္ျပည္ထဲကို ထြက္ေျပးခုိလံႈသြားခဲ့ၾကၿပီး ဒီအထဲမွာ ရဲသား (၇) ေယာက္လည္း ပါ၀င္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီလို ကိုးကန္႔ေဒသမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္လိုက္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအဓိပၸာယ္ကေတာ့ နအဖနဲ႔ MNDAA တို႔အၾကား အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ခန္႔ ထိန္းသိမ္းတည္ေဆာက္လာခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ ပ်က္ျပားသြားခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေျဗာင္အတိအလင္း ေၾကညာလုိက္တာပါပဲ။
တကယ္ေတာ့ ကိုးကန္႔ေဒသဟာ န၀တေခတ္ ၁၉၈၉ ခုနွစ္မွာ ပထမဆံုး စစ္ရပ္စဲလိုက္ၿပီး ပထမဆံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့တဲ့ ေဒသပါ။ န၀တရဲ႕ အမ်ဳိးသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲမ်ားနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့တဲ့ သမိုင္းခရီးစဥ္ဟာ ကုိးကန္႔ကစၿပီး တာထြက္ခဲ့ရ တာပါ။ ၁၉၈၉ ခု ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ ဦးဖုန္ၾကားရွင္အဖြဲ႔ဟာ န၀တအဖြဲ႔နဲ႔ လွ်ဳိ႕၀ွက္ဆက္သြယ္ခ်ိတ္ဆက္ခဲ့ၿပီးမွ ၀အဖြဲ႔၊ မိုင္းလားအဖြဲ႔တို႔နဲ႔ ညိႇႏိႈင္းသေဘာတူညီမႈရယူၿပီး ဗကပကို ပုန္ကန္ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူသြားခ်ိန္မွာ သံလြင္ျမစ္အေနာက္ကမ္းမွာ တပ္ခ်ထားတဲ့ ကိုးကန္႔တပ္မဟာက ဗကပ ေျမာက္ပုိင္းဗ်ဴ႐ိုကိုသိမ္းၿပီး ‘မုန္းကိုး’ ေဒသကိုပါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူေပးခဲ့ပါတယ္။ ဧၿပီလထဲမွာ ၀တပ္ဖြဲ႔ေတြကလည္း ဗကပေတြကို ေမာင္းထုတ္လုိက္ၿပီးေနာက္ မၾကာခင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့ပါတယ္။ ၀ အဖြဲ႔နဲ႔ မေရွးမေႏွာင္းဆိုသလို ဦးစိုင္းလင္းေခါင္းေဆာင္တဲ့ မိုင္းလားအဖြဲ႔ကလည္း န၀တနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသတခုလံုးမွာ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔က စတင္ထြန္းညိႇလိုက္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပြဲေတာ္ႀကီးကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး က်င္းပႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ နအဖ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအသက္၀င္လာခ်ိန္မွာ လက္နက္စြန္႔ၾကဖို႔ ကိုးကန္႔၊ ၀ အဖြဲ႔နဲ႔ မို္င္းလားေဒသ စတဲ့ ဗကပ ခြဲထြက္အဖြဲ႔ေတြကို ေခ်ာ့တခါ ေျခာက္တလွည့္နဲ႔ ဖိအားေပးလာခဲ့တာ တႏွစ္နီးပါးရွိေနပါၿပီ။ နအဖ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွာ လြတ္လပ္စြာ ေဆြးေႏြးတင္ျပခြင့္ေတာင္မရခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ လက္နက္မရွိရင္ ဘာအမ်ဳိးသားအခြင့္အေရးမွ မရွိဘူးဆိုတာ သေဘာေပါက္ေနၾကပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ကိုးကန္႔၊ ၀ နဲ႔ မိုင္းလားအဖြဲ႔အားလံုးက လက္နက္စြန္႔ေရးဆိုတာကို ခါးခါးသီးသီး ျငင္းဆန္ၾကပါတယ္။ ဒီအခါမွာ နအဖအဖြဲ႔က “နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔” အမည္နဲ႔ အသြင္ေျပာင္းၿပီး စစ္တပ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ကို ဆြဲသြင္း၀ါးၿမိဳပစ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကျပန္ပါတယ္။ နအဖရဲ႕ ဒီလိုအႀကံယုတ္၊ ပရိယာယ္အစုတ္ပလုတ္ေတြကို ၿငိမ္းအဖြဲ႔ (၃) ဖြဲ႔စလံုးက တညီတၫြတ္တည္း ပုတ္ခါခ်လိုက္ၾကၿပန္ပါတယ္။ ဒီေတာ့လည္း နအဖ အေနနဲ႔ “ျပႆနာရွာ အင္အားသံုး-ၿဖိဳခြဲ-ေခ်မႈန္းေရး” ေပၚလစီက်င့္သံုးဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ပံုရပါတယ္။ ဒီေပၚလစီကို လက္ေတြ႔ခ်ၿပီး က်င့္သံုးဖုိ႔အတြက္ အဓိကပစ္ကြင္းကိုရွာရာမွာ နအဖအတြက္ ကိုးကန္႔ေဒသဟာ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးပါပဲ။ ဘာေၾကာင့္ ကိုးကန္႔ေဒသဟာ နအဖရဲ႕ ပထမဆံုးပစ္မွတ္ ျဖစ္လာရပါသလဲ။
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကိုးကန္႔၊ ၀၊ မိုင္းလားေဒသ (၃) ခုထဲမွာ ကိုးကန္႔ေဒသဟာ အားအနည္းဆံုး၊ အေပ်ာ့ဆံုးေနရာ ျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။ လူဦးေရအရ ၀ နယ္မွာ (၅) သိန္းနီးပါးရွိၿပီး မုိင္းလားမွာ တသိန္း၀န္းက်င္ရွိေနေပမယ့္ ကိုးကန္႔မွာေတာ့ တသိန္းနီးပါးပဲရွိခဲ့တယ္။ တိုက္ခိုက္ေရးအင္အားအရလည္း ၀ နယ္ေျမမွာ (၂ - ၃၀၀၀၀) ခန္႔ရွိေနၿပီး မိုင္းလားမွာ (၃,၅၀၀) ခန္႔ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ကိုးကန္မွာေတာ့ အင္အား (၂) ေထာင္၀န္းက်င္ေလာက္ပဲရွိပါတယ္။ ဗကပေခတ္မွာကတည္းက ၀ တပ္ဖြဲ႔နဲ႔ မိုင္းလားအဖြဲ႔ေတြဟာ တိုက္ရည္ခိုက္ရည္ေကာင္းၿပီး မိုင္းယမ္း၊ မိုင္းေယာင္းတိုက္ပြဲႀကီးေတြမွာ စစ္ေရစြမ္းရည္ျပႏိုင္ခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ေတြပါပဲ။ ကိုးကန္႔ေဒသကေတာ့ အဓိက အေရာင္းအ၀ယ္ေကာင္းၿပီး စီးပြားေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားတဲ့ နယ္ေျမျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း စီးပြားေရးအခြင့္အာဏာကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ကိုးကန္႔ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းထဲမွာ မၾကာမၾကာဆိုသလို အာဏာလုပြဲေတြ၊ ဂုိဏ္းခြဲမႈေတြ ေပၚေပါက္ခဲ့ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြေၾကာင့္လည္း ကုိးကန္႔နယ္ေျမဟာ နအဖရဲ႕ “အမ်ဴိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကာလ” က ပထမဆံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မဟာမိတ္ျဖစ္ခဲ့သလို အခု နအဖရဲ႕ “အမ်ဳိးသားျပန္လည္ တိုက္ခိုက္ေရးကာလ” မွာလည္း ပထမဆံုး ရန္သူျဖစ္လာခဲ့ရတာပါပဲ။
တခ်ိန္တည္းမွာ ကိုးကန္႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ကလည္း တေန ့နအဖနဲ႔ ဒီလိုျပန္လည္တိုက္ခုိက္ရဦးမယ္ဆိုတာ ခါးသီးနာၾကည္းစရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေတြ႔အႀကံဳအရ သေဘာေပါက္ထားၿပီးသားျဖစ္လို႔ ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္လင့္ထားၿပီးသားပါ။ တကယ္ေတာ့ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔ဟာ နအဖရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအရသာကို ပထမဆံုး ျမည္းစမ္းခြင့္ရခဲ့သလို နအဖရဲ႕ “သပ္လွ်ဳိၿဖိဳခြဲ-အင္အားသံုး-ေခ်မႈန္း” ဆိုတဲ့ “အမ်ဳိးသားျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေရး” ေပၚလစီကို ပထမဆံုး နာနာၾကည္းၾကည္း ခါးစည္းခံခဲ့ရတဲ့ အဖြဲ႔လည္းျဖစ္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ျမန္မာကေရာ ကမာၻကပါ သိခဲ့ၾကမွာမဟုတ္ပါဘူး။
၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ဗကပေတြကို ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ခ်ိန္က ကိုးကန္႔အဖြဲ႔ဟာ သံလြင္အေနာက္ဘက္ကမ္းရွိ ကိုးကန္႔တပ္မဟာမႉး လီနမင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနခဲ့တဲ့ တပ္မဟာလက္ေအာက္ရွိ မုုန္းကိုးေဒသကိုပါ အပိုဆုအျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရခဲ့ၾကတာပါ။
မုန္းကိုးေဒသကို ကိုးကန္႔ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေနခဲ့ၾကေပမယ့္ ေဒသခံျပည္သူလူထုအမ်ားကေတာ့ ဂ်ိန္းေဖာနဲ႔ မ႐ူ၊ လရွီးမ်ဳိးႏြယ္ေတြသာ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒီအားနည္းခ်က္ကို နအဖက အသံုးခ်ကာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ ကိုးကန္႔ေတြနဲ႔ ေဒသခံ ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္ေတြအၾကားမွာ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားေအာင္ တို႔မီးလွ်ဳိ႕မီးေတြ ေမြးေပးခဲ့ပါတယ္။ အက်ဳိးဆက္ကေတာ့ ကိုးကန္႔အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြအၾကား၊ အခ်င္းမ်ားခဲ့ၾကၿပီး နအဖ အကူအညီနဲ႔ မုန္းကိုးေဒသဟာ ကိုးကန္႔လက္ေအာက္က ခြဲထြက္သြားခဲ့ၾကပါတယ္။ နအဖ ကလည္း ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ေဒသခံ ဦးမုန္ဆာလ ဦးေဆာင္တဲ့ မုန္းကိုးၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ကို လက္ခံအသိအမွတ္ျပဳလိုက္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မုန္းကိုးေဒသေလးဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းတည္ၿငိမ္မႈ မရခဲ့ရွာပါဘူး။ ဦးမုန္ဆာလရဲ႕အဖြဲ႔နဲ႔ ကိုးကန္႔လက္က်န္တပ္မေတာ္တို႔အၾကား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကတဲ့ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ အျပန္အလွန္အာဏာသိမ္းမႈေတြ၊ နယ္ေျမလုပြဲေတြ ဆက္ၿပီးေပၚေပါက္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအေျခအေနကို နအဖ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဓားျပႀကီးေတြက လား႐ိႈးၿမိဳ႕ကေန အလစ္ေခ်ာင္းၿပီး အခ်ိန္အခါေကာင္းကို ေစာင့္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။
၂၀၀၃ ႏို၀င္ဘာ ယာလည္းညက္ ၾကက္လည္းပန္းခ်ိန္ေရာက္မွ နအဖ အေရွ႕ေျမာက္တုိင္းရဲ႕တပ္ရင္း (၉) ရင္းက အေၾကာင္းမၾကား သတင္းမပါးဘဲ မုန္းကိုးေဒသထဲကို ႐ုတ္တရက္ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ တပ္ရင္းတခ်ဳိ႕က မုန္းကိုးကြင္းကို စီးနင္းသိမ္းပိုက္လိုက္ၿပီး ၿငိမ္းအဖြဲ႔ ဒု-ဥကၠ၏ ဦးမုန္္ဆာလကို ဖမ္းဆီးလုိက္ၾကပါတယ္။ ေတာင္ေပၚက “ေဟမုန္လံု” ရြာႀကီးမွာ ေအးေဆးစြာ တပ္ခ်အနားယူေနတဲ့ ကိုးကန္႔တပ္မေတာ္ေဟာင္းကိုေတာ့ နအဖရဲ႕ တပ္ရင္း (၄) ရင္းက ႐ုတ္တရက္ အလစ္အငိုက္ ၀င္ေရာက္စီးနင္း တုိက္ခိုက္ေခ်မႈန္းလုိက္ၾကတယ္။ နအဖရဲ႕ “သုံ႔ပန္းမယူ၊ အရွင္မထားေရး” ေပၚလစီအရ တပ္မဟာမႉး လီနမင္ အပါအ၀င္ အနည္းဆံုး ကိုးကန္႔သား (၃၅၀) ေက်ာ္မွ် လွံစြပ္ထိုး ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္ ခံလုိက္ၾကရတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ကိုးကန္႔တပ္မဟာႀကီးက ေဟမုန္လံုေသြးအိုင္ထဲမွာ နစ္မြန္းေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ရၿပီး မုန္းကိုးၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဥကၠ႒ ဦးမုန္ဆာလကေတာ့ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ (၆၀) ေက်ာ္မွ် က်ခံခဲ့ရရွာပါတယ္။ မုန္းကိုးၿငိမ္းခ်မ္းေရး အဖြဲ႔ႀကီးကေတာ့ နအဖရဲ႕ ကာကြယ္ေရးဘ၀ကို ကူးေျပာင္းေရာက္ရွိသြားခဲ့ပါၿပီ။ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ကို ကာကြယ္ေရးအသြင္ေျပာင္းရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈေကာင္းတဲ့ ရမခတိုင္းမႉး သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦးကေတာ့ တြင္း (၁) အျဖစ္ သူေကာင္းျပဳျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အဆင့္ေနရာနဲ႔ အက်ဳိးစီးပြားအဆိပ္ေတြ ထိပ္တက္ေနၾကတဲ့ ကိုးကန္႔ ၿငိမ္းေခါင္းေဆာင္ေတြအၾကားမွာ အမွတ္သည္းေျခ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိၾကပံုေတာ့မရပါဘူး။ ကိုးကန္႔ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြထဲမွာလည္း ဖုန္ဂိုဏ္းနဲ႔ ရန္ဂုိဏ္းရဲဲ႕ ပဋိပကၡက အလြန္ႀကီးမားျပင္းထန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဖုန္ဂုိဏ္းရဲ႕ အဓိကပုဂၢိဳလ္ေတြက ဖုန္ၾကားရွင္နဲ႔ ဖုန္ၾကားဖူးတို႔ ညီအစ္ကိုျဖစ္ၿပီး ရန္ဂုိဏ္းရဲ႕ အဓိက ပုဂၢိဳလ္ေတြကေတာ့ ရန္မိုးလွ်ံနဲ႔ ရန္ေမာ္အန္းတို႔ပါပဲ။ ဖုန္ဂုိဏ္းညီအစ္ကိုတို႔က အဓိက စစ္ေရးေခါင္းေဆာင္မႈမွာ ထူးခြၽန္ၿပီး နအဖနဲ႔ ပထမဆံုး ဆက္သြယ္ကမ္းလွမ္းခဲ့သူမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ဂုိဏ္းညီအစ္ကိုကေတာ့ စီးပြားေရးကြၽမ္းက်င္ၿပီး ဗကပ လက္ထက္ကတည္းက ကိုးကန္႔မွာ အႂကြယ္၀အခ်မ္းသာဆံုး ပုဂၢိဳလ္ေတြျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ေျပာရရင္ သူ႔နည္းသူ႔ဟန္နဲ႔သူ ကိုးကန္႔မွာ အရွိန္အ၀ါၾသဇာႀကီးေနတဲ့ ဖုန္ဂိုဏ္းနဲ႔ ရန္ဂိုဏ္းတို႔ဟာ ဂူတဂူထဲမွာ ႏွစ္ေကာင္မေအာင္းႏိုင္ၾကပါဘူး။ ဒီအေၾကာ၊ ဒီအထာကို နားလည္ေနတဲ့ ဗိုလ္ခင္ၫြန္႔တို႔အဖြဲ႔က သပ္လွ်ဳိမီးတို႔ေပးလုိက္တာနဲ႔ ဂုိဏ္းႏွစ္ဂုိဏ္းၾကားမွာ လက္နက္ကိုင္ေပါက္ကြဲမႈေတြ ထျဖစ္ကုန္ၾကတာပါပဲ။ ကြၽဲႏွစ္ေကာင္ အေသအေက် ခတ္ၾကခ်ိန္မွာေတာ့ နအဖလည္း ေတာင္ေပၚက ထုိင္ၾကည့္ေနတာေပါ့။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ စစ္ေရးအရ ‘ဖုန္ဂိုဏ္း’ ကို မယွဥ္သာလို႔ ကိုးကန္႔က ထြက္ခြာလာရတဲ့ ‘ရန္ညီအစ္ကို’ ကို ဗိုလ္ခင္ၫြန္႔က ႀကိဳဆိုၿပီး ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕နားမွာ ‘ၿငိမ္းခ်မ္းေရး’ ရြာ တည္ထားပါတယ္။ ရြာနာမည္က ‘ေရႊျပည္ၫြန္႔’ ပါ။ အခုလို နအဖနဲ႔ ဖုန္တုိ႔အဖြဲ ့လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ၾကၿပီဆုိမွေတာ့ ‘ေရႊျပည္ၫြန္႔မွာ’ အခြင့္အခါေစာင့္ေနခဲ့တဲ့ ရန္အဖြဲ႔ကလည္း စစ္အစိုးရဘက္က ပါ၀င္တိုက္ခိုက္မွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲပါဘူး။
အမွန္ပါပဲ။ အင္အားေထာင္ဂဏန္းမွ်သာရွိတဲ့ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔အေနနဲ႔ တပ္ရင္းေပါင္း (၃၀) ေက်ာ္ပါ၀င္တဲ့ နအဖ ထိုးစစ္ကို ဘယ္လိုမွ ယွဥ္ႏွိင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္တိုအတြင္း ကိုးကန္႔နယ္ထဲက ဆုတ္ခြာေပးၾကရမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ တိုက္ပြဲကေတာ့ ၿပီးဆံုးၿငိမ္းေသသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေျပာက္က်ားစစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ၊ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနဦးမွာပါ။ ဒါ့အျပင္ ကိုးကန္႔ၿပီးရင္ သူတို႔အလွည့္ပဲလို႔ သေဘာေပါက္ေနတဲ့ ၀တပ္ဖြဲ ့ေထာင္ဂဏန္းအခ်ဳိ႕လည္း ဖုန္အဖြဲ႔ဘက္က ပါ၀င္တိုက္ခိုက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဖုန္ၾကားရွင္ရဲ႕ သမက္ အရင္းႀကီးျဖစ္တဲ့ စိိုင္းလင္းရဲ႕ မိုင္းလားက တပ္ရင္း (၃) ရင္းလည္း ၀ နယ္ေျမထဲမွာ အသင့္ရွိေနၾကပါၿပီ။ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ထားတဲ့ KIA ကလည္း အေတာ္အလွမ္းေ၀းတာေတာင္ ပါ၀င္ကူညီ တိုက္ခိုက္ဖုိ႔ တပ္ရင္း (၂) ရင္း ေစလႊတ္ထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေသခ်ာတာ ဗမာျပည္အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျပည္တြင္းစစ္သံသရာ ျပန္လည္ေတာ့မွာပါ။
ဒီလိုျဖစ္ရတာ အဓိကအားျဖင့္ နအဖမွာ တကယ္တမ္း တိုင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးသေဘာထား မရွိလုိ႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း နအဖက ၿငိမ္းအဖြဲ႔ေတြၾကားမွာ “ေသြးခြဲသပ္လွ်ဳိ အင္အားသံုးေခ်မႈန္းေရး” ေပၚလစီကို တေလွ်ာက္လံုး က်င့္သံုးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ နအဖရဲ႕ ဒီမူ၀ါဒေၾကာင့္ ရလလဖအဖြဲ႔ အစိတ္စိတ္အႁမႊာႁမႊာၿပိဳကြဲခဲ့ရၿပီး SSA အဖြဲ႔လည္း (၄) ဖြဲ႔ ကြဲခဲ့ၾကရၿပီ။ KNU ေတာင္ (၄) မ်ဳိးေလာက္ျဖစ္ေနပါၿပီ။ နအဖ ေမြးထားတဲ့့ ပေဒါင္ကာကြယ္ေရးကလည္း (၃) ဖြဲ႔ေလာက္ရွိေနပါၿပီ။ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ငယ္ေလးေတြအေပၚ ဒီေပၚလစီက်င့္သံုးၿပီး ၿဖိဳခြဲဖ်က္ဆီးေနသလို အင္အားႀကီးမားတဲ့ KIA၊ ၀ အဖြဲ႔ စတာေတြကိုေတာ့ နအဖက ဖြဲ႔စည္းပံုေဘာင္အတြင္း၀င္ေအာင္ အဓမၼအတင္း႐ိုက္သြင္းေနပါတယ္။
ဗမာျပည္မွာ အမ်ဳိးသားျပႆနာကို ႏိုင္ငံေရးအရ ေျဖရွင္းဖို႔ မႀကိဳးပမ္းဘဲ အခုလို အင္အားသံုး ေျဖရွင္းေနသမွ် ဘယ္ေတာ့မွ အဓြန္႔ရွည္တည္တံ့မယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ရမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္တြင္းစစ္သံသရာသာ ဆက္လည္ေနပါလိမ့္မယ္။ အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ နအဖအဖြဲ႔မွာ ဗမာအမ်ဳိးသားအခ်င္းခ်င္းအတြင္းေရာ၊ တုိင္းရင္းသားေတြအေပၚမွာပါ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးသေဘာထားလံုး၀မရွိဘဲ အမ်ဳိးသားျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေရးစိတ္ဓာတ္သာ ထက္သန္ျပင္းထန္ေနလို႔ပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ ကိုးကန္႔အေရးအခင္းဟာ နအဖ “အမ်ဳိးသားျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေရးမူ၀ါဒ” ရဲ႕ အေကာင္းဆံုး ျပယုဂ္တခုသာျဖစ္ပါတယ္။
ဆဲဗင္းေကာ္နာ ေကာ္ဖီဆိုင္ ဖ်က္ဆီးခံရမႈ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ခံမ်ား စိတ္ဝင္စား
သန္းဝင္းထြဋ္ ၉ စက္တင္ဘာ ၂ဝဝ၉ - DVB
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊရဲ႕ ေျမး စိန္ေမ်ာက္ေမ်ာက္လို႕ လူေတြက ေခၚၾကတဲ့ ဖိုးလျပည့္ရဲ႕ အမိန္႕နဲ႕ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ကမႀာေအးလမ္းမေပၚရွိ ဆဲဗင္းေကာ္နာလို႕ အမည္ရတဲ့ ေကာ္ဖီဆိုင္ ဖ်က္ဆီးခံရတယ္လို႕ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ခံေတြက ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္၊ အဲဒီဆိုင္ဟာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦး။ ဦးစိုးသာ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသာေအး တို႕ရဲ႕ သားသမီးေတြ အစုအစပ္ တည္ေထာင္ထားတာ ျဖစ္လို႕ ဆိုင္ဖ်က္ရတဲ့အထိ ျဖစ္တဲ့ ျပ၏နာကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြရဲ႕ မိသားစု အခ်င္းခ်င္း စီးပြားေရးပဋိပကၡလို႕ ရႈျမင္ျပီး ဝမ္းသာတဲ့သူေတြက ဝမ္းသာၾကတယ္လို႕ ျမိဳ႕ခံတဦးက ေျပာပါတယ္၊
“တေယာက္နဲ႕တေယာက္ ႏုိင္ထက္စီနင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေနတယ္ဆုိတာ အရမ္းသိသာတယ္၊ သူတို႕အခ်င္းခ်င္း ျဖစ္တာကို လူေတြက ဝမ္းသာေနၾကတာေပါ့၊ ဆိုင္ကို ဖ်က္လို႕ေတာင္ မၿပီးေသးဘူး၊ နံရံႀကီးေတြေတာ့ က်န္ေသးတယ္၊”
အဲဒီဆိုင္ေနရာကို ဖိုးလျပည့္ (ေခၚ) ေနေရႊေသြးေအာင္ လိုခ်င္တုန္းက မရဘဲ ေနာက္မွ သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦး သား ယူသြားတဲ့အတြက္ သီဟသူရတင္ေအာင္ျမင့္ဦး နဲ႕ ၿငိလို႕။ မၾကည္လို႕ ပိတ္ခိုင္းလိုက္တာလို႕ လည္း ရန္ကုန္ျမိဳ႕ခံတဦးက ေျပာပါတယ္၊
“ဖိုးလျပည့္ လုပ္တယ္ဆိုၿပီး သတင္း ထြက္လာတယ္၊ အဲ့ဒီေနရာကို ဖိုးလျပည့္ ယူမယ္လို႕ ေျပာတယ္၊”
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးရဲ႕ ေျမး ဖိုးလျပည့္ ထင္ရာလုပ္လို႕ရတဲ့ အေျခအေနကို စိုးရိမ္ပူပန္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္၊
“စီးပြားေရးလုပ္တဲ့ လူတုိင္းက ေၾကာက္ၿပီး အေျခအေန ၾကည့္ေနရတယ္ဆိုတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ဒီလိုပံုစံခ်ည္း အၿမဲတမ္း ျဖစ္သြားရင္ ဒါ မေကာင္းဘူး၊ အတံု႕အလွည့္ဆိုတာ ရွိတယ္၊ ျမန္မာ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ အဲဒါေတြ ေပၚလာရင္ ၾကားထဲလူေတြက ဒုကွ်ေရာက္ၾကမယ္၊
“သားသမီး အလိုလိုက္တယ္ ဆိုတာက သူတို႕အခ်င္းခ်င္း ထခြပ္ၾကတာ တမ်ဳိးေလ၊ ဒါကေတာ့ လူေတြကႀကိဳက္ၾကတယ္၊ ဒါေပမယ့္ သာမန္ျပည္သူေတြ လာထိသြားၿပီ နစ္နစ္နာနာေတြ ျဖစ္ၾကၿပီဆိုလို႕ရွိရင္ မေကာင္းဘူး၊ ရင့္က်က္ျပည့္ဝတဲ့ လူႀကီးတေယာက္အေနနဲ႕ မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္သင့္သလား ဆိုတာကို ျပန္စဥ္းစားသင့္တယ္၊”
ဖိုးလျပည့္ရဲ႕ အခုလို ရမ္းကားမႈေတြကို အေရးမယူႏုိင္တာကတဆင့္ အမိႈက္ကစ ျပာသာဒ္ မီးေလာင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ေရာက္လာႏုိင္တယ္လို႕ ထုိင္းျမန္မာနယ္စပ္က စစ္ေရးေလ့လာသူ ဦးေဌးေအာင္က သုံးသပ္ပါတယ္၊
“ဦးေနဝင္းရဲ႕ ေျမး ေက်ာ္ေနဝင္း။ ဇြဲေနဝင္းတို႕ လက္ထက္တုန္းက ျဖစ္ခဲ့သလိုပဲ ေနေရႊေသြးေအာင္ လက္ထက္မွာလည္း သူတို႕အဘိုးရဲ႕ အရွိန္အဝါကို အသံုးျပဳၿပီး အျပင္မွာ ေမာက္မာရုိင္းစုိင္းတာေတြ။ အႏုိင္က်င့္ဗိုလ္က်တာေတြ လုပ္ေနတဲ့ သတင္းေတြ က်ေနာ္တို႕ ၾကားေနရပါတယ္၊ သူ႕ကိုေတာ့ အခု အေရးယူ အျပစ္ေပးတာမ်ဳိး မလုပ္ႏိုင္ေသးဘူးေပါ့၊ သူနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ တျခားသူေတြသာ အျပစ္ေပးခံေနရတဲ့ အေနအထားေတြ ရွိတယ္၊”
ဒီဆိုင္ကို လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ လေလာက္က စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒီဇိုင္းကို ခမ္းခမ္းနားနားျဖစ္ေအာင္ ျပင္ဆင္ထားတဲ့အျပင္ အင္တာနက္ပါ အသုံးျပဳလို႕ရတယ္လို႕ ေရာက္ဖူးသူေတြက ေျပာပါတယ္၊
စုစည္းညီၫႊတ္မႈ ပ်က္ျပားေအာင္ သပ္လ်ွိဳၿဖိဳခဲြတာပဲ
Thu 10 Sep 2009, အာကာ monnews-imna.com
ျပည္တြင္းေဖါက္ခဲြေရးကိစၥ စြပ္စြဲခ်က္ႏွင့္ ပတ္သတ္၍ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ဗဟိုအတြင္းေရးမႉး ႏိုင္ဟံသာႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းခ်က္
ေမး။ ။ က်ဳိက္မေရာၿမိဳ႕နယ္ (မယက) ႐ုံးကေန (၁၄၊ ၈၊ ၀၉) ရက္ေန႕ က သက္ဆိုင္ရာ ေက်းရြာ ေကာင္စီေတြကို ညႊန္ၾကားစာတေစာင္ ထုတ္ ထားတယ္။ အဲဒီမွာ (ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီပန္းတိုင္ လႈပ္ရွားေရးအဖြဲ႕) က လူအေယာက္ (၆၀) ကို ေဖါက္ခြဲေရးနဲ႕ ဝါဒျဖန္႕ခ်ိေရး လုပ္ဖို႕ ျပည္တြင္းကို ေစလႊတ္လိုက္တယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းနဲ႕ အဲဒီလုပ္ငန္းကို ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕ ထဲမွာ အတြင္းေရးမႉး နာမည္လည္း ပါဝင္ေနတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ၾကား သိၿပီး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္၊ အဲဒီကိစၥ ေျပာျပေပးပါလား?
ေျဖ။ ။ ၾကားၿပီးၿပီ၊ နယ္ကသတင္း ေပးပို႕လာလို႕ သိရတယ္။ ၾကားသိၿပီး ေတာ့ ေသခ်ာေအာင္ အဲဒီစာကို ရွာပို႕ေပးဖို႕ မွာလိုက္တယ္။ စာကိုေတြ႕ရၿပီး ၿပီ။ အဲဒီစာထဲမွာ ေမာ္လၿမိဳင္ (ခယက) ႐ုံးရဲ႕ (၁၀၊ ၈၊ ၀၉) ရက္ေန႕က ညႊန္ၾကားခ်က္အရ ၿမိဳ႕နယ္ (မယက) ႐ုံးကေန ေက်းရြာ/ရပ္ကြက္ေတြကို ထပ္ဆင့္ညႊန္ ၾကားတယ္လို႕ ေဖာ္ျပထားတယ္။
ဒီလိုအေသအခ်ာေတြ႕ရွိျပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႕လူေတြကေနတဆင့္ သက္ဆိုင္ ရာအာဏာပိုင္ေတြကို ေမးခိုင္းထားတယ္။ သူတို႕ေျပာထားတဲ့ က်ေနာ္အပါ အဝင္ ဦးေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္ (၇) ဦး ေတြ႕ဆုံၿပီး စီစဥ္ေစလႊတ္တယ္ဆို တဲ့ကိစၥ မွာ ဘယ္မွာေတြ႕ဆုံၾကတယ္။ ဘယ္ေန႕က ေတြ႕ၾကတယ္။ အျခားဘာအ ေထာက္အထားေတြ ဘယ္ေလာက္ရထားတယ္ဆိုတာ ေမးခိုင္းထားတယ္ ခင္ဗ်ာ့။ ဒါေတြ သူတို႕မေျဖၾကားႏိုင္ဘူး။ ဘာမွ အေထာက္အထား မျပႏိုင္ ခဲ့ဘူး။
ေမး။ ။ ဘာေၾကာင့္ သူတို႕ကို ဒီလိုေမးရတာလဲ?
ေျဖ။ ။ သိကၡာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕ အစည္းတခုအေနနဲ႕ အရမ္းမစြပ္စြဲဖို႕၊ တိက်ေသခ်ာမွ ေျပာဖို႕ဆိုတာကို ေထာက္ျပခ်င္လို႕ တေၾကာင္း၊ ၿပီးေတာ့ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ဟာ အေျခအျမစ္မရွိ လုပ္ၾကံထားတဲ့ ကိစၥဆိုတာ ရွင္းျပခ်င္လို႕ ျဖစ္တယ္။
ေမး။ ။ အတြင္းေရးမႉးဘက္က ဘယ္လိုရွင္းျပခ်င္လဲ?
ေျဖ။ ။ သူတို႕ေျပာတဲ့ (၈) ေလးလုံး ႏွစ္ပတ္လည္အခ်ိန္မွာ ျပန္လည္ ႏုိးထလာေရးကိစၥက ၾသဂုတ္လဆန္းမွာဆိုေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္က က်ေနာ္ဗ ဟုိဌာနခ်ဳပ္မွာ ရွိေနတာဗ်။ ဇူလိုင္လေႏွာင္းပိုင္းကတည္းက အေရးေပၚဗ ဟိုေကာ္မတီ အစည္းအေဝးရွိလို႕ က်ေနာ္ဗဟိုကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ အဲဒီအ ခ်ိန္မတိုင္မီ တစ္လႏွစ္လေလာက္ကလည္း က်ေနာ္ ဒီဝန္းက်င္မွာ မရွိဘူး၊ အေဝးႀကီးက ျပည္ပႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕ကို ေရာက္ေနတယ္။ ျပည္ပက ေရာက္လာ တာနဲ႕ မၾကာခင္မွာ ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္ကို ေရာက္သြားတာပဲ။ သူတို႕ေျပာထားတဲ့ လူေတြနဲ႕ သြားေတြ႕ဖို႕ဆိုတာ အခ်ိန္လည္း မရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႕စြပ္စဲြ သလို မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာ က်ေနာ္တို႕ အဖြဲ႕ဝင္ေတြေရာ အျပင္ကလူေတြပါ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိပါတယ္။
ေမး။ ။ ဒါဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္ဒီလို စြပ္စြဲရတယ္လို႕ ထင္ျမင္ပါသလဲ?
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္ျမင္တာက က်ေနာ္တို႕အဖြဲ႕အစည္းကို နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္သူ႕စစ္ျဖစ္ျဖစ္၊ အသြင္ေျပာင္းဖို႕ ေျပာတာကို က်ေနာ္ တို႕ဘက္က လက္မခံလို႕ က်ေနာ္တို႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ တဦးအေပၚ တဦး မေက်နပ္မႈေတြ ျဖစ္၊ အထင္အျမင္ေတြ မွားၿပီး စုစည္းညီၫႊတ္မႈ ပ်က္ျပားေအာင္ သပ္လ်ွိဳၿဖိဳခဲြတာပဲလို႕ ျမင္တယ္။
အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနလိုတဲ့ ျပည္သူေတြနဲ႕ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ထိန္းသိမ္းထားလိုတဲ့ လူေတြ က်ေနာ့္အေပၚ ဆန္႕က်င္တိုက္ ခိုက္လာမယ္လို႕ သူတို႕တြက္ထားပုံ ေပၚတယ္။ တကယ္လို႕ က်ေနာ္တို႕အ ဖြဲ႕ထဲမွာ က်ေနာ့္အေပၚ အျမင္ရွင္းၿပီး တစုံတရာ အေရးမယူဘူးဆိုရင္ အဖြဲ႕ အစည္းအေနနဲ႕ ဒီမလုပ္သင့္တဲ့ ကိစၥေတြကို ဖုံးကြယ္ အကာအကြယ္ေပး ေနတယ္။ အလိုတူ အလိုပါျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ဳိး သက္ေရာက္ၿပီး သူတို႕ဘက္က အေရးယူလာရင္ သူတို႕အလြန္မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္မ်ဳိး ထြက္ေအာင္ လုပ္တာပဲလို႕ ျမင္တယ္။
ေမး။ ။ မြန္ျပည္သစ္ပါတီဝင္ အမ်ားႀကီးထဲမွာ အတြင္းေရးမႉးတဦးကိုပဲ ေရြးၿပီး ဒီလိုလုပ္တာ ဘာေၾကာင့္လို႕ ထင္ပါသလဲ?
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္ဟာ သူတို႕ရဲ႕ မမွန္ကန္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြအေပၚမွာ မၾကာခ ဏ ေဝဖန္ေထာက္ျပတာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲ ထားေပမဲ့ သူတို႕နဲ႕ သြားလာဆက္ဆံရင္းႏွီးေအာင္ မေပါင္းသင္းပဲ ရွင္းရွင္း ေနတာလည္း ပါမယ္လို႕ ထင္ပါတယ္။
ေမး။ ။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအေပၚမွာ အတြင္းေရးမႉး ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ?
ေျဖ။ ။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးရဲ႕ ပင္ကိုယ္သေဘာက စစ္ေရးနည္းနဲ႕ ေျဖရွင္းေနတာ ႏွစ္ဖက္စလုံးအတြက္ နစ္နာဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားလြန္းၿပီး ေျပလည္ စရာလည္း လမ္းမျမင္လို႕ ႏိုင္ငံေရးအရ ၫွိႏႈိင္းေဆြးေႏြး အေျဖရွာဖို႕ ျဖစ္ တယ္။ ဒါမ်ဳိးကို က်ေနာ္ သေဘာတူလက္ခံတယ္။ အခုျဖစ္ေနတာက ႏိုင္ငံ ေရးအရလည္း မေဆြးေႏြးဘူး။ စိတ္ပိုင္း႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပိဳကဲြပ်က္စီးေအာင္ လုပ္ေနတာမ်ဳိးကိုေတာ့ မွန္ကန္တဲ့ လုပ္ရပ္ရယ္လို႕ က်ေနာ္မခံယူႏိုင္ဘူး။
ေမး။ ။ ဒီကိစၥနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ကိုးကန္႕မွာျဖစ္ရွိေနတဲ့ အေျခအေနအပါအဝင္ အမ်ားျပည္သူကို အတြင္းေရးမႉးဘာ ေျပာခ်င္ သလဲ?
ေျဖ။ ။ ကိုးကန္႕အဖြဲ႕အေပၚမွာ သူတို႕ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ နယ္ျခားေစာင့္တပ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ျပည္သူ႕စစ္ပုံစံကို လက္မခံလို႕ တစိပ္ရရ၊ တဖဲ့ရရ သူတို႕လက္ ကိုင္ဒုတ္အျဖစ္ ဖဲ့ထုတ္ေမြးယူၿပီး ရန္တိုက္ေပးဖို႕ လုပ္တာပဲလို႕ ျမင္တယ္။ တျခားအပစ္ ရပ္အဖြဲ႕ေတြအေပၚမွာလည္း ဒီလိုခပ္ဆင္ဆင္ နည္းမ်ဳိးနဲ႕ လုပ္ လာမွာပဲ၊ ဒါက အစပဲလို႕ျမင္တယ္။ ဒီအေပၚမွာ သတိႀကီးႀကီးထားဖို႕ လို တယ္။
အမ်ားျပည္သူကို ခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္ေအာင္ ေျပာျပလိုတာက က်ေနာ္တို႕ႏိုင္ငံမွာ ျပည္တြင္းစစ္ အႏွစ္ (၆၀) ေက်ာ္ ျဖစ္ေနခဲ့လို႕ က်ေနာ္တို႕ႏိုင္ငံ ဘယ္ ေလာက္အထိ ေအာက္က်ေနာက္က် ျဖစ္ေနရတယ္ဆိုတာ အမ်ားသိပါ တယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲခဲ့ၾကလို႕ ျပည္တြင္းစစ္မီး အရွိန္ေလ်ာ့လာတယ္။ ရင္းႏွီးမႈ ယံုၾကည္မႈအခ်ဳိ႕ ရလာတယ္။ ဒါကိုမျမင္ သခၤဏ္းစာမယူႏိုင္ေသးပဲ လက္နက္နည္းနဲ႕ ေျဖရွင္းမယ္၊ မမွန္မကန္တဲ့နည္းနဲ႕ ေျဖရွင္းဦးမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႕ျပည္ေထာင္စုဟာ ေရွ႕တဆင့္မွာ ၿပဳိကြဲပ်က္စီးသြားမယ့္ အေျခ အေနကို ေရာက္သြားမယ္လို႕ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဒီကိစၥ ေလးေလးနက္နက္ သုံးသပ္ၾကပါလို႕ပဲ ေျပာခ်င္တယ္။ ။
ေစာ္ဘြားႀကီးကုန္းတြင္ မီးေလာင္
ၾကာသပေတးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ 10
ခ်င္းမိုင္ (မဇၩိမ)။ ။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေစာ္ဘြားၾကီးကုန္း အေဝးေျပး ကားဂိတ္ေဟာင္း ပြဲရုံပစၥည္း သိုေလွာင္ခန္းတြင္ မီးေလာင္မႈ ယေန႔မြန္းလြဲက ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု မီးသတ္ဌာနႏွင့္ မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက ေျပာသည္။
နီလာလမ္းထဲရွိ အေဝးေျပး ကားဝင္းေဟာင္းပြဲ႐ံု၏ ေမြးျမဴေရး အစားအစာ သိုေလွာင္ခန္းတခုတြင္ (၁) နာရီခန္႔မွ စတင္ကာ ၄၅ မိနစ္ၾကာ မီးေလာင္သြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အင္းစိန္မီးသတ္ဌာနက ေျပာသည္။
ကားဝင္းအတြင္း ေနထုိင္သူတစ္ဦးက မဇၩိမသို႔ တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ေျဖၾကားရာတြင္ ဂိုေဒါင္သီးသန္႔ ေလာင္သြားျခင္း ျဖစ္ျပီး မီးသတ္ကား ႏွင့္ ေရသယ္ကား အနည္းဆံုး တဒါဇင္ေက်ာ္ ေရာက္လာခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။
======================
ဒါဘဲ
၀န္ႀကီးဌာနမ်ားတြင္ အင္တာနက္သုံးစဲြမႈ ကန္႔သတ္
ေအာင္သက္၀ုိင္း ဧရာ၀တီ
ျပည္ပသတင္းဌာနမ်ားသုိ႔ အစိုးရႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား စီးဆင္းေနမႈအား တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားတြင္ အင္တာနက္ အသုံးျပဳျခင္းကို စတင္ ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္ေနေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရေရႊမန္း၏ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္္ ေျမာက္ကိုရီးယား ခရီးစဥ္ မွတ္တမ္း၊ ေနျပည္ေတာ္တြင္ လုိဏ္ဂူႀကီးမ်ား တည္ေဆာက္ေနမႈ စသည့္ အစုိးရ၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္ စီမံကိန္းမ်ား၊ သတင္းမ်ား ျပည္ပ သတင္းဌာနမ်ားသို႔ ေပါက္ၾကားေနသျဖင့္ ထုိသို႔ ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေနျပည္ေတာ္ ၀န္ထမ္းမ်ားထံမွ သိရသည္။
အင္တာနက္ မျဖစ္မေန အသုံးျပဳရမည္ ဆုိပါက ညႊန္ၾကားေရးမွဴးအဆင့္ အရာရွိမ်ားကိုသာ တာ၀န္ခံၿပီး သုံးစြဲခြင့္ ေပးသည္ဟု စုံစမ္းသိရွိရသည္။
“ရုံးက ကြန္ပ်ဴတာေတြမွာ အင္တာနက္ ခ်ိတ္ထားတာကုိ ညႊန္ခ်ဳပ္ အမိန္႔နဲ႔ ကန္႔သတ္လိုက္တယ္။ ၀န္ထမ္းေတြ အရင္ကလို အင္တာနက္ သုံးလို႔ မရေတာ့ဘူး” ဟု ေနျပည္ေတာ္ရိွ ၀န္ႀကီးဌာန တခုမွ
အရာရွိငယ္ တဦးက ေျပာသည္။
ပိတ္ပင္ရာတြင္ ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရး၊ ဘ႑ာေရးႏွင့္ အခြန္၊ စီးပြားေရး ႏွင့္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး၊ ႏုိင္ငံျခားေရး၊ ဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာေရး၊ အမွတ္ (၁) စက္မႈ စသည့္ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား ပါ၀င္သည္ဟု ေနျပည္ေတာ္ ၀န္ထမ္းမ်ားထံမွ သိရွိရသည္။
ေနျပည္ေတာ္ရိွ ၀န္ႀကီးဌာန ရုံးမ်ားတြင္သာမက ျပည္နယ္တုိင္း အသီးသီးရွိ ၀န္ႀကီးဌာန ရုံးခြဲမ်ားတြင္လည္း ထုိသို႔ ပိတ္ပင္ထားသည္ဟု သိရသည္။
“ဒီႏွစ္ထဲမွာ အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားက လာေရာက္တဲ့ အေရးႀကီး သံတမန္ေတြ၊ ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႕ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ အေသးစိတ္ သတင္း အခ်က္အလက္ ဖိုင္ေတြ ျပည္ပမီဒီယာေတြကို
အီးေမးလ္ေတြက တဆင့္ ေပါက္ၾကားတာေတြ အရမ္းမ်ားလာလို႔ အဲဒီလို အင္တာနက္ သုံးခြင့္ပိတ္တာလို႔ ေျပာတယ္” ဟု ေနျပည္ေတာ္ရိွ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ထမ္း တဦးက ရွင္းျပသည္။
သုံးစြဲခြင့္ ျပဳထားေသာ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားတြင္မူ ႏုိင္ငံတကာ၌ တြင္က်ယ္ေနသည့္ ဂ်ီေမးလ္ ကဲ့သို႔ေသာ အခမဲ့ အီးေမးလ္မ်ား သုံးစြဲျခင္းကို ပိိတ္ပင္ထားၿပီး အစုိးရ ထံတြင္ မွတ္ပုံတင္ထားသည့္ အီးေမးလ္မ်ားကိုသာ သုံးစြဲရန္ ညႊန္ၾကားထားသည္ဟု သိရသည္။ ပိတ္ပင္မႈထဲတြင္ ဂ်ီေတာ့ပ္ အသုံးျပဳျခင္းလည္း ပါ၀င္သည္။
ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္မႈမ်ား၏ ရလဒ္ေၾကာင့္ ဌာနဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား ေႏွာင့္ေႏွး၊ ခက္ခဲလာေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ရိွ ၀န္ထမ္းမ်ားက ဆိုသည္။
ႏုိင္ငံတကာတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရား ပိုမို ျမန္ဆန္ လြယ္ကူေရး အတြက္ အင္တာနက္ အသုံးျပဳမႈ တိုးျမွင့္ လုပ္ေဆာင္ေနခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ စစ္အစိုးရက ယခုက့ဲသုိ႔ ကန္႔သတ္ေနျခင္းမွာ ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲျခင္းပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ အုိင္တီပညာရွင္ လူငယ္တဦးက သုံးသပ္သည္။
“အစိုးရအေနနဲ႕ e-government စနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္လို႔ မၾကာခဏ ဆိုသလို ေၾကြးေၾကာ္ေနတယ္။ ဒီလို e-government စနစ္ကုိ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မယ္ ဆိုရင္ အင္တာနက္ သုံးစြဲခြင့္ကို ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္တာေတြ မလုပ္သင့္ဘူး” ဟု ထုိ အုိင္တီပညာရွင္လူငယ္က ေျပာသည္။
အာဏာပုိင္တုိ႔သည္ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားအတြင္း အင္တာနက္သုံးစြဲခြင့္ ကန္႔သတ္ထားရုံ သာမက ျပည္သူမ်ား သုံးစြဲေနသည့္ အင္တာနက္လိုင္းမ်ား ေႏွးေကြးေစရန္ စီစဥ္ျခင္း၊ ဂ်ီေမးလ္ ႏွင့္ အမ်ားသုံး အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားသုိ႔ ၀င္ေရာက္မႈ မျပဳႏုိင္ေစရန္ ပိတ္ဆုိ႔ထားျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ေနသည္။
ႏုိင္ငံေရး မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ အင္တာနက္ ျမန္ႏႈန္း က်ဆင္းသြားျခင္း သုိ႔မဟုတ္ အင္တာနက္ အခ်ိတ္အဆက္ လုံး၀ ျပတ္ေတာက္သြားျခင္းမ်ားႏွင့္လည္း ႀကဳံေနရသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လြန္ခ့ဲသည့္ ၁၂ ႏွစ္ခန္႔မွစ၍ အင္တာနက္ အသုံးျပဳမႈ စတင္ခ့ဲသည္။ ေစ်းႏႈန္း ႀကီးျမင့္ေသာေၾကာင့္ အမ်ားျပည္သူ အလြယ္တကူ သုံးစဲြ၍ မရႏုိင္ေပ။ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ မွတ္ပုံတင္ၿပီး အီးေမးလ္ သုံးစဲြသူ ၅၈ ဦးသာ ရိွေၾကာင္း အစုိးရက ထုတ္ျပန္သည့္ စာရင္းအရ သိရသည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ အင္တာနက္ကေဖးမ်ား ေပၚေပါက္လာၿပီး အင္တာနက္ အသုံးျပဳမႈ ပုိမုိ က်ယ္ျပန္႔လာသည္။
ဓာတ္ေငြ႔ေရာင္းရေငြမ်ားကုိ စစ္အစိုးရက စကၤာပူတြင္ သိမ္းထားဟုဆို
သန္းထုိက္ဦး ဧရာ၀တီ
ျမန္မာစစ္အစိုးရက သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ေရာင္းခ်မႈမွ ရရွိသည့္ ၀င္ေငြမ်ားကုိ စင္ကာပူႏိုင္ငံရိွ ဘဏ္ႀကီး ႏွစ္ခုတြင္ လွ်ိဳ႕၀ွက္ သိမ္းဆည္းထားသည္ဟု စုံစမ္း သိရိွရေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး ႏွင့္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ (ERI)က ယေန႔ ေျပာဆိုလိုက္သည္။
ေဒၚလာ ဘီလီယံ အမ်ားအျပားကုိ Overseas Chinese Banking Corporation (OCBC) ႏွင့္ DBS group (DBS) ဘဏ္ တုိ႔တြင္ သိမ္းဆည္းထားသည္ဟု ERI အဖဲြ႔က ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ခံစာ ၂ ေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
“ကိုယ့္ျပည္သူလူထုရဲ႕ လူမႈေရး အသံုးစရိတ္ အာရွမွာ အနိမ့္ဆံုး၊ အဆင္းရဲဆုံး ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ႕၀င္ေငြ ေဒၚလာ ဘီလီယံေပါင္း မ်ားစြာကို စကၤာပူမွာ သြားၿပီးေတာ့ လွ်ိဳ႕၀ွက္ အပ္ထားတယ္” ဟု ERI မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Matthew Smith က ျပစ္တင္ ေ၀ဖန္လုိက္သည္။
ကမၻာ့ ေငြေၾကးေစ်းကြက္တြင္ ထုိသုိ႔ တရားမ၀င္သည့္ ၀င္ေငြမ်ားအား တားဆီးရန္၊ စစ္အစုိးရႏွင့္ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္သည့္ အဖြဲ႔အစည္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား ဖိအား ေပးရန္၊ စစ္အစုိးရ၏ ဘဏ္ စာရင္းသုိ႔ ေငြေၾကး ၀င္ထြက္မႈမ်ားကုိ တင္းက်ပ္ေပးရန္ ERI အဖဲြ႔က ႏုိင္ငံတကာသုိ႔ တုိက္တြန္းလုိက္သည္။
ျမန္မာျပည္တြင္ ရင္းႏွီး ျမွဳပ္ႏွံသည့္ Total ႏွင့္ Chevron ေရနံကုမၸဏီႀကီးမ်ားက ျမန္မာစစ္အစိုးရ ေခါင္းမာလာေစေရး အတြက္ အကူအညီ ေပးေနေၾကာင္း၊ ထုိ၀င္ေငြမ်ားေၾကာင့္ စစ္အစုိးရအေပၚ ဖိအားေပးေနမႈမ်ား ထိေရာက္မႈ ေလ်ာ့နည္းခ့ဲရေၾကာင္း ERI အဖဲြ႔၏ အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။
ျမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ ထုိ ကုမၸဏီ ၂ခု၏ ရတနာ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းမွ ေဒၚလာ ၄.၈၃ ဘီလီယံ ရခ့ဲသည္ဟု ဆုိသည္။ ထုိအထဲမွ အနည္းဆံုး ၄.၈၀ ဘီလီယံကုိ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘ႑ာေငြတြင္ ထည့္သြင္းထားျခင္း မရွိဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
အဆုိပါ စီမံကိန္း၏ တနသၤာရီတုိင္း အတြင္း မုိင္ ၂ဝဝ ေက်ာ္ရွည္သည့္ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္း ျဖတ္သြားရာ လမ္းတေလွ်ာက္တြင္ မြန္၊ ကရင္ ႏွင့္ ထားဝယ္ ရြာသားမ်ား လုပ္အားေပးရျခင္း၊ လယ္ယာ ေျမ အသိမ္းခံရျခင္း၊ ရြာေျပာင္းေရႊ႕ရျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားခ့ဲသည္ဟု သိရသည္။ စီမံကိန္း လုံၿခဳံေရးကုိ တာဝန္ယူသည့္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္က ထုိေဒသတြင္ လူသတ္မႈမ်ား၊ မုဒိမ္းမႈမ်ား က်ဴးလြန္သည္ဟုလည္း လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔မ်ားက စြပ္စဲြထားသည္။
အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေျခစုိက္ ERI အဖဲြ႔၏ အစီရင္ခံစာ ၂ ခုတြင္လည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးမႈမ်ား အေၾကာင္းကုိ အဓိကထားၿပီး ျပဳစုထားသည္။
နယ္ျခားေစာင့္ အေရး ကခ်င္ႏွင့္ စစ္အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ ထပ္မံေဆြးေႏြး
ဖနိဒါ ၾကာသပေတးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ 10
ခ်င္းမုိင္(မဇၩိမ)။ ။ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ဖြဲ႔စည္းေရး ျငင္းဆိုေနေသာ ကခ်င္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ (KIO) မွ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ စစ္အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအၾကား ယမန္ေန႔က ထပ္မံ ေဆြးေႏြးခဲ့ သည္။
စစ္ဘက္ေရးရာလံုၿခံဳေရးအရာရွိခ်ဳပ္ ဒု-ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ရဲျမင့္ အဖြဲ႔ႏွင့္ ဒုဥကၠဌ ဦးေဂါင္ရီေဇာ္ဆိုင္းက ဦးေဆာင္သည့္ KIO ကိုယ္စားလွယ္ ၈ ဦးတို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ျမစ္ႀကီးနားရွိ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္႐ုံးတြင္ ေဆြးေႏြးၾကျခင္းျဖစ္သည္။
“အသြင္ကူးေျပာင္းေရး transformation နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ထပ္ေဆြးေႏြးၾကတယ္။ ၉ နာရီ ေလာက္ကေန ၁၁ နာရီမွာ ၿပီးသြားတယ္” ဟု ေတြ႔ဆံုပြဲသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သူ KIO အရာရွိတဦးက မဇိၩမကို ေျပာသည္။
သုိ႔ေသာ္ ေကအုိင္အုိ ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္မွ တာဝန္ရွိသူမ်ားကို ျပန္လည္ရွင္းျပရျခင္း မရွိေသးသျဖင့္ ေဆြးေႏြးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေသးစိတ္ကုိမူ ေျဖၾကားျခင္း မရွိပါ။
စစ္အစိုးရက အပစ္ရပ္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ားအား နယ္ျခားေစာင့္တပ္ BGF အျဖစ္ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းရန္ တြန္းအားေပးေနၿပီး ကခ်င္ KIO အဖြဲ႔က လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း ယခုႏွစ္ ဇူလိုင္လကတည္းက ေနျပည္ေတာ္သို႔ အေၾကာင္းၾကားထားျပီး ျဖစ္ သည္။
သို႔ေသာ္ စစ္အစိုးရကမူ သေဘာထားေျပာင္းလိုဟန္မရွိပဲ နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းရန္ လာမည့္လ ေနာက္ဆံုးထား ဆံုးျဖတ္ရန္ KIO အား သတိေပးထားသည္။
ယခုလ ၅-၆ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ လိုင္ဇာၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ ကခ်င္လူထု ကုိယ္စားလွယ္ ၃၂၄ ဦးႏွင့္ ေကအိုင္အို ေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ေသာ အစည္းအေဝးကလည္း စစ္အစိုးရ၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈခံရမွာ ျဖစ္ေသာ တပ္အသြင္ေျပာင္းေရးကို ပယ္ခ်ခဲ့သည္။
ယင္းအစည္းအေဝးက ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈရွိရန္ လိုလားေၾကာင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးပါက ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ KIO အၾကား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာတူၾကသည္။
အသစ္ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရ၌လည္း KIO ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမဝင္ပဲ ပါဝင္လိုေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ KIO ၏ လက္နက္ကိုင္တပ္ KIA ကိုလည္း ကခ်င္ေဒသ လံုၿခံဳေရးတပ္ Kachin State Guard Force အျဖစ္ ျပည္နယ္အစိုးရ လက္ေအာက္တြင္ ဖြဲ႕စည္းလိုေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾကသည္။
ဒုတိယ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ရဲျမင့္ႏွင့္ ေကအုိင္အုိတုိ႔ ယခုလ ၆ ရက္ေန႔က ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕၌ ႏွစ္ဖက္ေတြ႔ဆံုရန္ စီစဥ္ခဲ့ေသာ္လည္း ကခ်င္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထဲတြင္ ဒု-စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္မႉးၾကီး ဂြမ္ေမာ္ မပါသျဖင့္ဟု ဆိုကာ စစ္အစုိးရဘက္မွ ရက္ေ႔ရႊဆိုင္းခဲ့ၿပီး ယမန္ေန႔မွသာ ေတြ႔ဆံုခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း KIO ႏွင့္ နီးစပ္ သူမ်ားကေျပာသည္။
ဒု-ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးရဲျမင့္သည္ ၂၀၁၀ခု ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ရန္ ပါတီေထာင္မည့္ KIO မွ ဒုဥကၠဌ တာဝန္ယူခဲ့သူ ေဒါက္တာတူးဂ်ာႏွင့္လည္း ယေန႔နံနက္ပိုင္းတြင္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ေၾကာင္း ေဒါက္တာတူးဂ်ာက မဇၥ်ိမကိုေျပာသည္။ သုိ႔ေသာ္ မၾကာမွီဖြဲ႔စည္းရန္ရွိသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တုိးတက္ေသာပါတီ Kachin State Progressive Party (KSPP) ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးျခင္း မရွိေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာ သည္။
ေဒါက္တာတူးဂ်ာ အပါအဝင္ KIO ေခါင္းေဆာင္ (၆) ဦးတို႔သည္ စစ္အစိုးရ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ရန္ ယခုလ ၂ ရက္ေန႔၌ KIO ၏ စည္းမ်ဥ္းႏွင့္အညီ အဖြဲ႔မွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ ၾကသည္။
ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဒု-ဗိုလ္မႉးၾကီးသက္ပံု ႏွင့္အဖြဲ႔သည္ ကုိးကန္႔ေဒသကုိ မၾကာေသးမီက တုိက္ခုိက္ရျခင္းသည္ မူးယစ္ေဆးႏွင့္ လက္နက္ထုတ္လုပ္မႈတုိ႔ေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း ၾသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔က ေကအုိင္အုိဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ လုိင္ဇာၿမိဳ႕သုိ႔ လာေရာက္ရွင္းျပခဲ့သည္။
ဒု-ဗုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ရဲျမင့္သည္ KIO အဖြဲ႔အား ေတြ႔ဆုံၿပီးေနာက္" ဝ" ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးအဖြဲ႔ (UWSA) ဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ ပန္ဆန္းၿမိဳ႕တြင္ "ဝ" ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း "ဝ" အဖြဲ႔ႏွင့္ နီးစပ္သည့္ သတင္းရပ္ကြက္မွ သိရသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႔ခြင့္ရေရး အေၾကာင္းမျပန္
ျမင့္ေမာင္ ဗုဒၶဟူးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ 09 ရက္
နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)။ ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အမႈ အယူခံကိစၥ ေဆြးေႏြးရန္ ေရွ႕ေနမ်ားက အာဏာပိုင္မ်ားထံ ေတြ႔ဆံုခြင့္ျပဳေရးအတြက္ ယမန္ေန႔က ေတာင္းဆိုခဲ့ရာ ယခုတုိင္ အေၾကာင္း မျပန္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။
ယခုလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္တုိင္း တရား႐ံုး၌ အယူခံအတြက္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးရမည္ျဖစ္သျဖင့္ ထိုေန႔မတိုင္မီ အမႈသည္မ်ားျဖစ္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ အတူေန ႏုိင္ငံေရး လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ ေဒၚခင္ခင္ဝင္းႏွင့္ သမီးျဖစ္သူ မဝင္းပပ ထံ သြားေရာက္ခြင့္ျပဳရန္ ေရွ႕ေနမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ရာ အေၾကာင္းမျပန္ေသးျခင္း ျဖစ္သည္။
“အခုအခ်ိန္ထိေတာ့ ဘာမွ အေၾကာင္းျပန္စာ မရေသးပါဘူး။ အမႈသည္ ကာယကံရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္ ယူရမယ္။ အမႈက ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ၾကားနာမယ္။ အဲဒီအတြက္ အမႈသည္ ကာယကံရွင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ရဖို႔ လိုတယ္” ဟု အမႈအတြက္ ေရွ႕ေန ၄ ဦးထဲမွ ဦးဥာဏ္ဝင္းက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ယခုလ ၄ ရက္ေန႔က တိုင္းတရား႐ံုးတြင္ အယူခံခြင့္ျပဳရန္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးရာ တရား႐ံုးက လက္ခံခဲ့ၿပီး၊ ယခုလ ၁၈ ေန႔တြင္ ႏွစ္ဖက္ေရွ႕ေနမ်ား အျပန္အလွန္ ေလွ်ာက္လဲရန္ ခ်ိန္းဆိုခဲ့သည္။
ဦးဥာဏ္ဝင္းက “အယူခံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရား႐ံုးရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပၚမွာ မူတည္တာေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔က ဆံုးျဖတ္ခြင့္ ရတာမဟုတ္ဘူး။ သို႔ေသာ္ ဥပေဒ အခ်က္အလက္အရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဘာအျပစ္မွ မက်ဴးလြန္ဘူး ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးမွာပါ။ ေဒၚစုနဲ႔ ေဒၚခင္ခင္ဝင္း သားအမိ ႏွစ္မႈစလံုးအတြက္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးရမွာ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္လ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေဒၚခင္ခင္ဝင္းတို႔ကို ေျမာက္ပိုင္းခ႐ိုင္ တရား႐ံုးက အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ ျပစ္ဒဏ္ခ်ခဲ့ေသာ္လည္း စစ္အစိုးရ အၾကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊ၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ကို ထက္ဝက္ ေလွ်ာ့ခ်ကာ ေနအိမ္၌ပင္ ဆုိင္းငံ့ျပစ္ဒဏ္ျဖင့္ ေနထုိင္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။
ပ်က္ျပယ္ၿပီးျဖစ္သည့္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒအရ စီရင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟုဆိုကာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရွ႕ေနမ်ားက ခ႐ိုင္တရား႐ံုး ေလွ်ာက္လဲခဲ့ၾကေသးသည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒ နိဒါန္း အပိုဒ္ ၃ ၌ ေဖာ္ျပထားသည္မွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ အေျခအေန အရပ္ရပ္ေၾကာင့္ ၁၉၇၄ ခု အေျခခံဥပေဒ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပသည့္အျပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔ ရက္စြဲျဖင့္ လက္မွတ္ထိုးၿပီး ေၾကညာခဲ့သျဖင့္ ထိုဥပေဒသည္ ယခုအခါ ပ်က္ျပယ္ၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးၾကည္ဝင္းက ေျပာဆိုခဲ့သည္။
ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အႏုိင္ရခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္၏ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးျဖစ္ၿပီး၊ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၉ ႏွစ္အတြင္း ၁၄ ႏွစ္ခန္႔ အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ခံခဲ့ရသည္။
စစ္ပြဲသစ္မ်ား မၾကာမီ ျဖစ္ပြားလာႏိုင္ဟု အကဲခတ္မ်ား ေျပာဆုိ
ေက်ာ္ခ ဗုဒၶဟူးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ 09
ခ်င္းမုိင္ (မဇၩိမ)။ ။ MNDAA ကိုးကန္႔တပ္ကို တိုက္ခိုက္ၿပီးေနာက္ ေဒသတြင္းသို႔ စစ္အစိုးရ တပ္ဖဲြ႔မ်ား ပိုမို ျဖည့္တင္းထားသျဖင့္ တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္တြင္ ေနာက္ထပ္စစ္ပြဲမ်ား မၾကာမီ ျဖစ္ပြားလာဖြယ္ ရွိသည္ဟု စစ္ေရး အကဲခတ္မ်ားက ေျပာသည္။
စစ္အစိုးရ တပ္မ်ားသည္ ဝ' တို႔ အမာခံ တပ္စြဲထားသည့္ ဝ' နယ္ေျမေျမာက္ပိုင္း ဟုိပန္းၿမိဳ႕မွ မိုင္ ၂၀ ခန္႔ေဝးေသာ သံတံုးၿမိဳ႕နယ္ မိုင္းဆတ္ၿမိဳ႕အနီးတဝိုက္၊ ဝ' နယ္ေျမအလယ္ပိုင္း က်ဳိင္းတံုအေရွ႕ေျမာက္တြင္ အာပီဂ်ီ ေလာင္ခ်ာ၊ ေမာ္တာႏွင့္ သံခ်ပ္ကာ ကားမ်ား အပါအဝင္ျဖင့္ လြန္ခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္ကတည္းက တပ္စြဲလာခဲ့သည္ဟု ရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ (ေတာင္ပိုင္း) သတင္းရပ္ကြက္မ်ားအရ သိရသည္။
ေဒသတြင္း အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနသူ ရွမ္းသံေတာ္ဆင့္ သတင္းဌာနမွ လက္ေထာက္အယ္ဒီတာ ဦးစိန္ၾကည္က ”စက္တင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔က ေတာင္ၾကီးကေန ပင္းကူကိုအသြား၊ အဲဒီလမ္းတေလွ်ာက္မွာ စစ္ကားအစီး ၄၆ စီး၊ Escort အေစာင့္အေရွာက္ တပ္စိတ္တစိတ္ပဲပါတယ္။ အကုန္လံုး မိုးကာအုပ္ထားတယ္။ … လက္နက္ၾကီးေတြ၊ က်ည္ဆံေတြ၊ ေလာင္စာေတြလို႔ ေျပာတယ္။ အဲဒီကားေတြက က်ဳိင္းတံုေရာက္ေတာ့ ထက္ဝက္စီခြဲၿပီး ထက္ဝက္က ပင္းကူရဲ႕ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ကို တက္သြားတယ္။ ေနာက္တဝက္က က်ဳိင္းတံုရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ကို ဆင္းသြားတယ္။ အဲဒါက မိုင္းေယာင္းၿမိဳ႕နယ္” ဟု ေျပာသည္။
ေနျပည္ေတာ္စစ္႐ံုးႏွင့္နီးစပ္ေသာ သတင္းရပ္ကြက္တခုက စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ စစ္ပြဲမ်ားအတြက္ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ရွိေနသည္ဟု ဆိုသည္။
အေရွ႕ေျမာက္တို္င္း စစ္တို္င္းမႉး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္သန္းထြဋ္သည္ ကိုးကန္႔ေဒသ ေလာက္ကိုင္တြင္ အေျခစိုက္ၿပီး၊ တပ္မ်ားကို ကြပ္ကဲလ်က္ရွိျပီး ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မင္းေအာင္လိႈင္သည္လည္း ေဒသတြင္းသို႔ လွည့္လည္လ်က္ ရွိသည္။
စစ္တပ္ထိပ္ပို္င္းေခါင္းေဆာင္မ်ားက လူအမ်ား စစ္ပြဲကို အာ႐ံုစိုက္ေနျခင္းသည္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေမွးမွိန္သြားေစၿပီး၊ လုပ္ကိုင္ခြင့္ အခြင့္လမ္း သာေစသည္ဟု ယူဆေနေၾကာင္း အဆိုပါသတင္းရပ္ကြက္က ေျပာသည္။
အပစ္အခတ္ရပ္ ဝ' ျပည္ ေသြးစည္းညီညႊတ္ေရး တပ္မေတာ္ - UWSA ကလည္း နယ္ေျမအတြင္း တပ္လွန္႔မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားၿပီး၊ စစ္သားေဟာင္းမ်ားကို ျပန္လည္ေခၚယူျခင္းႏွင့္ လိုအပ္လွ်င္ တအိမ္တေယာက္ႏႈန္း စစ္သားစုေဆာင္းမည္ဟု မွာၾကားထားေၾကာင္း သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနသည္။
ယခုလ ၅ ရက္ႏွင့္ ၆ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ ဝ' ေဒသ ၿမိဳ႕နယ္ ၁၂ ၿမိဳ႕နယ္တြင္း အစည္းအေဝးမ်ား ေခၚယူခ့ဲကာ၊ လိုအပ္လွ်င္ တအိမ္တေယာက္ စစ္ထဲလိုက္ရန္ ဆင့္ေခၚမည္ဟု ေျပာၾကားထားေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကို ကိုးကား၍ အာအက္ဖ္ေအ ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ သတင္းတရပ္တြင္ ပါရွိသည္။
လူဦးေရ ၄ သိန္းေက်ာ္ရွိ ဝ' ေဒသတြင္ စစ္သည္အင္အား အနည္းဆံုး ၂ ေသာင္းခန္႔ ရွိမည္ဟု ခန္႔မွန္းရသည္။
အစဥ္အလားအားျဖင့္ အေျခခံစစ္ပညာႏွင့္ ဝ' လူငယ္အမ်ားစု ကြ်မ္းဝင္ၾကသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဝ' ေခါင္းေဆာင္မ်ားက အရန္စစ္သည္အင္အား ၄ ေသာင္းေက်ာ္ကို ဆင့္ေခၚထားၿပီးျဖစ္သည္ဟု ဦးစိန္ၾကည္က ေျပာသည္။
အျခားေသာ စစ္႐ံုးသတင္းရပ္ကြက္တခုက ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားေသာ ကိုးကန္႔ေခါင္းေဆာင္သည္ ဝ' နယ္ေျမအတြင္း ေရာက္ရွိေနသည္ဆိုကာ ျပန္လည္လႊဲေပးရန္ နအဖက ေတာင္းဆိုထားသည္ဟု ဆိုသည္။
ဝ' ႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားလွ်င္ ရွမ္းႏွင့္ ဝ' ဒုကၡသည္ ၅ ေသာင္းေက်ာ္အထိ ထိုင္းႏိုင္ငံထဲ ထြက္ေျပးႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံဘက္ကိုေတာ့ ထိုပမာဏထက္ ပိုႏုိင္သည္ဟု အကဲခတ္မ်ားက တြက္ဆထားၾကသည္။
ေရကာတာတည္ေဆာက္မႈေၾကာင့္ ငါးလုပ္ငန္းက်ဆင္း
အင္းလုပ္သားမ်ား စီးပြားေရးက်ပ္တည္း
ေအာင္ထက္ / ၁၀ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉ ေခတ္ျပိဳင္
ပဲခူးတုိင္းအေနာက္ပုိင္း အုတ္ဖုိ၊ မုိးညိဳၿမိဳ႕တုိ႔၏ အင္းလုပ္ကြက္မ်ားတြင္ ဧရာ၀တီျမစ္ေရ မတုိးသည္မွာ ၾကာျမင့္ေနၿပီး ယခုႏွစ္ အဆုိး၀ါးဆုံးအေျခအေနျဖစ္လာကာ အင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အ႐ႈံးေပၚေနၾကသည္။
အင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကုိ မီွခုိေနရသည့္ မုိးညိဳၿမိဳ႕နယ္ ေအာက္ရြာေလး၊ ထန္းပင္ကုန္း၊ နန္းေပါက္၊ အင္းဘြားႀကီး၊ ငက်ီးေက်းရြာမ်ား၊ အုတ္ဖုိၿမိဳ႕နယ္ တက္ဆြဲ၊ မွကၠတန္၊ ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္ၿမိဳ႕နယ္ ဘိသလြန္ေက်းရြာတုိ႔ရွိ အင္းလုပ္သား အမ်ားစုသည္ စား၀တ္ေနေရး အက်ပ္အတည္းျဖင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည္။
၂၀၀၂ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ယခုတိုင္ မၿပီးဆုံးေသးသည့္ ေရကာတာႀကီးက သဘာ၀အရင္းအျမစ္ ဧရာ၀တီျမစ္ေရကို တားဆီးလုိက္ျခင္းေၾကာင့္ အဆုိပါေဒသ၏ ငါးလုပ္ငန္းမ်ား တႏွစ္ထက္တႏွစ္ က်ဆင္းလာရသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
တည္ေဆာက္ဆဲ ေရကာတာႀကီးသည္ အျမင့္ေပ (၂၀) ခန္႔ရွိၿပီး မ်က္ႏွာ၀အက်ယ္ (၁၈) ေပခန္႔ရွိကာ တာ႐ုိးအရွည္ မုိင္ (၂၀) ခန္႔ရွိ္ၿပီး မုိးညိဳအပုိင္ ျမစ္သာရြာမွ ကင္ေက်ာင္းကုန္း၊ ငက်ီး၊ ထန္းပင္ကုန္း၊ ဂေလာက္ရြာမ်ားကုိ ျဖတ္ကာ မုိးသစၥာရြာအထိ တာထုိးထားသည္။
ေရနက္ကြင္းလယ္ယာေျမ ျပန္လည္ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ အဆိုပါေရကာတာ တည္ေဆာက္ျခင္းလုပ္ငန္းကို နအဖအာဏာ ပိုင္မ်ားက အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ အင္းသူႀကီးမ်ား၊ အင္းလုပ္သားမ်ား အထိနာလ်က္ရွိသည္။
ေရကာတာမတည္ေဆာက္ခင္က မုိးညိဳၿမိဳ႕၏ အနိမ့္ပုိင္းေဒသမ်ားသည္ ရာသီခ်ိန္၌ ဧရာ၀တီျမစ္ေရတုိးကာ ေရျပင္က်ယ္ျဖစ္ေလ့ရိွခဲ့သည့္အတြက္ အင္းလုပ္သားမ်ား ငါးအထိအမိ မ်ားခဲ့သည္။
သီတင္းကၽြတ္-တန္ေဆာင္မုန္း ေရက်အၿပီး ဧရာ၀တီေရျပင္က်ယ္မွ ငါးမ်ားသည္ ေခ်ာင္း႐ုိး၊ ေျမာင္း႐ုိးမ်ားတြင္ စုၿပံဳတုိးၾကသျဖင့္ တေပါင္း-တန္ခူး၌ ငါးေဖာ္ၾကၿပီး အင္းအေနအထားေပၚမူတည္၍ တေန႔ ငါးပိႆာ (၇၀၀-၈၀၀) ခန္႔အထိ ရတတ္ေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ အဆုိပါေရကာတာတည္ေဆာက္ကာ ျမစ္ေရတားဆီးမႈေၾကာင့္ ယင္းေဒသ၌ ငါးလုပ္ငန္းက်ဆင္းကာ အင္းသူႀကီးမ်ား ရင္းႏွီးေငြပင္ အႏိုင္ႏိုင္ျဖစ္ေနၾကေၾကာင္း သိရသည္။
အင္းေဖာ္ရာသီတြင္ အင္းတအင္းအတြက္ အင္းသူႀကီးျဖစ္သူသည္ သိန္းရာခ်ီ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရၿပီး အင္းလုပ္သားဦးေရ အမ်ားအျပား အသုံးျပဳရသည့္အျပင္ အင္းလုပ္ပိုင္ခြင့္လိုင္စင္က်မွ လုပ္ခြင့္ရသည္ဟု ေလွေခ်ာင္းအင္းသူႀကီးက ေျပာသည္။`
၎က “အဲဒီ တိုက္႐ုိက္ေလလံ၊ တိုက္႐ိုက္အင္းလိုင္စင္ကို အင္းသူႀကီးေတြက ႏိုင္ငံေတာ္သြင္းေငြအျပင္ အျမတ္ေငြေပး ၀ယ္ယူၾကရတယ္။ (၃-၄) သိန္းမွ သိန္း (၂၀၀၀-၃၀၀၀) အထိ အင္းတန္ဖုိးရိွတယ္” ဟု ေျပာသည္။
တုိက္႐ုိက္အင္းမ်ားတြင္ မပါ၀င္သည့္ တန္ဖုိးနည္းအင္းမ်ားကုိမူ ၿမိဳ႕နယ္ေလလံ၊ ခ႐ုိင္ေလလံအျဖစ္ ငါးဦးစီး႐ုံးမွ အေျခခံေစ်း သတ္မွတ္ေပးထားၿပီး ေလလံတင္ကာ အင္းသူႀကီးမ်ားအား ေစ်းၿပိဳင္စနစ္ ေလလံ၀င္ဆြဲေစျခင္းျဖစ္သည္။ ေစ်းၿပိဳင္စနစ္ေလလံသည္ အင္းသူႀကီးမ်ားတြက္ ရင္းႏွီးေငြႏွင့္ အက်ဳိးအျမတ္ ခုသာခံသာရွိသည္ဟု သိရသည္။
တုိက္႐ုိက္ အင္းလုိင္စင္ရထားသူထံမွ ယခင္ (တႏွစ္) သိန္း (၅၀-၆၀) အျမတ္ေပး၀ယ္ေနရေသာ မုိးညိဳၿမိဳ႕နယ္၊ ကၽြဲထုိးစစ္ပင္႐ုိး၊ ဆယ္က်ဳိး-ၾကဴေတာ၊ အင္း၀င္းႀကီး၊ ရြာသာယာလႊတ္အင္းတုိ႔သည္ ယခုကဲ့သုိ႔ ေရကာတာ ကာဆီးမႈေၾကာင့္ အျမတ္ေငြ (၁၀) သိန္းခန္႔ပင္ မေပးႏုိင္ေတာ့ေၾကာင္း အင္းသူႀကီးတဦးက ေျပာသည္။
“လက္ရိွအေျခအေနအရဆို အင္းသူႀကီးကို အမီွျပဳေနရတဲ့ ပိုက္ကြန္သမား၊ ယင္းထြန္းသမား၊ ကၽြမ္းက်င္အင္းလုပ္သားေတြဆို အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနၾကတယ္” ဟု ဘိသလြန္ရြာသားတဦးက ေျပာသည္။
မိ႐ုိးဖလာအင္းလုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္သူမ်ား ထုိသုိ႔ အခက္အခဲမ်ား ႀကံဳေတြ႔ေနေသာ္လညး္ ဒီဇယ္အသုံးျပဳေရကာတာ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းခြင္ ၀န္ထမ္းတုိ႔မွာမူ လုပ္ငန္းခြင္ျပင္ပတြင္ ဒီဇယ္္ျပန္လည္ေရာင္းခ်ျခင္းျဖင့္ အက်ိဳးအျမတ္ျဖစ္ထြန္း ေနၾကသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
ေျမျမႇဳပ္မုိင္းေၾကာင့္ ေနရပ္ျပန္ရန္ ဒုကၡသည္မ်ား ေၾကာက္ရြံ႕ေနၾက
၀ီရ / ၁၀ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉ ေခတ္ျပိဳင္
စစ္အစုိးရတပ္ႏွင့္ ပူးေပါင္းတပ္ျဖစ္သည့္ တုိးတက္ေသာဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ) တုိ႔အျပင္ ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (ေကအန္အယ္လ္ေအ) တုိ႔၏ ေျမျမႇဳပ္မုိင္းေထာင္မႈမ်ား ဆက္လက္တည္ရွိ ေနေသာေၾကာင့္ စစ္ေျပးကရင္ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ေရးအတြက္ ႀကီးမားသည့္ အဟန္႔အတားတရပ္ ျဖစ္ေနသည္။
ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ (KHRG) မွ Field Assistant ကုိအယ္ဘတ္က “ဒီေကဘီေအတုိ႔ဘက္က မုိင္းေထာင္ေနတာက ေျမပုံနဲ႔ အတိအက် သတ္မွတ္ထားတာ မရွိဘူး။ Landmines (ေျမျမႇဳပ္မုိင္း) ေတြ ထပ္ေထာင္ေနတဲ့ကိစၥက ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ဖုိ႔အတြက္ အႏၲရာယ္ မ်ားလြန္းေနတယ္။ ေကအန္အယ္လ္ေအဘက္ကေရာ ႏွစ္ဘက္စလုံးက မထင္မွတ္ထားတဲ့ ေနရာေတြမွာ Landmines ေတြ အသုံးျပဳထားၾကတာ ျဖစ္တယ္” ဟု ေခတ္ၿပိဳင္သုိ႔ ေျပာသည္။
ဇြန္လဆန္းပုိင္းမွစ၍ တပ္မဟာ (၇) ထုိးစစ္ေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာၿပီး ထုိင္းဘက္ကမ္း ထာ့ေဆာင္ရမ္းၿမိဳ႕နယ္သုိ႔ ထြက္ေျပးခုုိလႈံလာသည့္ ကရင္စစ္ေျပးဒုကၡသည္ (၅) ေထာင္ခန္႔အား ထုိင္းအာဏာပုိင္ႏွင့္ ဒုကၡသည္ကူညီေရးအဖြဲ႔တုိ႔၏ သေဘာတူညီခ်က္အရ မုိးရာသီ ကုန္ဆုံးခ်ိန္အထိသာ ထုိင္းဘက္ကမ္းတြင္ ဆက္လက္ထားရွိမည္ဟု သိရသည္။
၂၀၀၉ ခု စက္တင္ဘာ (၈) ရက္၌ KHRG မွ ထုတ္ျပန္လုိက္သည့္ ေျမျမႇဳပ္မုိင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ “Exploitative Abuse” အစီရင္ခံစာတြင္ ေကအန္အယ္လ္ေအက ၎တုိ႔၏ တပ္မဟာ (၇) က်႐ႈံးၿပီးေနာက္ ေျပာက္က်ားစစ္ဆင္ေရး ဆက္လက္ ဆင္ႏႊဲရာတြင္ တပ္စခန္း၏ အျပင္ဘက္၌ ေျမျမႇဳပ္မုိင္း တပ္ဆင္ထားမႈမ်ား ရွိသည္ဟု ဆုိထားသည္။
ဆက္လက္၍ “ဒုကၡသည္ေတြကုိယ္တုိင္က ေနရပ္ျပန္ခ်င္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ဘက္ကမ္းမွာ သူတုိ႔လယ္ေတြ၊ ၿခံေတြ ရွိတာကုိး၊ ဒါေပမယ့္ ဒီ Landmine ေထာင္ထားတဲ့ကိစၥ၊ ေက်းရြာျပန္ေရာက္ရင္ ဒီေကဘီေအက အတင္းအဓမၼ လုပ္အားေပး ခုိင္းေစတာတုိ႔၊ ေပၚတာဆြဲတာတုိ႔နဲ႔ စစ္သားအသစ္ စုေဆာင္းတာ ခံရမွာ ေၾကာက္ေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတုိ႔ကုိ ေနရပ္ျပန္ပုိ႔ဖုိ႔ ေဆြးေႏြးၾကရင္ ထုိင္းအာဏာပုိင္နဲ႔ အကူအညီေပးတဲ့ အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ထက္ ဒီစစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ စုိးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေနကုိ ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္ တယ္။ ဒုကၡသည္အေရး ေပၚလစီအသစ္ေတြထုတ္ရင္ ဒီဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြ၊ အျမင္ သေဘာထား ေတြကုိလည္း ထပ္စဥ္းစားသင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က အာဏာပုိင္ေတြကုိ ေတာင္းဆုိထားတယ္” ဟု ကုိအယ္ဘတ္က ေျပာသည္။
ထုိင္းနယ္စပ္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားမွ ေနရပ္ျပန္သည့္ လမ္းခရီးမ်ားတြင္သာမက လုပ္ငန္းခြင္ရွိရာ လယ္ယာၿခံေျမမ်ားတြင္လည္း ေျမျမႇဳပ္မုိင္း အႏၲရာယ္ရိွသျဖင့္ ေနရပ္ျပန္မည့္ ရြာသားမ်ားအား ဒီေကဘီေအတုိ႔က မုိင္းရွင္းလင္းေရးအတြက္ Human Minesweepers အေနျဖင့္ အသုံးျပဳမည္ကုိ ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔က စုိးရိမ္လ်က္ရွိသည္။
“ဒီေကဘီေအတုိ႔က သူတုိ႔စစ္သားေတြအတြက္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ မရွိဘူးလုိ႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ရြာသားေတြကုိ တိရစာၦန္ေတြလုိ ဆက္ဆံတယ္။ ရြာသားေတြကုိ တိရစာၦန္ေတြသတ္သလုိ သတ္ေနတယ္။ လူ တေယာက္ကုိ ဘာမွမေမးျမန္းဘဲ ဘာအေၾကာင္းျပခ်က္မွမရွိဘဲနဲ႔ သူတုိ႔သတ္တယ္” ဟု ၾသဂုတ္လအတြင္း ထုိင္း ဘက္ကမ္းသုိ႔ ထပ္မံေရာက္ရွိလာသည့္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားအနက္ အသက္ (၄၁) ႏွစ္႐ွိ ရြာသားတဦး၏ ေျပာၾကားခ်က္ကုိ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ဒီေကဘီေအ တပ္ဖြဲ႔တုိ႔က ေပၚတာဆြဲျခင္း၊ စစ္သားအသစ္ စုေဆာင္းျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္လည္း စစ္ေျပးဒုကၡသည္ သစ္မ်ား ဆက္လက္ေရာက္ရိွေနျခင္းျဖစ္သည္။
ေျမျမႇဳပ္မုိင္း ရွင္းလင္းေရး တာဝန္ယူထားသည့္ ဒီေကဘီေအ အရာရွိတဦးက စစ္အစုိးရႏွင့္ ဒီေကဘီေအ ပူးေပါင္းတပ္ တုိ႔၏ လက္ေအာက္ က်ေရာက္ခဲ့သည့္ တပ္မဟာ (၇) စခန္း ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေကအန္အယ္လ္ေအ က ေျမျမႇဳပ္မုိင္း အလုံးေပါင္း (၃,၀၀၀) ခန္႔ ေထာင္ထားသည္ဟု ခန္႔မွန္းေျပာဆိုသည္။
ကိုးကန္႔ (သို႔မဟုတ္) အမ်ဳိးသားျပန္လည္တုိက္ခုိက္ေရးျပယုဂ္
၁၀ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉ ေက်ာ္ဗလ ေခတ္ျပိဳင္
ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ၾကာ ၿငိမ္းခ်မ္းတည္ၿငိမ္ေနခဲ့တဲ့ ကိုးကန္႔ေဒသရဲ႕ ေလာက္ကိုင္ကြင္းျပင္က်ယ္ႀကီးထဲမွာ ၾသဂုတ္လ (၂၈) ရက္ေန႔ကေတာ့ ေသနတ္သံေတြ၊ ဗံုးအေျမာက္သံေတြ ဆူညံစြာ ျပန္လည္ေပါက္ကြဲ ထြက္ေပၚ လာခဲ့ျပန္ပါၿပီ။ ေလာက္ကိုင္ကြင္းထဲက စတင္ထြက္ေပၚလာတဲ့ ေသနတ္သံေတြဟာ ခ်င္းေရႊေဟာ္နယ္စပ္ အထိ ကိုးကန္႔တခြင္တျပင္လံုး ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့ပါတယ္။ အဓိကေတာ့ ကိုးကန္႔ရွမ္းျပည္အထူးေဒသ (၁) ျမန္မာႏိုင္ငံလူမ်ဳိးစုမ်ား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္တပ္ေပါင္းစု (MNDAA) ရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးဖုန္ၾကားရွင္ရဲ႕ ဂိုေဒါင္ကို ရဲအဖြဲ႔ လက္နက္တက္ရွာရာက စတယ္လို႔ဆုိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒါဟာ နအဖက အစိီအစဥ္ရွိရွိ ျပႆနာရွာတာပါ။ ဒီလိုျပႆနာရွာႏိုင္ေအာင္လည္း အခုတေလာ အေမရိကန္နဲ႔ ပလူးပလဲလုပ္တာမ်ားေနတဲ့ နအဖကို တ႐ုတ္က မ်က္ႏွာလိုအားရ သတင္းေပးခဲ့လို႔ပါ။
ေျပာရရင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ယက္ေတာကိစၥလိုပဲ ျပသာနာရွာခ်င္လို႔ ဇာတ္လမ္းဆင္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကိုးကန္႔ MNDAA အဖြဲ႔ ဒု-ဥကၠ႒နဲ႔ လက္နက္ကိုင္အင္အားတခ်ဳိ႕က အစိုးရတပ္နဲ႔ လာေရာက္ပူးေပါင္းၿပီး ဦးဖုန္ၾကားရွင္အဖြဲ႔ကို ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေနၿပီဆိုတဲ့ နအဖရဲ႕ ထိုးဇာတ္၊ လုပ္ဇာတ္ေတြ ထြက္ေပၚလာေနတာျဖစ္ပါတယ္။
အခုလို နအဖတပ္ေတြနဲ႔ ဒု-ဥကၠ႒အဖြဲ႔တို႔က ပူးေပါင္းၿပီး ဦးဖုန္ၾကားရွင္ကို ၀ိုင္း၀န္းတိုက္ခိုက္ေနၾကၿပီ ဆိုေတာ့လည္း သူနဲ႔ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ထားတဲ့ UWSA တပ္ဖြဲ႔ေတြကလည္း ဦးဖုန္ၾကားရွင္ဘက္က ပါ၀င္ကူညီတိုက္ခုိက္ၾကေတာ့မွာေပါ့။ ဒီလိုနဲ႔ တိုက္ပြဲအရွိန္အဟုန္ က်ယ္ျပန္႔ျပင္းထန္လာခဲ့ၿပီး ကိုးကန္႔နဲ႔၀ နယ္စပ္အထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့ရပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်င္း စာရင္းခ်ဳပ္လိုက္ေတာ့ စစ္သားနဲ႔ ရဲ (၃၀) ထက္မနည္းက်ဆံုးၿပီး (၁၀၀) ေက်ာ္ေက်ာ္ခန္႔ ဒဏ္ရာရခဲ့ၾကတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ကိုးကန္႔လူထု (၃) ေသာင္းေက်ာ္ တ႐ုတ္ျပည္ထဲကို ထြက္ေျပးခုိလံႈသြားခဲ့ၾကၿပီး ဒီအထဲမွာ ရဲသား (၇) ေယာက္လည္း ပါ၀င္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီလို ကိုးကန္႔ေဒသမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္လိုက္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအဓိပၸာယ္ကေတာ့ နအဖနဲ႔ MNDAA တို႔အၾကား အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ခန္႔ ထိန္းသိမ္းတည္ေဆာက္လာခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ ပ်က္ျပားသြားခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေျဗာင္အတိအလင္း ေၾကညာလုိက္တာပါပဲ။
တကယ္ေတာ့ ကိုးကန္႔ေဒသဟာ န၀တေခတ္ ၁၉၈၉ ခုနွစ္မွာ ပထမဆံုး စစ္ရပ္စဲလိုက္ၿပီး ပထမဆံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့တဲ့ ေဒသပါ။ န၀တရဲ႕ အမ်ဳိးသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲမ်ားနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့တဲ့ သမိုင္းခရီးစဥ္ဟာ ကုိးကန္႔ကစၿပီး တာထြက္ခဲ့ရ တာပါ။ ၁၉၈၉ ခု ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ ဦးဖုန္ၾကားရွင္အဖြဲ႔ဟာ န၀တအဖြဲ႔နဲ႔ လွ်ဳိ႕၀ွက္ဆက္သြယ္ခ်ိတ္ဆက္ခဲ့ၿပီးမွ ၀အဖြဲ႔၊ မိုင္းလားအဖြဲ႔တို႔နဲ႔ ညိႇႏိႈင္းသေဘာတူညီမႈရယူၿပီး ဗကပကို ပုန္ကန္ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူသြားခ်ိန္မွာ သံလြင္ျမစ္အေနာက္ကမ္းမွာ တပ္ခ်ထားတဲ့ ကိုးကန္႔တပ္မဟာက ဗကပ ေျမာက္ပုိင္းဗ်ဴ႐ိုကိုသိမ္းၿပီး ‘မုန္းကိုး’ ေဒသကိုပါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူေပးခဲ့ပါတယ္။ ဧၿပီလထဲမွာ ၀တပ္ဖြဲ႔ေတြကလည္း ဗကပေတြကို ေမာင္းထုတ္လုိက္ၿပီးေနာက္ မၾကာခင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့ပါတယ္။ ၀ အဖြဲ႔နဲ႔ မေရွးမေႏွာင္းဆိုသလို ဦးစိုင္းလင္းေခါင္းေဆာင္တဲ့ မိုင္းလားအဖြဲ႔ကလည္း န၀တနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသတခုလံုးမွာ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔က စတင္ထြန္းညိႇလိုက္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပြဲေတာ္ႀကီးကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး က်င္းပႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ နအဖ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအသက္၀င္လာခ်ိန္မွာ လက္နက္စြန္႔ၾကဖို႔ ကိုးကန္႔၊ ၀ အဖြဲ႔နဲ႔ မို္င္းလားေဒသ စတဲ့ ဗကပ ခြဲထြက္အဖြဲ႔ေတြကို ေခ်ာ့တခါ ေျခာက္တလွည့္နဲ႔ ဖိအားေပးလာခဲ့တာ တႏွစ္နီးပါးရွိေနပါၿပီ။ နအဖ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွာ လြတ္လပ္စြာ ေဆြးေႏြးတင္ျပခြင့္ေတာင္မရခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ လက္နက္မရွိရင္ ဘာအမ်ဳိးသားအခြင့္အေရးမွ မရွိဘူးဆိုတာ သေဘာေပါက္ေနၾကပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ကိုးကန္႔၊ ၀ နဲ႔ မိုင္းလားအဖြဲ႔အားလံုးက လက္နက္စြန္႔ေရးဆိုတာကို ခါးခါးသီးသီး ျငင္းဆန္ၾကပါတယ္။ ဒီအခါမွာ နအဖအဖြဲ႔က “နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔” အမည္နဲ႔ အသြင္ေျပာင္းၿပီး စစ္တပ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ကို ဆြဲသြင္း၀ါးၿမိဳပစ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကျပန္ပါတယ္။ နအဖရဲ႕ ဒီလိုအႀကံယုတ္၊ ပရိယာယ္အစုတ္ပလုတ္ေတြကို ၿငိမ္းအဖြဲ႔ (၃) ဖြဲ႔စလံုးက တညီတၫြတ္တည္း ပုတ္ခါခ်လိုက္ၾကၿပန္ပါတယ္။ ဒီေတာ့လည္း နအဖ အေနနဲ႔ “ျပႆနာရွာ အင္အားသံုး-ၿဖိဳခြဲ-ေခ်မႈန္းေရး” ေပၚလစီက်င့္သံုးဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ပံုရပါတယ္။ ဒီေပၚလစီကို လက္ေတြ႔ခ်ၿပီး က်င့္သံုးဖုိ႔အတြက္ အဓိကပစ္ကြင္းကိုရွာရာမွာ နအဖအတြက္ ကိုးကန္႔ေဒသဟာ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးပါပဲ။ ဘာေၾကာင့္ ကိုးကန္႔ေဒသဟာ နအဖရဲ႕ ပထမဆံုးပစ္မွတ္ ျဖစ္လာရပါသလဲ။
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကိုးကန္႔၊ ၀၊ မိုင္းလားေဒသ (၃) ခုထဲမွာ ကိုးကန္႔ေဒသဟာ အားအနည္းဆံုး၊ အေပ်ာ့ဆံုးေနရာ ျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။ လူဦးေရအရ ၀ နယ္မွာ (၅) သိန္းနီးပါးရွိၿပီး မုိင္းလားမွာ တသိန္း၀န္းက်င္ရွိေနေပမယ့္ ကိုးကန္႔မွာေတာ့ တသိန္းနီးပါးပဲရွိခဲ့တယ္။ တိုက္ခိုက္ေရးအင္အားအရလည္း ၀ နယ္ေျမမွာ (၂ - ၃၀၀၀၀) ခန္႔ရွိေနၿပီး မိုင္းလားမွာ (၃,၅၀၀) ခန္႔ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ကိုးကန္မွာေတာ့ အင္အား (၂) ေထာင္၀န္းက်င္ေလာက္ပဲရွိပါတယ္။ ဗကပေခတ္မွာကတည္းက ၀ တပ္ဖြဲ႔နဲ႔ မိုင္းလားအဖြဲ႔ေတြဟာ တိုက္ရည္ခိုက္ရည္ေကာင္းၿပီး မိုင္းယမ္း၊ မိုင္းေယာင္းတိုက္ပြဲႀကီးေတြမွာ စစ္ေရစြမ္းရည္ျပႏိုင္ခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ေတြပါပဲ။ ကိုးကန္႔ေဒသကေတာ့ အဓိက အေရာင္းအ၀ယ္ေကာင္းၿပီး စီးပြားေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားတဲ့ နယ္ေျမျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း စီးပြားေရးအခြင့္အာဏာကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ကိုးကန္႔ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းထဲမွာ မၾကာမၾကာဆိုသလို အာဏာလုပြဲေတြ၊ ဂုိဏ္းခြဲမႈေတြ ေပၚေပါက္ခဲ့ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြေၾကာင့္လည္း ကုိးကန္႔နယ္ေျမဟာ နအဖရဲ႕ “အမ်ဴိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကာလ” က ပထမဆံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မဟာမိတ္ျဖစ္ခဲ့သလို အခု နအဖရဲ႕ “အမ်ဳိးသားျပန္လည္ တိုက္ခိုက္ေရးကာလ” မွာလည္း ပထမဆံုး ရန္သူျဖစ္လာခဲ့ရတာပါပဲ။
တခ်ိန္တည္းမွာ ကိုးကန္႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ကလည္း တေန ့နအဖနဲ႔ ဒီလိုျပန္လည္တိုက္ခုိက္ရဦးမယ္ဆိုတာ ခါးသီးနာၾကည္းစရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေတြ႔အႀကံဳအရ သေဘာေပါက္ထားၿပီးသားျဖစ္လို႔ ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္လင့္ထားၿပီးသားပါ။ တကယ္ေတာ့ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔ဟာ နအဖရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအရသာကို ပထမဆံုး ျမည္းစမ္းခြင့္ရခဲ့သလို နအဖရဲ႕ “သပ္လွ်ဳိၿဖိဳခြဲ-အင္အားသံုး-ေခ်မႈန္း” ဆိုတဲ့ “အမ်ဳိးသားျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေရး” ေပၚလစီကို ပထမဆံုး နာနာၾကည္းၾကည္း ခါးစည္းခံခဲ့ရတဲ့ အဖြဲ႔လည္းျဖစ္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ျမန္မာကေရာ ကမာၻကပါ သိခဲ့ၾကမွာမဟုတ္ပါဘူး။
၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ဗကပေတြကို ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ခ်ိန္က ကိုးကန္႔အဖြဲ႔ဟာ သံလြင္အေနာက္ဘက္ကမ္းရွိ ကိုးကန္႔တပ္မဟာမႉး လီနမင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနခဲ့တဲ့ တပ္မဟာလက္ေအာက္ရွိ မုုန္းကိုးေဒသကိုပါ အပိုဆုအျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရခဲ့ၾကတာပါ။
မုန္းကိုးေဒသကို ကိုးကန္႔ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေနခဲ့ၾကေပမယ့္ ေဒသခံျပည္သူလူထုအမ်ားကေတာ့ ဂ်ိန္းေဖာနဲ႔ မ႐ူ၊ လရွီးမ်ဳိးႏြယ္ေတြသာ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒီအားနည္းခ်က္ကို နအဖက အသံုးခ်ကာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ ကိုးကန္႔ေတြနဲ႔ ေဒသခံ ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္ေတြအၾကားမွာ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားေအာင္ တို႔မီးလွ်ဳိ႕မီးေတြ ေမြးေပးခဲ့ပါတယ္။ အက်ဳိးဆက္ကေတာ့ ကိုးကန္႔အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြအၾကား၊ အခ်င္းမ်ားခဲ့ၾကၿပီး နအဖ အကူအညီနဲ႔ မုန္းကိုးေဒသဟာ ကိုးကန္႔လက္ေအာက္က ခြဲထြက္သြားခဲ့ၾကပါတယ္။ နအဖ ကလည္း ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ေဒသခံ ဦးမုန္ဆာလ ဦးေဆာင္တဲ့ မုန္းကိုးၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ကို လက္ခံအသိအမွတ္ျပဳလိုက္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မုန္းကိုးေဒသေလးဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းတည္ၿငိမ္မႈ မရခဲ့ရွာပါဘူး။ ဦးမုန္ဆာလရဲ႕အဖြဲ႔နဲ႔ ကိုးကန္႔လက္က်န္တပ္မေတာ္တို႔အၾကား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကတဲ့ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ အျပန္အလွန္အာဏာသိမ္းမႈေတြ၊ နယ္ေျမလုပြဲေတြ ဆက္ၿပီးေပၚေပါက္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအေျခအေနကို နအဖ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဓားျပႀကီးေတြက လား႐ိႈးၿမိဳ႕ကေန အလစ္ေခ်ာင္းၿပီး အခ်ိန္အခါေကာင္းကို ေစာင့္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။
၂၀၀၃ ႏို၀င္ဘာ ယာလည္းညက္ ၾကက္လည္းပန္းခ်ိန္ေရာက္မွ နအဖ အေရွ႕ေျမာက္တုိင္းရဲ႕တပ္ရင္း (၉) ရင္းက အေၾကာင္းမၾကား သတင္းမပါးဘဲ မုန္းကိုးေဒသထဲကို ႐ုတ္တရက္ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ တပ္ရင္းတခ်ဳိ႕က မုန္းကိုးကြင္းကို စီးနင္းသိမ္းပိုက္လိုက္ၿပီး ၿငိမ္းအဖြဲ႔ ဒု-ဥကၠ၏ ဦးမုန္္ဆာလကို ဖမ္းဆီးလုိက္ၾကပါတယ္။ ေတာင္ေပၚက “ေဟမုန္လံု” ရြာႀကီးမွာ ေအးေဆးစြာ တပ္ခ်အနားယူေနတဲ့ ကိုးကန္႔တပ္မေတာ္ေဟာင္းကိုေတာ့ နအဖရဲ႕ တပ္ရင္း (၄) ရင္းက ႐ုတ္တရက္ အလစ္အငိုက္ ၀င္ေရာက္စီးနင္း တုိက္ခိုက္ေခ်မႈန္းလုိက္ၾကတယ္။ နအဖရဲ႕ “သုံ႔ပန္းမယူ၊ အရွင္မထားေရး” ေပၚလစီအရ တပ္မဟာမႉး လီနမင္ အပါအ၀င္ အနည္းဆံုး ကိုးကန္႔သား (၃၅၀) ေက်ာ္မွ် လွံစြပ္ထိုး ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္ ခံလုိက္ၾကရတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ကိုးကန္႔တပ္မဟာႀကီးက ေဟမုန္လံုေသြးအိုင္ထဲမွာ နစ္မြန္းေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ရၿပီး မုန္းကိုးၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဥကၠ႒ ဦးမုန္ဆာလကေတာ့ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ (၆၀) ေက်ာ္မွ် က်ခံခဲ့ရရွာပါတယ္။ မုန္းကိုးၿငိမ္းခ်မ္းေရး အဖြဲ႔ႀကီးကေတာ့ နအဖရဲ႕ ကာကြယ္ေရးဘ၀ကို ကူးေျပာင္းေရာက္ရွိသြားခဲ့ပါၿပီ။ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ကို ကာကြယ္ေရးအသြင္ေျပာင္းရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈေကာင္းတဲ့ ရမခတိုင္းမႉး သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦးကေတာ့ တြင္း (၁) အျဖစ္ သူေကာင္းျပဳျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အဆင့္ေနရာနဲ႔ အက်ဳိးစီးပြားအဆိပ္ေတြ ထိပ္တက္ေနၾကတဲ့ ကိုးကန္႔ ၿငိမ္းေခါင္းေဆာင္ေတြအၾကားမွာ အမွတ္သည္းေျခ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိၾကပံုေတာ့မရပါဘူး။ ကိုးကန္႔ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြထဲမွာလည္း ဖုန္ဂိုဏ္းနဲ႔ ရန္ဂုိဏ္းရဲဲ႕ ပဋိပကၡက အလြန္ႀကီးမားျပင္းထန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဖုန္ဂုိဏ္းရဲ႕ အဓိကပုဂၢိဳလ္ေတြက ဖုန္ၾကားရွင္နဲ႔ ဖုန္ၾကားဖူးတို႔ ညီအစ္ကိုျဖစ္ၿပီး ရန္ဂုိဏ္းရဲ႕ အဓိက ပုဂၢိဳလ္ေတြကေတာ့ ရန္မိုးလွ်ံနဲ႔ ရန္ေမာ္အန္းတို႔ပါပဲ။ ဖုန္ဂုိဏ္းညီအစ္ကိုတို႔က အဓိက စစ္ေရးေခါင္းေဆာင္မႈမွာ ထူးခြၽန္ၿပီး နအဖနဲ႔ ပထမဆံုး ဆက္သြယ္ကမ္းလွမ္းခဲ့သူမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ဂုိဏ္းညီအစ္ကိုကေတာ့ စီးပြားေရးကြၽမ္းက်င္ၿပီး ဗကပ လက္ထက္ကတည္းက ကိုးကန္႔မွာ အႂကြယ္၀အခ်မ္းသာဆံုး ပုဂၢိဳလ္ေတြျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ေျပာရရင္ သူ႔နည္းသူ႔ဟန္နဲ႔သူ ကိုးကန္႔မွာ အရွိန္အ၀ါၾသဇာႀကီးေနတဲ့ ဖုန္ဂိုဏ္းနဲ႔ ရန္ဂိုဏ္းတို႔ဟာ ဂူတဂူထဲမွာ ႏွစ္ေကာင္မေအာင္းႏိုင္ၾကပါဘူး။ ဒီအေၾကာ၊ ဒီအထာကို နားလည္ေနတဲ့ ဗိုလ္ခင္ၫြန္႔တို႔အဖြဲ႔က သပ္လွ်ဳိမီးတို႔ေပးလုိက္တာနဲ႔ ဂုိဏ္းႏွစ္ဂုိဏ္းၾကားမွာ လက္နက္ကိုင္ေပါက္ကြဲမႈေတြ ထျဖစ္ကုန္ၾကတာပါပဲ။ ကြၽဲႏွစ္ေကာင္ အေသအေက် ခတ္ၾကခ်ိန္မွာေတာ့ နအဖလည္း ေတာင္ေပၚက ထုိင္ၾကည့္ေနတာေပါ့။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ စစ္ေရးအရ ‘ဖုန္ဂိုဏ္း’ ကို မယွဥ္သာလို႔ ကိုးကန္႔က ထြက္ခြာလာရတဲ့ ‘ရန္ညီအစ္ကို’ ကို ဗိုလ္ခင္ၫြန္႔က ႀကိဳဆိုၿပီး ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕နားမွာ ‘ၿငိမ္းခ်မ္းေရး’ ရြာ တည္ထားပါတယ္။ ရြာနာမည္က ‘ေရႊျပည္ၫြန္႔’ ပါ။ အခုလို နအဖနဲ႔ ဖုန္တုိ႔အဖြဲ ့လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ၾကၿပီဆုိမွေတာ့ ‘ေရႊျပည္ၫြန္႔မွာ’ အခြင့္အခါေစာင့္ေနခဲ့တဲ့ ရန္အဖြဲ႔ကလည္း စစ္အစိုးရဘက္က ပါ၀င္တိုက္ခိုက္မွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲပါဘူး။
အမွန္ပါပဲ။ အင္အားေထာင္ဂဏန္းမွ်သာရွိတဲ့ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔အေနနဲ႔ တပ္ရင္းေပါင္း (၃၀) ေက်ာ္ပါ၀င္တဲ့ နအဖ ထိုးစစ္ကို ဘယ္လိုမွ ယွဥ္ႏွိင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္တိုအတြင္း ကိုးကန္႔နယ္ထဲက ဆုတ္ခြာေပးၾကရမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ တိုက္ပြဲကေတာ့ ၿပီးဆံုးၿငိမ္းေသသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေျပာက္က်ားစစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ၊ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနဦးမွာပါ။ ဒါ့အျပင္ ကိုးကန္႔ၿပီးရင္ သူတို႔အလွည့္ပဲလို႔ သေဘာေပါက္ေနတဲ့ ၀တပ္ဖြဲ ့ေထာင္ဂဏန္းအခ်ဳိ႕လည္း ဖုန္အဖြဲ႔ဘက္က ပါ၀င္တိုက္ခိုက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဖုန္ၾကားရွင္ရဲ႕ သမက္ အရင္းႀကီးျဖစ္တဲ့ စိိုင္းလင္းရဲ႕ မိုင္းလားက တပ္ရင္း (၃) ရင္းလည္း ၀ နယ္ေျမထဲမွာ အသင့္ရွိေနၾကပါၿပီ။ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ထားတဲ့ KIA ကလည္း အေတာ္အလွမ္းေ၀းတာေတာင္ ပါ၀င္ကူညီ တိုက္ခိုက္ဖုိ႔ တပ္ရင္း (၂) ရင္း ေစလႊတ္ထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေသခ်ာတာ ဗမာျပည္အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျပည္တြင္းစစ္သံသရာ ျပန္လည္ေတာ့မွာပါ။
ဒီလိုျဖစ္ရတာ အဓိကအားျဖင့္ နအဖမွာ တကယ္တမ္း တိုင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးသေဘာထား မရွိလုိ႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း နအဖက ၿငိမ္းအဖြဲ႔ေတြၾကားမွာ “ေသြးခြဲသပ္လွ်ဳိ အင္အားသံုးေခ်မႈန္းေရး” ေပၚလစီကို တေလွ်ာက္လံုး က်င့္သံုးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ နအဖရဲ႕ ဒီမူ၀ါဒေၾကာင့္ ရလလဖအဖြဲ႔ အစိတ္စိတ္အႁမႊာႁမႊာၿပိဳကြဲခဲ့ရၿပီး SSA အဖြဲ႔လည္း (၄) ဖြဲ႔ ကြဲခဲ့ၾကရၿပီ။ KNU ေတာင္ (၄) မ်ဳိးေလာက္ျဖစ္ေနပါၿပီ။ နအဖ ေမြးထားတဲ့့ ပေဒါင္ကာကြယ္ေရးကလည္း (၃) ဖြဲ႔ေလာက္ရွိေနပါၿပီ။ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ငယ္ေလးေတြအေပၚ ဒီေပၚလစီက်င့္သံုးၿပီး ၿဖိဳခြဲဖ်က္ဆီးေနသလို အင္အားႀကီးမားတဲ့ KIA၊ ၀ အဖြဲ႔ စတာေတြကိုေတာ့ နအဖက ဖြဲ႔စည္းပံုေဘာင္အတြင္း၀င္ေအာင္ အဓမၼအတင္း႐ိုက္သြင္းေနပါတယ္။
ဗမာျပည္မွာ အမ်ဳိးသားျပႆနာကို ႏိုင္ငံေရးအရ ေျဖရွင္းဖို႔ မႀကိဳးပမ္းဘဲ အခုလို အင္အားသံုး ေျဖရွင္းေနသမွ် ဘယ္ေတာ့မွ အဓြန္႔ရွည္တည္တံ့မယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ရမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္တြင္းစစ္သံသရာသာ ဆက္လည္ေနပါလိမ့္မယ္။ အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ နအဖအဖြဲ႔မွာ ဗမာအမ်ဳိးသားအခ်င္းခ်င္းအတြင္းေရာ၊ တုိင္းရင္းသားေတြအေပၚမွာပါ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးသေဘာထားလံုး၀မရွိဘဲ အမ်ဳိးသားျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေရးစိတ္ဓာတ္သာ ထက္သန္ျပင္းထန္ေနလို႔ပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ ကိုးကန္႔အေရးအခင္းဟာ နအဖ “အမ်ဳိးသားျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေရးမူ၀ါဒ” ရဲ႕ အေကာင္းဆံုး ျပယုဂ္တခုသာျဖစ္ပါတယ္။
ဆဲဗင္းေကာ္နာ ေကာ္ဖီဆိုင္ ဖ်က္ဆီးခံရမႈ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ခံမ်ား စိတ္ဝင္စား
သန္းဝင္းထြဋ္ ၉ စက္တင္ဘာ ၂ဝဝ၉ - DVB
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊရဲ႕ ေျမး စိန္ေမ်ာက္ေမ်ာက္လို႕ လူေတြက ေခၚၾကတဲ့ ဖိုးလျပည့္ရဲ႕ အမိန္႕နဲ႕ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ကမႀာေအးလမ္းမေပၚရွိ ဆဲဗင္းေကာ္နာလို႕ အမည္ရတဲ့ ေကာ္ဖီဆိုင္ ဖ်က္ဆီးခံရတယ္လို႕ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ခံေတြက ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္၊ အဲဒီဆိုင္ဟာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦး။ ဦးစိုးသာ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသာေအး တို႕ရဲ႕ သားသမီးေတြ အစုအစပ္ တည္ေထာင္ထားတာ ျဖစ္လို႕ ဆိုင္ဖ်က္ရတဲ့အထိ ျဖစ္တဲ့ ျပ၏နာကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြရဲ႕ မိသားစု အခ်င္းခ်င္း စီးပြားေရးပဋိပကၡလို႕ ရႈျမင္ျပီး ဝမ္းသာတဲ့သူေတြက ဝမ္းသာၾကတယ္လို႕ ျမိဳ႕ခံတဦးက ေျပာပါတယ္၊
“တေယာက္နဲ႕တေယာက္ ႏုိင္ထက္စီနင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေနတယ္ဆုိတာ အရမ္းသိသာတယ္၊ သူတို႕အခ်င္းခ်င္း ျဖစ္တာကို လူေတြက ဝမ္းသာေနၾကတာေပါ့၊ ဆိုင္ကို ဖ်က္လို႕ေတာင္ မၿပီးေသးဘူး၊ နံရံႀကီးေတြေတာ့ က်န္ေသးတယ္၊”
အဲဒီဆိုင္ေနရာကို ဖိုးလျပည့္ (ေခၚ) ေနေရႊေသြးေအာင္ လိုခ်င္တုန္းက မရဘဲ ေနာက္မွ သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦး သား ယူသြားတဲ့အတြက္ သီဟသူရတင္ေအာင္ျမင့္ဦး နဲ႕ ၿငိလို႕။ မၾကည္လို႕ ပိတ္ခိုင္းလိုက္တာလို႕ လည္း ရန္ကုန္ျမိဳ႕ခံတဦးက ေျပာပါတယ္၊
“ဖိုးလျပည့္ လုပ္တယ္ဆိုၿပီး သတင္း ထြက္လာတယ္၊ အဲ့ဒီေနရာကို ဖိုးလျပည့္ ယူမယ္လို႕ ေျပာတယ္၊”
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးရဲ႕ ေျမး ဖိုးလျပည့္ ထင္ရာလုပ္လို႕ရတဲ့ အေျခအေနကို စိုးရိမ္ပူပန္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္၊
“စီးပြားေရးလုပ္တဲ့ လူတုိင္းက ေၾကာက္ၿပီး အေျခအေန ၾကည့္ေနရတယ္ဆိုတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ဒီလိုပံုစံခ်ည္း အၿမဲတမ္း ျဖစ္သြားရင္ ဒါ မေကာင္းဘူး၊ အတံု႕အလွည့္ဆိုတာ ရွိတယ္၊ ျမန္မာ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ အဲဒါေတြ ေပၚလာရင္ ၾကားထဲလူေတြက ဒုကွ်ေရာက္ၾကမယ္၊
“သားသမီး အလိုလိုက္တယ္ ဆိုတာက သူတို႕အခ်င္းခ်င္း ထခြပ္ၾကတာ တမ်ဳိးေလ၊ ဒါကေတာ့ လူေတြကႀကိဳက္ၾကတယ္၊ ဒါေပမယ့္ သာမန္ျပည္သူေတြ လာထိသြားၿပီ နစ္နစ္နာနာေတြ ျဖစ္ၾကၿပီဆိုလို႕ရွိရင္ မေကာင္းဘူး၊ ရင့္က်က္ျပည့္ဝတဲ့ လူႀကီးတေယာက္အေနနဲ႕ မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္သင့္သလား ဆိုတာကို ျပန္စဥ္းစားသင့္တယ္၊”
ဖိုးလျပည့္ရဲ႕ အခုလို ရမ္းကားမႈေတြကို အေရးမယူႏုိင္တာကတဆင့္ အမိႈက္ကစ ျပာသာဒ္ မီးေလာင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ေရာက္လာႏုိင္တယ္လို႕ ထုိင္းျမန္မာနယ္စပ္က စစ္ေရးေလ့လာသူ ဦးေဌးေအာင္က သုံးသပ္ပါတယ္၊
“ဦးေနဝင္းရဲ႕ ေျမး ေက်ာ္ေနဝင္း။ ဇြဲေနဝင္းတို႕ လက္ထက္တုန္းက ျဖစ္ခဲ့သလိုပဲ ေနေရႊေသြးေအာင္ လက္ထက္မွာလည္း သူတို႕အဘိုးရဲ႕ အရွိန္အဝါကို အသံုးျပဳၿပီး အျပင္မွာ ေမာက္မာရုိင္းစုိင္းတာေတြ။ အႏုိင္က်င့္ဗိုလ္က်တာေတြ လုပ္ေနတဲ့ သတင္းေတြ က်ေနာ္တို႕ ၾကားေနရပါတယ္၊ သူ႕ကိုေတာ့ အခု အေရးယူ အျပစ္ေပးတာမ်ဳိး မလုပ္ႏိုင္ေသးဘူးေပါ့၊ သူနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ တျခားသူေတြသာ အျပစ္ေပးခံေနရတဲ့ အေနအထားေတြ ရွိတယ္၊”
ဒီဆိုင္ကို လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ လေလာက္က စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒီဇိုင္းကို ခမ္းခမ္းနားနားျဖစ္ေအာင္ ျပင္ဆင္ထားတဲ့အျပင္ အင္တာနက္ပါ အသုံးျပဳလို႕ရတယ္လို႕ ေရာက္ဖူးသူေတြက ေျပာပါတယ္၊
စုစည္းညီၫႊတ္မႈ ပ်က္ျပားေအာင္ သပ္လ်ွိဳၿဖိဳခဲြတာပဲ
Thu 10 Sep 2009, အာကာ monnews-imna.com
ျပည္တြင္းေဖါက္ခဲြေရးကိစၥ စြပ္စြဲခ်က္ႏွင့္ ပတ္သတ္၍ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ဗဟိုအတြင္းေရးမႉး ႏိုင္ဟံသာႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းခ်က္
ေမး။ ။ က်ဳိက္မေရာၿမိဳ႕နယ္ (မယက) ႐ုံးကေန (၁၄၊ ၈၊ ၀၉) ရက္ေန႕ က သက္ဆိုင္ရာ ေက်းရြာ ေကာင္စီေတြကို ညႊန္ၾကားစာတေစာင္ ထုတ္ ထားတယ္။ အဲဒီမွာ (ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီပန္းတိုင္ လႈပ္ရွားေရးအဖြဲ႕) က လူအေယာက္ (၆၀) ကို ေဖါက္ခြဲေရးနဲ႕ ဝါဒျဖန္႕ခ်ိေရး လုပ္ဖို႕ ျပည္တြင္းကို ေစလႊတ္လိုက္တယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းနဲ႕ အဲဒီလုပ္ငန္းကို ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕ ထဲမွာ အတြင္းေရးမႉး နာမည္လည္း ပါဝင္ေနတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ၾကား သိၿပီး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္၊ အဲဒီကိစၥ ေျပာျပေပးပါလား?
ေျဖ။ ။ ၾကားၿပီးၿပီ၊ နယ္ကသတင္း ေပးပို႕လာလို႕ သိရတယ္။ ၾကားသိၿပီး ေတာ့ ေသခ်ာေအာင္ အဲဒီစာကို ရွာပို႕ေပးဖို႕ မွာလိုက္တယ္။ စာကိုေတြ႕ရၿပီး ၿပီ။ အဲဒီစာထဲမွာ ေမာ္လၿမိဳင္ (ခယက) ႐ုံးရဲ႕ (၁၀၊ ၈၊ ၀၉) ရက္ေန႕က ညႊန္ၾကားခ်က္အရ ၿမိဳ႕နယ္ (မယက) ႐ုံးကေန ေက်းရြာ/ရပ္ကြက္ေတြကို ထပ္ဆင့္ညႊန္ ၾကားတယ္လို႕ ေဖာ္ျပထားတယ္။
ဒီလိုအေသအခ်ာေတြ႕ရွိျပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႕လူေတြကေနတဆင့္ သက္ဆိုင္ ရာအာဏာပိုင္ေတြကို ေမးခိုင္းထားတယ္။ သူတို႕ေျပာထားတဲ့ က်ေနာ္အပါ အဝင္ ဦးေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္ (၇) ဦး ေတြ႕ဆုံၿပီး စီစဥ္ေစလႊတ္တယ္ဆို တဲ့ကိစၥ မွာ ဘယ္မွာေတြ႕ဆုံၾကတယ္။ ဘယ္ေန႕က ေတြ႕ၾကတယ္။ အျခားဘာအ ေထာက္အထားေတြ ဘယ္ေလာက္ရထားတယ္ဆိုတာ ေမးခိုင္းထားတယ္ ခင္ဗ်ာ့။ ဒါေတြ သူတို႕မေျဖၾကားႏိုင္ဘူး။ ဘာမွ အေထာက္အထား မျပႏိုင္ ခဲ့ဘူး။
ေမး။ ။ ဘာေၾကာင့္ သူတို႕ကို ဒီလိုေမးရတာလဲ?
ေျဖ။ ။ သိကၡာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕ အစည္းတခုအေနနဲ႕ အရမ္းမစြပ္စြဲဖို႕၊ တိက်ေသခ်ာမွ ေျပာဖို႕ဆိုတာကို ေထာက္ျပခ်င္လို႕ တေၾကာင္း၊ ၿပီးေတာ့ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ဟာ အေျခအျမစ္မရွိ လုပ္ၾကံထားတဲ့ ကိစၥဆိုတာ ရွင္းျပခ်င္လို႕ ျဖစ္တယ္။
ေမး။ ။ အတြင္းေရးမႉးဘက္က ဘယ္လိုရွင္းျပခ်င္လဲ?
ေျဖ။ ။ သူတို႕ေျပာတဲ့ (၈) ေလးလုံး ႏွစ္ပတ္လည္အခ်ိန္မွာ ျပန္လည္ ႏုိးထလာေရးကိစၥက ၾသဂုတ္လဆန္းမွာဆိုေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္က က်ေနာ္ဗ ဟုိဌာနခ်ဳပ္မွာ ရွိေနတာဗ်။ ဇူလိုင္လေႏွာင္းပိုင္းကတည္းက အေရးေပၚဗ ဟိုေကာ္မတီ အစည္းအေဝးရွိလို႕ က်ေနာ္ဗဟိုကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ အဲဒီအ ခ်ိန္မတိုင္မီ တစ္လႏွစ္လေလာက္ကလည္း က်ေနာ္ ဒီဝန္းက်င္မွာ မရွိဘူး၊ အေဝးႀကီးက ျပည္ပႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕ကို ေရာက္ေနတယ္။ ျပည္ပက ေရာက္လာ တာနဲ႕ မၾကာခင္မွာ ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္ကို ေရာက္သြားတာပဲ။ သူတို႕ေျပာထားတဲ့ လူေတြနဲ႕ သြားေတြ႕ဖို႕ဆိုတာ အခ်ိန္လည္း မရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႕စြပ္စဲြ သလို မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာ က်ေနာ္တို႕ အဖြဲ႕ဝင္ေတြေရာ အျပင္ကလူေတြပါ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိပါတယ္။
ေမး။ ။ ဒါဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္ဒီလို စြပ္စြဲရတယ္လို႕ ထင္ျမင္ပါသလဲ?
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္ျမင္တာက က်ေနာ္တို႕အဖြဲ႕အစည္းကို နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္သူ႕စစ္ျဖစ္ျဖစ္၊ အသြင္ေျပာင္းဖို႕ ေျပာတာကို က်ေနာ္ တို႕ဘက္က လက္မခံလို႕ က်ေနာ္တို႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ တဦးအေပၚ တဦး မေက်နပ္မႈေတြ ျဖစ္၊ အထင္အျမင္ေတြ မွားၿပီး စုစည္းညီၫႊတ္မႈ ပ်က္ျပားေအာင္ သပ္လ်ွိဳၿဖိဳခဲြတာပဲလို႕ ျမင္တယ္။
အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနလိုတဲ့ ျပည္သူေတြနဲ႕ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ထိန္းသိမ္းထားလိုတဲ့ လူေတြ က်ေနာ့္အေပၚ ဆန္႕က်င္တိုက္ ခိုက္လာမယ္လို႕ သူတို႕တြက္ထားပုံ ေပၚတယ္။ တကယ္လို႕ က်ေနာ္တို႕အ ဖြဲ႕ထဲမွာ က်ေနာ့္အေပၚ အျမင္ရွင္းၿပီး တစုံတရာ အေရးမယူဘူးဆိုရင္ အဖြဲ႕ အစည္းအေနနဲ႕ ဒီမလုပ္သင့္တဲ့ ကိစၥေတြကို ဖုံးကြယ္ အကာအကြယ္ေပး ေနတယ္။ အလိုတူ အလိုပါျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ဳိး သက္ေရာက္ၿပီး သူတို႕ဘက္က အေရးယူလာရင္ သူတို႕အလြန္မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္မ်ဳိး ထြက္ေအာင္ လုပ္တာပဲလို႕ ျမင္တယ္။
ေမး။ ။ မြန္ျပည္သစ္ပါတီဝင္ အမ်ားႀကီးထဲမွာ အတြင္းေရးမႉးတဦးကိုပဲ ေရြးၿပီး ဒီလိုလုပ္တာ ဘာေၾကာင့္လို႕ ထင္ပါသလဲ?
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္ဟာ သူတို႕ရဲ႕ မမွန္ကန္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြအေပၚမွာ မၾကာခ ဏ ေဝဖန္ေထာက္ျပတာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲ ထားေပမဲ့ သူတို႕နဲ႕ သြားလာဆက္ဆံရင္းႏွီးေအာင္ မေပါင္းသင္းပဲ ရွင္းရွင္း ေနတာလည္း ပါမယ္လို႕ ထင္ပါတယ္။
ေမး။ ။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအေပၚမွာ အတြင္းေရးမႉး ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ?
ေျဖ။ ။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးရဲ႕ ပင္ကိုယ္သေဘာက စစ္ေရးနည္းနဲ႕ ေျဖရွင္းေနတာ ႏွစ္ဖက္စလုံးအတြက္ နစ္နာဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားလြန္းၿပီး ေျပလည္ စရာလည္း လမ္းမျမင္လို႕ ႏိုင္ငံေရးအရ ၫွိႏႈိင္းေဆြးေႏြး အေျဖရွာဖို႕ ျဖစ္ တယ္။ ဒါမ်ဳိးကို က်ေနာ္ သေဘာတူလက္ခံတယ္။ အခုျဖစ္ေနတာက ႏိုင္ငံ ေရးအရလည္း မေဆြးေႏြးဘူး။ စိတ္ပိုင္း႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပိဳကဲြပ်က္စီးေအာင္ လုပ္ေနတာမ်ဳိးကိုေတာ့ မွန္ကန္တဲ့ လုပ္ရပ္ရယ္လို႕ က်ေနာ္မခံယူႏိုင္ဘူး။
ေမး။ ။ ဒီကိစၥနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ကိုးကန္႕မွာျဖစ္ရွိေနတဲ့ အေျခအေနအပါအဝင္ အမ်ားျပည္သူကို အတြင္းေရးမႉးဘာ ေျပာခ်င္ သလဲ?
ေျဖ။ ။ ကိုးကန္႕အဖြဲ႕အေပၚမွာ သူတို႕ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ နယ္ျခားေစာင့္တပ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ျပည္သူ႕စစ္ပုံစံကို လက္မခံလို႕ တစိပ္ရရ၊ တဖဲ့ရရ သူတို႕လက္ ကိုင္ဒုတ္အျဖစ္ ဖဲ့ထုတ္ေမြးယူၿပီး ရန္တိုက္ေပးဖို႕ လုပ္တာပဲလို႕ ျမင္တယ္။ တျခားအပစ္ ရပ္အဖြဲ႕ေတြအေပၚမွာလည္း ဒီလိုခပ္ဆင္ဆင္ နည္းမ်ဳိးနဲ႕ လုပ္ လာမွာပဲ၊ ဒါက အစပဲလို႕ျမင္တယ္။ ဒီအေပၚမွာ သတိႀကီးႀကီးထားဖို႕ လို တယ္။
အမ်ားျပည္သူကို ခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္ေအာင္ ေျပာျပလိုတာက က်ေနာ္တို႕ႏိုင္ငံမွာ ျပည္တြင္းစစ္ အႏွစ္ (၆၀) ေက်ာ္ ျဖစ္ေနခဲ့လို႕ က်ေနာ္တို႕ႏိုင္ငံ ဘယ္ ေလာက္အထိ ေအာက္က်ေနာက္က် ျဖစ္ေနရတယ္ဆိုတာ အမ်ားသိပါ တယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲခဲ့ၾကလို႕ ျပည္တြင္းစစ္မီး အရွိန္ေလ်ာ့လာတယ္။ ရင္းႏွီးမႈ ယံုၾကည္မႈအခ်ဳိ႕ ရလာတယ္။ ဒါကိုမျမင္ သခၤဏ္းစာမယူႏိုင္ေသးပဲ လက္နက္နည္းနဲ႕ ေျဖရွင္းမယ္၊ မမွန္မကန္တဲ့နည္းနဲ႕ ေျဖရွင္းဦးမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႕ျပည္ေထာင္စုဟာ ေရွ႕တဆင့္မွာ ၿပဳိကြဲပ်က္စီးသြားမယ့္ အေျခ အေနကို ေရာက္သြားမယ္လို႕ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဒီကိစၥ ေလးေလးနက္နက္ သုံးသပ္ၾကပါလို႕ပဲ ေျပာခ်င္တယ္။ ။
ေစာ္ဘြားႀကီးကုန္းတြင္ မီးေလာင္
ၾကာသပေတးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ 10
ခ်င္းမိုင္ (မဇၩိမ)။ ။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေစာ္ဘြားၾကီးကုန္း အေဝးေျပး ကားဂိတ္ေဟာင္း ပြဲရုံပစၥည္း သိုေလွာင္ခန္းတြင္ မီးေလာင္မႈ ယေန႔မြန္းလြဲက ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု မီးသတ္ဌာနႏွင့္ မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက ေျပာသည္။
နီလာလမ္းထဲရွိ အေဝးေျပး ကားဝင္းေဟာင္းပြဲ႐ံု၏ ေမြးျမဴေရး အစားအစာ သိုေလွာင္ခန္းတခုတြင္ (၁) နာရီခန္႔မွ စတင္ကာ ၄၅ မိနစ္ၾကာ မီးေလာင္သြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အင္းစိန္မီးသတ္ဌာနက ေျပာသည္။
ကားဝင္းအတြင္း ေနထုိင္သူတစ္ဦးက မဇၩိမသို႔ တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ေျဖၾကားရာတြင္ ဂိုေဒါင္သီးသန္႔ ေလာင္သြားျခင္း ျဖစ္ျပီး မီးသတ္ကား ႏွင့္ ေရသယ္ကား အနည္းဆံုး တဒါဇင္ေက်ာ္ ေရာက္လာခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။
======================
ဒါဘဲ
Webb to Chair Hearing on U.S. Policy Toward Burma
Webb to Chair Hearing on U.S. Policy Toward Burma
Washington, DC- Senator Jim Webb (D-VA) today announced his intention to hold a hearing on the impact and effectiveness of United States policy toward Burma. Webb serves as chairman of the East Asia and Pacific Affairs Subcommittee of the Senate Committee on Foreign Relations.
The announcement today follows the Senator’s two-week trip to five countries that comprise much of the Southeast Asia mainland. Webb, who also visited Thailand and Vietnam, was the first U.S. Senator in six years to visit Laos, the first member of Congress to visit Cambodia in two years and the first Member of Congress to visit Burma in ten years. He also was the first American official ever to meet with Burmese national leader Senior General Than Shwe, he held a separate meeting with Daw Aung San Suu Kyi, and during his visit he secured the release of convicted American prisoner Jon Yettaw.
Senator Webb intends a comprehensive hearing to examine Burma’s current economic and political situation and to seek testimony regarding that country’s long history of internal turmoil and ethnic conflicts. The hearing will evaluate the effectiveness of U.S. policy toward Burma, with a focus on U.S.-imposed economic sanctions that have not been matched by other countries, will discuss what role the United States can and should play in promoting democratic reform in Burma, and hear testimony on how to frame a new direction for U.S.-Burma relations.
Senator Webb has called upon the United States and other nations to carefully review the sanctions policies against Myanmar. During his recent visit, he also recommended to key leaders in Thailand, Laos, Cambodia, and Vietnam that the ASEAN nations join together in calling for the Myanmar leadership to free Aung San Suu Kyi from house arrest and to allow her to fully participate in that country’s elections, now scheduled for 2010.
As chairman of the East Asia and Pacific Affairs Subcommittee, Webb oversees U.S. relations with countries in East Asia, Southeast Asia, the Pacific Rim, and Oceana. The subcommittee also oversees regional organizations such as the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) and the Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC).
For more information on Senator Webb’s recent trip to the region, please visit: http://webb.senate.gov/pdf/Highlights_Asia_9-9-09.pdf
Washington, DC- Senator Jim Webb (D-VA) today announced his intention to hold a hearing on the impact and effectiveness of United States policy toward Burma. Webb serves as chairman of the East Asia and Pacific Affairs Subcommittee of the Senate Committee on Foreign Relations.
The announcement today follows the Senator’s two-week trip to five countries that comprise much of the Southeast Asia mainland. Webb, who also visited Thailand and Vietnam, was the first U.S. Senator in six years to visit Laos, the first member of Congress to visit Cambodia in two years and the first Member of Congress to visit Burma in ten years. He also was the first American official ever to meet with Burmese national leader Senior General Than Shwe, he held a separate meeting with Daw Aung San Suu Kyi, and during his visit he secured the release of convicted American prisoner Jon Yettaw.
Senator Webb intends a comprehensive hearing to examine Burma’s current economic and political situation and to seek testimony regarding that country’s long history of internal turmoil and ethnic conflicts. The hearing will evaluate the effectiveness of U.S. policy toward Burma, with a focus on U.S.-imposed economic sanctions that have not been matched by other countries, will discuss what role the United States can and should play in promoting democratic reform in Burma, and hear testimony on how to frame a new direction for U.S.-Burma relations.
Senator Webb has called upon the United States and other nations to carefully review the sanctions policies against Myanmar. During his recent visit, he also recommended to key leaders in Thailand, Laos, Cambodia, and Vietnam that the ASEAN nations join together in calling for the Myanmar leadership to free Aung San Suu Kyi from house arrest and to allow her to fully participate in that country’s elections, now scheduled for 2010.
As chairman of the East Asia and Pacific Affairs Subcommittee, Webb oversees U.S. relations with countries in East Asia, Southeast Asia, the Pacific Rim, and Oceana. The subcommittee also oversees regional organizations such as the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) and the Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC).
For more information on Senator Webb’s recent trip to the region, please visit: http://webb.senate.gov/pdf/Highlights_Asia_9-9-09.pdf
Background info on Kyaw Zaw Lwin aka Nyi Nyi Aung
Background info on Kyaw Zaw Lwin aka Nyi Nyi Aung:
Mr. Kyaw Zaw Lwin has been a member of Free Burmese Political Prisoners Now campaign, working from Thailand since 2005. With other delegation members, he traveled to New York in June of this year to deliver the global petition calling upon the UN for the release of all political prisoners. During this trip he met with the UN Special Envoy Mr. Gambari as well as Ambassadors and diplomats of the EU missions.
Prior to working with the Free Burmese Political Prisoners Now campaign, he participated in several democratic activist activities in the United States in support of the peaceful movement toward national reconciliation in Burma. As one of the ‘1988 Students’ who had to flee the military government’s oppression, he continued his support of the 88 Generation Students’ Group under the leadership of his colleagues Ko Min Zeya and Ko Htay Kywe, now incarcerated in Burma.
For peaceful participation in the September 2007 Saffron Revolution, Kyaw Zaw Lwin’s mother and cousins were arrested. To this day they remain in prison under very harsh conditions.
Kyaw Zaw Lwin was granted refugee status to the United States in October 1993 after which he worked as a Research Assistant at Refugees International, an advocacy organization. He also served as an intern with the Burma Debate magazine.
While he was in exile in Thailand, Lwin was arrested by the Thai authorities and held in the Immigration jail for his role in protesting the Thai government’s deals with Burma’s military junta. In May 1992 after his release, he assisted in a Public Health project sponsored by the Harvard School of Public Health. This public health survey was an investigation on the impact in the health of the exile Burmese students living in Thailand.
In 1989 and 1990 he co-founded the Burmese Students Committee for Social Affairs under the Jesuit Refugee Service in Thailand. The committee provided humanitarian and medical assistance to not only Burmese students living in exile but also to the illegal immigrants.
During the 1988 popular uprising in Burma, Kyaw Zaw Lwin suffered arrest and torture for his active participation in the nation-wide demonstrations. However, he continued his participation in the democratic movement organizing high school students for boycotts and subsequently helped form the “Four Eights” (8-8-88) general strike committee. The country under martial law staged a coup and declared a new government, the State Law and Order Restoration Council (SPDC) in September 1988.
Mr. Kyaw Zaw Lwin has been a member of Free Burmese Political Prisoners Now campaign, working from Thailand since 2005. With other delegation members, he traveled to New York in June of this year to deliver the global petition calling upon the UN for the release of all political prisoners. During this trip he met with the UN Special Envoy Mr. Gambari as well as Ambassadors and diplomats of the EU missions.
Prior to working with the Free Burmese Political Prisoners Now campaign, he participated in several democratic activist activities in the United States in support of the peaceful movement toward national reconciliation in Burma. As one of the ‘1988 Students’ who had to flee the military government’s oppression, he continued his support of the 88 Generation Students’ Group under the leadership of his colleagues Ko Min Zeya and Ko Htay Kywe, now incarcerated in Burma.
For peaceful participation in the September 2007 Saffron Revolution, Kyaw Zaw Lwin’s mother and cousins were arrested. To this day they remain in prison under very harsh conditions.
Kyaw Zaw Lwin was granted refugee status to the United States in October 1993 after which he worked as a Research Assistant at Refugees International, an advocacy organization. He also served as an intern with the Burma Debate magazine.
While he was in exile in Thailand, Lwin was arrested by the Thai authorities and held in the Immigration jail for his role in protesting the Thai government’s deals with Burma’s military junta. In May 1992 after his release, he assisted in a Public Health project sponsored by the Harvard School of Public Health. This public health survey was an investigation on the impact in the health of the exile Burmese students living in Thailand.
In 1989 and 1990 he co-founded the Burmese Students Committee for Social Affairs under the Jesuit Refugee Service in Thailand. The committee provided humanitarian and medical assistance to not only Burmese students living in exile but also to the illegal immigrants.
During the 1988 popular uprising in Burma, Kyaw Zaw Lwin suffered arrest and torture for his active participation in the nation-wide demonstrations. However, he continued his participation in the democratic movement organizing high school students for boycotts and subsequently helped form the “Four Eights” (8-8-88) general strike committee. The country under martial law staged a coup and declared a new government, the State Law and Order Restoration Council (SPDC) in September 1988.
Thursday, 10 September 2009
US Should Complete Policy Review
US Should Complete Policy Review
Principled Diplomacy, Aid, and Targeted Sanctions Can Spur Change
(New York) - The Obama administration should promptly conclude its Burma policy review and adopt initiatives to make its policies on diplomacy, sanctions and humanitarian aid more effective, Human Rights Watch said in a letter to Secretary of State Hillary Rodham Clinton released today.
"Delays in announcing a new Burma policy could encourage Burmese military leaders to believe the US is weakening its commitment to human rights and pluralism," said Brad Adams, Asia director at Human Rights Watch. "Although the situation in Burma seems intractable, an energetic and revitalized approach to Burma from the Obama administration could help bring positive change."
Human Rights Watch recommended that the United States appoint its own special envoy on Burma, who would have a direct line to the secretary of state and specific instructions to engage in a principled way with the Burmese government and key bilateral and multilateral actors. Vigorous diplomacy is specifically needed with China, India, Thailand, Indonesia, Malaysia, and Japan.
Human Rights Watch also recommended the establishment of a Burma Contact Group or similar form of multilateral grouping to meet and regularly discuss diplomatic engagement with the Burmese government on a range of issues. This could have the effect of converging the views and policies of China, India, Thailand, Indonesia, Japan, the European Union, and the United Nations, and gradually minimize the ability of Burma to play states off against each other. There is considerable common ground on a range of issues, including the need for political reform and credible elections involving the political opposition, concern over Burma's trafficking in heroin and methamphetamines, and the need for a regional approach to the HIV/AIDS epidemic. Such a grouping would demand that the US remain firm on fundamental human rights principles and not engage in diplomatic horse-trading on core issues of reform.
As the UN has long been the focal point for diplomacy on Burma, Human Rights Watch urged the US to support the continuation of a special envoy of the secretary-general. It is crucial that the secretary-general and the special envoy not accept access or high-level meetings as the goal or a sign of progress in Burma, as they have in the past. The envoy should be an individual with the principles, skills, and backing of the international community to make an impact.
"More high-level diplomacy is welcome, so long as the US stands by its principles to uphold the basic rights of the Burmese people and work for a genuine and credible process of political reform," said Adams. "But there should be no wishful thinking or illusions that more conciliatory talk from the US and others will somehow cause Burma's generals to alter their plans."
Human Rights Watch said that generalized sanctions on Burma that have had little or no impact and have not been targeted on key decision-makers and human rights abusers should be reconsidered and phased out at an appropriate time. At the same time, properly imposed, targeted sanctions - such as financial sanctions on individuals and entities, investment and trade sanctions that are specifically focused on companies or economic sectors of greatest concern, arms embargoes, restrictions on military assistance, and travel bans on individuals -should be tightened, as they can be effective in bringing about improvements in human rights.
Human Rights Watch particularly urged the United States to expand, strengthen, and fully implement financial sanctions. The US should take the lead in coordinating efforts among the US, EU, Switzerland, Australia, and Canada to target key individuals, both military and civilian, who bear responsibility for abuses; their business interests; and the individuals and entities whose considerable financial support of the Burmese government could undermine these sanctions. These individuals are at the apex of the system inside Burma and susceptible to this kind of pressure. More effective coordination could also lead to greater support from other key states, such as Japan and Singapore. EU states have been noticeably slow to implement full financial sanctions; the US should take the lead and then press European countries to follow suit. Slow implementation by the US and poor coordination internationally have undermined financial and other sanctions, and kept them from realizing their potential.
"The US has legal tools it is not yet using - for example, to deny foreign banks access to the US financial system if they are holding targeted Burmese accounts or otherwise undermining US measures, and going after transactions by the oil and gas authority, the key revenue-generating entity in Burma," said Adams. "This requires the dedication of intelligence resources and continual monitoring and adjustment by US officials."
Human Rights Watch has long called for increased assistance to deal with acute humanitarian needs in Burma. US and other donor funding should increase, but in a coordinated and realistic manner. The military government spends next to nothing on the welfare of its people. Combined social spending is estimated to be a paltry 0.8 percent of GDP for 2008-2009, making public expenditures on health and education in Burma among the lowest in the world. Huge numbers of Burmese live in grinding poverty, resulting from decades of government economic mismanagement and corruption. Donors will need to stress the importance of transparency and accountability in the delivery of humanitarian aid, including the need for approaches that strengthen civil society rather than existing corrupt power structures and that respond to the views and needs of ordinary people.
"The US and other donors offer to provide more humanitarian aid with appropriate oversight, but they should also insist that their contributions are matched by a genuine commitment from the military government to use its vast revenues from natural resources to help the Burmese people," said Adams.
Principled Diplomacy, Aid, and Targeted Sanctions Can Spur Change
(New York) - The Obama administration should promptly conclude its Burma policy review and adopt initiatives to make its policies on diplomacy, sanctions and humanitarian aid more effective, Human Rights Watch said in a letter to Secretary of State Hillary Rodham Clinton released today.
"Delays in announcing a new Burma policy could encourage Burmese military leaders to believe the US is weakening its commitment to human rights and pluralism," said Brad Adams, Asia director at Human Rights Watch. "Although the situation in Burma seems intractable, an energetic and revitalized approach to Burma from the Obama administration could help bring positive change."
Human Rights Watch recommended that the United States appoint its own special envoy on Burma, who would have a direct line to the secretary of state and specific instructions to engage in a principled way with the Burmese government and key bilateral and multilateral actors. Vigorous diplomacy is specifically needed with China, India, Thailand, Indonesia, Malaysia, and Japan.
Human Rights Watch also recommended the establishment of a Burma Contact Group or similar form of multilateral grouping to meet and regularly discuss diplomatic engagement with the Burmese government on a range of issues. This could have the effect of converging the views and policies of China, India, Thailand, Indonesia, Japan, the European Union, and the United Nations, and gradually minimize the ability of Burma to play states off against each other. There is considerable common ground on a range of issues, including the need for political reform and credible elections involving the political opposition, concern over Burma's trafficking in heroin and methamphetamines, and the need for a regional approach to the HIV/AIDS epidemic. Such a grouping would demand that the US remain firm on fundamental human rights principles and not engage in diplomatic horse-trading on core issues of reform.
As the UN has long been the focal point for diplomacy on Burma, Human Rights Watch urged the US to support the continuation of a special envoy of the secretary-general. It is crucial that the secretary-general and the special envoy not accept access or high-level meetings as the goal or a sign of progress in Burma, as they have in the past. The envoy should be an individual with the principles, skills, and backing of the international community to make an impact.
"More high-level diplomacy is welcome, so long as the US stands by its principles to uphold the basic rights of the Burmese people and work for a genuine and credible process of political reform," said Adams. "But there should be no wishful thinking or illusions that more conciliatory talk from the US and others will somehow cause Burma's generals to alter their plans."
Human Rights Watch said that generalized sanctions on Burma that have had little or no impact and have not been targeted on key decision-makers and human rights abusers should be reconsidered and phased out at an appropriate time. At the same time, properly imposed, targeted sanctions - such as financial sanctions on individuals and entities, investment and trade sanctions that are specifically focused on companies or economic sectors of greatest concern, arms embargoes, restrictions on military assistance, and travel bans on individuals -should be tightened, as they can be effective in bringing about improvements in human rights.
Human Rights Watch particularly urged the United States to expand, strengthen, and fully implement financial sanctions. The US should take the lead in coordinating efforts among the US, EU, Switzerland, Australia, and Canada to target key individuals, both military and civilian, who bear responsibility for abuses; their business interests; and the individuals and entities whose considerable financial support of the Burmese government could undermine these sanctions. These individuals are at the apex of the system inside Burma and susceptible to this kind of pressure. More effective coordination could also lead to greater support from other key states, such as Japan and Singapore. EU states have been noticeably slow to implement full financial sanctions; the US should take the lead and then press European countries to follow suit. Slow implementation by the US and poor coordination internationally have undermined financial and other sanctions, and kept them from realizing their potential.
"The US has legal tools it is not yet using - for example, to deny foreign banks access to the US financial system if they are holding targeted Burmese accounts or otherwise undermining US measures, and going after transactions by the oil and gas authority, the key revenue-generating entity in Burma," said Adams. "This requires the dedication of intelligence resources and continual monitoring and adjustment by US officials."
Human Rights Watch has long called for increased assistance to deal with acute humanitarian needs in Burma. US and other donor funding should increase, but in a coordinated and realistic manner. The military government spends next to nothing on the welfare of its people. Combined social spending is estimated to be a paltry 0.8 percent of GDP for 2008-2009, making public expenditures on health and education in Burma among the lowest in the world. Huge numbers of Burmese live in grinding poverty, resulting from decades of government economic mismanagement and corruption. Donors will need to stress the importance of transparency and accountability in the delivery of humanitarian aid, including the need for approaches that strengthen civil society rather than existing corrupt power structures and that respond to the views and needs of ordinary people.
"The US and other donors offer to provide more humanitarian aid with appropriate oversight, but they should also insist that their contributions are matched by a genuine commitment from the military government to use its vast revenues from natural resources to help the Burmese people," said Adams.
Subscribe to:
Posts (Atom)
